Tag Archives: Twierdza Toruń

Next Page

Społeczny raport na temat stanu Twierdzy Toruń – pod redakcją Adama Kowalkowskiego

 

Społeczny raport na temat stanu Twierdzy Toruń

praca zbiorowa
pod redakcją Adama Kowalkowskiego

Towarzystwo Opieki nad Zabytkami
Oddział w Toruniu

Toruń 2016

Sygnatura SIRr XXV/57

„Społeczny raport na temat stanu Twierdzy Toruń” jest publikacją wyjątkową.

Opracowanie powstało dzięki zaangażowaniu kilkudziesięciu osób, które poświęciły na realizację projektu swój czas i energię.

Książka dokumentuje stan zachowania fortyfikacji Twierdzy Toruń.

Opracowanie stanowi katalog obiektów i zawiera informacje zebrane w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej w 2016 roku.

Raport został dofinansowany przez Narodowy Instytut Dziedzictwa w ramach projektu „Wolontariat dla dziedzictwa”.

Nad jego realizacją czuwało Towarzystwo Opieki nad Zabytkami – Oddział w Toruniu.

Uczestnicy wizji lokalnej wypełniali karty obiektów, których najważniejszą częścią było przedstawienie stanu zachowania.

Uzupełnieniem kart są plany obiektów z zaznaczonymi strukturami murowanymi.

Dodano również mapy topograficzne Torunia, które ukazują umiejscowienie obiektu.

Wykonano również dokumentację fotograficzną obiektów.

W „Społecznym raporcie na temat stanu Twierdzy Toruń” znajduje się 208 kart.

Zinwentaryzowano obiekty pierścienia wewnętrznego, obiekty pierścienia zewnętrznego i obiekty przedpola twierdzy.

Znalazły się wśród nich między innymi forty, schrony baterii skrzydłowych, schrony piechoty, schrony artyleryjskie, schrony amunicyjne, baterie artyleryjskie, traduktory i schrony bierne, schrony rezerw odcinkowych, bastiony, szańce, kaponiery, koszary, bramy, hangary, grodze.

W „Społecznym raporcie na temat stanu Twierdzy Toruń” znajdziemy informacje na temat ich stanu zachowania, struktury własnościowej działek i sposobu użytkowania.

Ponad połowa działek Twierdzy Toruń należy do Gminy Miasta Toruń.

Większość obiektów stanowią pustostany i magazyny.

Większość jest również zachowana w stanie dobrym i średnim.

15 % obiektów Twierdzy Toruń jest wpisanych do rejestru zabytków.

Marcin Wichrowski, Lech Narębski – Fort IV – Żółkiewski (Fort II – Yorck)

Marcin Wichrowski
Lech Narębski

Fort IV – Żółkiewski
(Fort II – Yorck)

Atlas Twierdzy Toruń
Zeszyt 8

Towarzystwo Naukowe w Toruniu
Towarzystwo Przyjaciół Fortyfikacji im. Adama Freytaga w Toruniu

Toruń 2015

Sygnatura SIRr XXV/32z.8

Jest to już ósma publikacja w serii „Atlas Twierdzy Toruń”

  • zeszyt 1 – Historia i źródła fortyfikacji Twierdzy Toruń
  • zeszyt 2 – Fort Kolejowy
  • zeszyt 3 – Fort Jakuba
  • zeszyt 4 – Fort I – Jan III Sobieski
  • zeszyt 5 – Fort II – Stefan Czarniecki
  • zeszyt 6 – Bramy Twierdzy Toruń
  • zeszyt 7 – Fort IX – Bolesław Chrobry
  • zeszyt 8 – Fort IV – Żółkiewski

Fort IV był jednym z siedmiu głównych fortów artyleryjskich Twierdzy Toruń.

Fort IV jest wyjątkowy również dzięki temu że od 20 lat jest ośrodkiem turystyki, rekreacji i kultury.

Został zrewitalizowany, odremontowany i zakonserwowany.

Autorzy omówili dzieje projektowania i budowy Fortu IV, która trwała w latach 1878-1889.

Przedstawili również Fort IV jako narzędzie walki, czyli jego zadania taktyczne, uzbrojenie, załogę.

Do opracowania dołączono 41 starych planów i map fortu.

Janusz Pokrzywnicki – Bramy Twierdzy Toruń

belkaniebieska2

16082016

Janusz Pokrzywnicki

Bramy Twierdzy Toruń

Atlas Twierdzy Torun
Zeszyt 6

Towarzystwo Naukowe w Toruniu
Towarzystwo Przyjaciół Fortyfikacji im. Adama Freytaga w Toruniu

Toruń 2013

Sygnatura SIRr XXV/32z.6

belkaniebieska2

Jest to już szósta publikacja w serii „Atlas Twierdzy Toruń”

  • zeszyt 1 – Historia i źródła fortyfikacji Twierdzy Toruń
  • zeszyt 2 – Fort Kolejowy
  • zeszyt 3 – Fort Jakuba
  • zeszyt 4 – Fort I – Jan III Sobieski
  • zeszyt 5 – Fort II – Stefan Czarniecki
  • zeszyt 6 – Bramy Twierdzy Toruń

Toruń w XIX wieku w dalszym ciągu opasany był murami i wałami, których początki sięgają średniowiecza i czasów nowożytnych.

W XIX wieku wraz z budową pruskiej twierdzy powstały również nowoczesne bramy forteczne, opasujące dzisiejszą starówkę.

Janusz Pokrzywnicki omawia budowę i eksploatacje bram fortyfikacji miejskich w latach 1815-1870 oraz przebudowę i budowę nowych bram po 1870.

Autor szczegółowo opisał następujące obiekty:

  • Brama Jakubska
  • Brama Chełmińska
  • Brama Bydgoska
  • Brama Ciemna
  • bramy wypadowe
  • Brama Kaszownika
  • Poterna Lunety III
  • Brama Lubicka
  • Brama Kolejowa
  • Brama wojenna – Jakubska
  • furty nowego muru nadwislanego
  • grodze

Prawie wszystkie XIX-wieczne bramy Torunia zostały rozebrane – Brama Chełmińska w 1904 roku, pozostałe w 1922.

Do naszych czasów zachowała się tylko Brama Kolejowa.

Tym większe uznanie należy się twórcy opracowania, który dotarł do wielu cennych i unikatowych map, planów i dawnych fotografii bram twierdzy.

belkaniebieska2