Tag Archives: Toruń

Next Page

Sławomir Oder – Guziki Sutanny

 

ks. Sławomir Oder

Guziki sutanny
Błogosławiony S.W. Frelichowski w opowieści postulatora procesu beatyfikacyjnego

Wydawca: Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”

Warszawa 2017

Sygnatura SIRr  IIIB/Frelichowski

Postać błogosławionego Stefana Wincentego Frelichowskiego doczekała się już wielu biografii.

„Guziki sutanny” od innych książek odróżnia fakt, iż powstała w oparciu o materiał wykorzystany w procesie beatyfikacyjnym.

Autorem książki jest urodzony w Chełmży ks. Stanisław Oder – wikariusz sądowy diecezji rzymskiej.

Znany jest wszystkim z faktu, że był postulatorem w procesie beatyfikacji i kanonizacji Jana Pawła II.

Ale reprezentował również wcześniej Diecezję Toruńską na rzymskim etapie procesu beatyfikacji ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego.

Autor wykorzystał świadectwa świadków świętości życia i męczeńskiej śmierci księdza Frelichowskiego.

Opierał się również na dokumentach procesowych.

Wśród tych materiałów był  manuskrypt „Pamiętnika” błogosławionego Stefana Wincentego Frelichowskiego.

Celem hagiografii jest przybliżenie postaci błogosławionego młodym ludziom.

Autor daje również wyraz swojej osobistej fascynacji postacią błogosławionego Kapłana i Męczennika.

Bogumil Goltz (1801-1870) – niemiecki pisarz z Golubia i Torunia

Bogumił Goltz był w połowie XIX wieku najgłośniejszym toruńskim pisarzem.

Urodził się w Warszawie w 1801 roku w pruskiej rodzinie prawniczej.

Miasto znajdowało się wówczas pod zaborem pruskim.

Jego ojciec był dyrektorem sądu miejskiego w Warszawie.

Od młodych lat Bogumil Goltz był związany z Pomorzem.

W 1809 roku rodzina przeprowadziła się do Kwidzyna.

 

Bogumil Goltz, autor portretu Paul Konewka, W: Bogumil Goltz, Buch der Kindheit, Berlin 1905

Uczęszczał do szkół w Kwidzynie i Królewcu.

W Ciechocinie odbywał praktykę rolniczą.

Był właścicielem gospodarstwa rolnego w Lisewie koło Golubia.

Od 1831 roku osiadł w Golubiu.

Tam napisał większość utworów, które później publikował.

Często bywał w Toruniu.

W 1847 roku przeniósł się do Torunia na stałe.

W Toruniu też zmarł w 1870 roku.

 

 

Buch der Kindheit

Goltz parał się pisarstwem, publicystyką i etnografią.

W 1847 roku opublikował swoją najgłośniejsza książkę „Buch der Kindheit” (Księgę dzieciństwa).

Przyniosła mu olbrzymią popularność wśród czytelników.

Był to utwór oparty na wspomnieniach autora.

Krytyka chwaliła go za autentyzm, prostotę i umiejętność obserwacji.

Podobnie autobiograficzna była kolejna jego książka „Ein Jugendleben” (Życie młodzieńcze) wydana w 1852 roku.

Dzięki finansowemu powodzeniu odbywał liczne podróże po całej Europie.

Owocem wyprawy do Egiptu była książka „Ein Kleinstädter in Ägypten” (Drobnomieszczanin w Egipcie).

 

Deutsche Entartung in der lichtfreundlichen und modernen Lebensart

Był też autorem wielu etnograficznych szkiców i żartobliwych esejów z dziedziny antropologii, socjologii kultury, pedagogiki.

Dzięki swojej popularności jeździł po całych Niemczech z odczytami, którymi zarabiał na utrzymanie.

Był doskonałym mówcą, znanym z dużego poczucia humoru.

Drukował również artykuły w „Thorner Wochenblatt”.

Był też członkiem Coppernicus Verein für Wissenschaft und Kunst zu Thorn.

Był radnym miejskim Torunia.

Po śmierci uczczono go w Toruniu tablicą pamiątkową.

Mieszkał przy ul. Sukienniczej (Tuchmacherstrasse).

 

Był Niemcem, żyjącym nad Wisłą i Drwęcą.

Realizm narracji, spostrzegawczość i niesamowita zdolność obserwacji pozwoliła mu na stworzenie na kartach swych utworów własnego obrazu Polski i Polaków, nie podążającego za stereotypowymi kliszami.

Uważał Polaków za osoby pracowite.

Chwalił Polaków jako czułych małżonków i dobrych rodziców.

Zarzucił niegospodarność polskiej arystokracji.

Widział pozytywne i negatywne cechy Polaków – inaczej niż inni współcześni mu pisarze niemieccy, przypisujący nam tylko cechy negatywne.

Jego utwory nie zostały przetłumaczone na język polski.

Sławny za życia, po śmierci został zapomniany.

W Książnicy Kopernikańskiej zachowało się bardzo dużo książek Bogumila Goltza.

1 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz. – Frankfurt a. M. : H. Zimmer, 1847.
2 Deutsche Entartung in der lichtfreundlichen und modernen Lebensart : an den modernene Stichwörtern gezeigt / von Bogumil Goltz. – Frankfurt a. M. : H. Zimmer 1847.
3 Das Menschen – Dasein in seinem weltewigen Zügen und Zeichen. Bd. 1-2 / von Bogumil Goltz. – Frankfurt : H. Zimmer 1850.
4 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz. – Berlin : Verlag von Franz Duncker, 1854.
5 Der Mensch und die Leute : zur Charakteristik der barbarischen und der civilisirten Nationen / von Bogumil Goltz. – Berlin : Verlag von Franz Duncker 1858.
6 Die Bildung und die Gebildeten : eine Beleuchtung der modernen Zustände. Bd. 2 / von Bogumil Goltz. – Berlin : Druck und Verlag von Otto Janke 1864.
7 Die Bildung und die Gebildeten : eine Beleuchtung der modernen Zustände. Bd. 1 / von Bogumil Goltz. – Berlin : Druck und Verlag von Otto Janke 1864.
 

8

Hinter den Feigenblättern : eine Umgangsphilosophie und pathologische Menschenkenntniss. Bd. 2, Feigenblätter : Diagnosen, Signalements und Verdicte für exacte Menschenkenntniss / von Bogumil Goltz. – Berlin : A. Vogel u. Comp. 1864.
 

9

Hinter den Feigenblättern : eine Umgangsphilosophie und pathologische Menschenkenntniss. Bd. 3, Feigenblätter : Eine Umgangs-Philosophie / von Bogumil Goltz. – Berlin : A. Vogel u. Comp. 1864.
10 Hinter den Feigenblättern : eine Umgangsphilosophie und pathologische Menschenkenntniss. Bd. 1, Vorschule der Menschenkenntniss / von Bogumil Goltz. – Berlin : A. Vogel 1864.
11 Das Kneipen und Kneip-Genies / Glossirt von Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke, 1866.
12 Die Bildung und die Gebildeten : eine Beleuchtung der modernen Zustände. Bd. 1-2 / Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke, 1867.
13 Das Menschen-Dasein in seinen weltewigen Zügen und Zeichen / Bd. 2 / von Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke 1868.
14 Das Menschen-Dasein in seinen weltewigen Zügen und Zeichen / Bd. 1 / von Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke 1868.
15 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz. – Berlin : Verlag von Franz Duncker, 1869.
16 Die Weltklugheit und die Lebens-Weisheit mit ihren correspondirenden Studien. Bd. 2 / von Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke, 1869.
17 Die Weltklugheit und die Lebens-Weisheit mit ihren correspondirenden Studien. Bd. 1 / von Bogumil Goltz. – Berlin : O. Janke, 1869.
18 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz. – Berlin : Verlag von Franz Duncker, 1877.
19 Auswahl aus seinen Schriften / Bogumil Goltz ; Hrsg. und eingel. von Fritz Lienhard. – Stuttgart : Greiner u. Pfeiffer, 1904.
20 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz ; mit dem Portrait des Verfassers und einer Einleitung von Erich Janke. – Berlin : O. Janke 1905.
21 Buch der Kindheit / von Bogumil Goltz ; hrsg. von Karl Muthesius ; Bibliothek Pädagogischer Klassiker. – Langensalza : H. Beyer @ Söhne, 1908.

Weronika Jaworska

Okres toruński Bogumiła Goltza (1847-1870)

Rocznik Toruński
T. 17, s. 85-197

Sygnatura SIRr II/18t.17

 

Weronika Jaworska

hasło: Goltz Bogumil (Gottlieb)

W: Toruński Słownik Biograficzny
T. 2, s. 99-100

Sygnatura SIRrIIIA/12t.2

 

Weronika Jaworska

Der Thorner Schriftsteller Bogumil Goltz im Spiegel seiner Lebenserinnerungen

Toruń 1986

Sygnatura MAG 209241

 

Arno Will

Polska i Polacy w niemieckiej prozie literackiej XIX wieku

Łódź 1970

Sygnatura MAG 125541

 

Historia Torunia
W czasach zaboru pruskiego (1793-1920)

T. 3, cz. 1

Torun 2003

Sygnatura SIRr VIII/T-8t.3a

 

Adolf Prowe

Bogumil Goltz. Eine Gedächtnis-Rede gehalten bei der 80. Wiederkehr seines Geburtstages

Mitteilungen des Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn – Heft 3 : 1881, s. 127-148

Sygnatura SIRr II/5t.3

Bronisław Jamontt – malarz, rysownik, grafik

Bronisław Jamontt był pierwszym dziekanem Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Jego imieniem została nazwana jedna z ulic na Rubinkowie.

Urodził się w 1886 roku w Dokudowie na Wileńszczyźnie.

Studiował prawo na Uniwersytecie Petersburskim.

W Petersburgu uczęszczał też na lekcje rysunku w Akademii Sztuk Pięknych.

 

W 1910 roku zdecydował się poświęcić całkowicie twórczości artystycznej, rzucił studia i wrócił do Wilna.

Pracował jako nauczyciel rysunku i urzędnik.

Od 1919 roku brał regularnie udział w ogólnopolskich wystawach sztuki, zdobywając rozgłos i uznanie.

W 1920 roku zakładał Wileńskie Towarzystwo Artystów Plastyków.

W 1934 roku ukończył studia na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.

Jeszcze podczas studiów został zatrudniony na uniwersytecie jako asystent profesora Ferdynanda Ruszczyca.

W 1937 został mianowany profesorem nadzwyczajnym malarstwa pejzażowego.

Po wojnie wraz z innymi wileńskimi profesorami osiedlił się w Toruniu.

W 1946 roku został pierwszym dziekanem Wydziału Sztuk Pięknych UMK.

Był profesorem zwyczajnym pejzażu i martwej natury.

Zmarł w 1957 roku.

Został pochowany na cmentarzu św. Jerzego.

 

Pierwsza siedziba Wydziału Sztuk Pięknych UMK, ul. Moniuszki 10

 

Stworzył ponad 1000 kompozycji.

Był pejzażystą, przy czym malował też krajobrazy miejskie.

Jego przedstawienia natury były fantastyczne, monumentalne i teatralne, napawały grozą, niepokoiły.

Jego kompozycje były ekspresyjne, dominowały w nich rozłożyste drzewa, smagane wiatrem i skłębione chmury.

Tworzył również charakterystyczne, nieco zdeformowane, widoki Wilna.

Wybierał malownicze uliczki z nierównym brukiem i pochylonymi budynkami.

Najchętniej posługiwał się techniką gwaszu i tempery na kartonie lub tekturze.

Jego pejzaże powstawały w pracowni na podstawie szkiców wykonanych w plenerze.

Był cenionym i uznanym artystą.

Reprezentował umiarkowany nurt w malarstwie.

Zdobył wiele artystycznych nagród.

Brał udział w 75 wystawach w kraju i za granicą.

Jeszcze przed wojną prace swoje wystawiał w Paryżu, Brukseli, Hadze, Amsterdamie, Bukareszcie, Kopenhadze, Moskwie, Rydze, Berlinie, Monachium, Pittsburghu, St. Louis, Baltimore, San Francisco.

Agata Rissmann

Bronisław Jamontt 1886-1957 : malarstwo, rysunek

Toruń 2011

Sygnatura MAG TN 38463

 

Jan Kotłowski

Bronisław Jamontt (1886-1957)
Grafika – rysunek
W pięćdziesięciolecie śmierci artysty

Toruń 2007

 

Katalog wystawy obrazów Bronisława Jamontta
Bydgoszcz 1948 maj-czerwiec

wstęp Stefan Narębski

Bydgoszcz 1948

Sygnatura MAG 192303

 

Katalog wystawy obrazów Bronisława Jamontta
Dom Plastyków w Toruniu

wstęp Jerzy Hoppen

Toruń 1947

Sygnatura MAG 33636

 

Wystawa zbiorowa Bronisława Jamontta
prace malarskie wśród których „Cykl toruński”
Toruń – kwiecień 1950 r.
Dom Plastyków przy ul. Chełmińskiej 16

Toruń 1950

Sygnatura MAG 34833

 

Wystawa pośmiertna prac Bronisława Jamontta (1886-1957)
Toruń, Muzeum – Ratusz, maj – lipiec 1957

wstęp Stefan Narębski

Toruń 1957

Sygnatura MAG 67787

 

Hanna Kubaszewska, Maria Liczbińska, Halina Załęska

hasło: Jamontt Bronisław

W: Słownik Artystów Polskich
t. III, s. 188-191

Sygnatura SIRi XVIa/SZT-3c

 

Stefan Narębski, Jadwiga Puciata-Pawłowska

hasło: Jamontt Bronisław (1886-1957)

W: Polski Słownik Biograficzny
t, 10, s. 403-404

Sygnatura SIRi XVIa/1-t.10