Tag Archives: Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Previous Page · Next Page

Ludwik Kolankowski (1882-1956) – pierwszy rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Ludwik Kolankowski był wybitnym polskim historykiem i pierwszym rektorem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Urodził się 21 czerwca 1882 roku w Nadwórnie na Pokuciu w ubogim, krytym słomą domku robotnika tartacznego.

Miał sześcioro rodzeństwa, które żywiło półtorej hektarowe pole i jedna krowa.

 

Ukończył gimnazjum w Stanisławowie.

Studia we Lwowie na Uniwersytecie Jana Kazimierza zakończył w 1906 roku doktoratem.

Potem przez rok studiował również w Berlinie.

Habilitował się w 1913 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

Po odzyskaniu niepodległość w 1918 roku pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (do 1922 roku).

Jako pełnomocnik Naczelnika Państwa w 1919 roku brał udział we wskrzeszeniu Uniwersytetu Wileńskiego.

W 1919 roku był również Generalnym Komisarzem Cywilnym przy Zarządzie Ziem Wschodnich i organizował polską administrację państwową na Kresach.

Tytuł profesora zwyczajnego otrzymał w 1936 roku.

Jego najważniejsze dzieła naukowe dotyczą epoki jagiellońskiej:

  • Zygmunt August, wielki książę Litwy do roku 1548 (Lwów 1913)
  • Dzieje Wielkiego Księstwa Litewskiego za Jagiellonów 1377–1499 (Warszawa 1930)
  • Polska Jagiellonów. Dzieje polityczne (Lwów 1936)

Wykładał kolejno na uniwersytetach w Krakowie, Wilnie, Lwowie, Warszawie, Łodzi i Toruniu.

Pracował również w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie (1906-1918) oraz był dyrektorem Biblioteki Ordynacji Zamojskiej w Warszawie (1929-1944).

Biblioteka Zamojskich poniosła duże straty w pożarze we wrześniu 1939 roku.

Najcenniejsze zbiory zamurowano potem w jej piwnicach, co sprawiło że ocalały po upadku powstania warszawskiego.

Poza tym Ludwik Kolankowski uratował, wywożąc z Warszawy do Łowicza, najstarszy egzemplarz „Kroniki” Galla Anonima, Mszał Tyniecki, rękopis „Krzyżaków” Henryka Sienkiewicza i „rękopis „Faraona” Bolesława Prusa.

Po wojnie jako prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego zabiegał o utworzenie uniwersytetu na Pomorzu.

Jeszcze wcześniej organizował uniwersytet w Łodzi, jako jego prorektor.

13 sierpnia 1945 roku został delegatem Ministra Oświaty do zorganizowania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Do Torunia przybył 22 sierpnia i od razu jego auto zostało zatrzymane do wyjaśnienia przez milicję z powodu braku wymaganych dokumentów.

23 sierpnia powołał Senat Akademicki.

24 sierpnia dekretem Krajowej Rady Narodowej powołano uniwersytet w Toruniu.

20 września Ludwik Kolankowski został formalnie rektorem.

5 stycznia 1946 roku odbyła się uroczysta inauguracja roku akademickiego.

We wrześniu 1948 roku, po trzech latach kierowania uniwersytetem, został przez władze komunistyczne zmuszony do złożenia rezygnacji.

Po ustąpieniu z funkcji rektora kierował Biblioteką Uniwersytecką (1949-1955).

Zmarł w Toruniu 19 marca 1956 roku.

Został pochowany na cmentarzu św. Jerzego.

Ludwik Kolankowski 1882-1982
Materiały sesji w stulecie urodzin

pod. red. Andrzeja Tomczaka

Toruń 1983

Sygnatura MAG 191167

 

  • Stanisław Dembiński – Profesor Ludwik Kolankowski jako jeden z twórców i pierwszy Rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
  • Zenon Hubert Nowak – Rola Ludwika Kolankowskiego w historiografii polskiej
  • Janusz Małłek – Ludwik Kolankowski a uniwersytety polskie
  • Jerzy Serczyk – Ludwik Kolankowski – polityk i człowiek
  • Bogdan Ryszewski – Ludwik Kolankowski jako bibliotekarz
  • Halina Lewczyk, Maria Śliwińska – Bibliografia prac Ludwika Kolankowskiego

 

Ludwik Kolankowski (1882-1956)
W pięćdziesiątą rocznicę śmierci

pod red. Wiesława Sieradzana

Toruń 2006

Sygnatura SIRr IIIB/Kolankowski

 

  • Aleksander Gieysztor – Ludwik Kolankowski (1882-1956) (przedruk z Polskiego Słownika biograficznego)
  • Andrzej Tomczak – Ludwik Kolankowski w nowszej literaturze
  • Ludwik Kolankowski – Pierwsze trzy lata istnienia UMK (1945-1948). Garść wspomnień pierwszego Rektora z okresu organizacyjnego (do druku przygotowała Sylwia Grochowina)
  • Bibliografia publikacji Ludwika Kolankowskiego (oprac. Ireneusz Czarciński)
  • Wykaz najważniejszych publikacji o Ludwiku Kolankowskim (oprac. Ireneusz Czarciński)

 

Ludwik Kolankowski 1882-1956

Zapiski Pamiętnikarskie

Do druku przygotowała, wstępem i przypisami opatrzyła Sylwia Grochowina

Toruń 2012

Sygnatura MAG 294311

Interaktywny przewodnik po miejscach pamięci Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

 

Interaktywny przewodnik po miejscach pamięci Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

Pod redakcją Kingi Majchrzak

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2016

Sygnatura SIRr XXXIa/79

Liczący już ponad 70 lat Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu ma szereg miejsc pamięci związanych z jego historią, jego profesorami, wydarzeniami jakie rozegrały się na jego terenie i z udziałem jego studentów.

Miejscom pamięci toruńskiej Alma Mater poświęconych było cztery edycje interdyscyplinarnego projektu edukacyjno-badawczego „Studenci wobec miejsc (nie)pamięci UMK”, który był opracowany i koordynowany przez dr Kingę Majchrzak z Wydziału Nauk Pedagogicznych.

W projekt zaangażowało się bardzo wielu studentów UMK z różnych kierunków studiów.

W efekcie projektu przeprowadzono gry miejskie, organizowano wystawy, odbyto rozmowy ze świadkami historii.

Powstał również portal internetowy www.miejscapamieci.umk.pl

Owocem projektu jest również książka „Interaktywny przewodnik po miejscach pamięci Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu”.

Przewodnik systematyzuje podstawowe informacje o upamiętnianych przez miejsca pamięci wydarzeń oraz osobach.

Wyróżniono 36 miejsc pamięci UMK.

Są wśród nich pomniki, tablice pamiątkowe, audytoria, sale, instytuty, biura, collegia noszące imię swoich patronów.

Interaktywność publikacji przejawia się w wydrukowanych na jej kartach kodach QR.

Zeskanowanie takiego kodu umożliwia przejście do określonych stron internetowych, gdzie można uzyskać dostęp do dodatkowych materiałów.

Spis opracowanych miejsc pamięci UMK:

  1. Audytorium Karola Darwina
  2. Audytorium im. Profesora Władysława Bojarskiego
  3. Audytorium im. Profesora Karola Koranyiego
  4. Audytorium im. Profesora Wiktora Kornatowskiego
  5. Audytorium im. Profesora Wacława Szyszkowskiego
  6. Audytorium Profesora Antoniego Basińskiego
  7. Audytorium Profesora Henryka Elzenberga
  8. Audytorium Profesora Rajmunda Galona
  9. Audytorium Profesora Jerzego Liczkowskiego
  10. Audytorium Profesora Kazimierza Sokołowskiego
  11. Audytorium Profesora Antoniego Swinarskiego
  12. Audytorium Profesora Zygmunta Zielińskiego
  13. Biblioteka historyczno-prawna WPiA im. Profesora Zbigniewa Zdrojkowskiego
  14. Biuro Samorządu Studenckiego UMK im. Piotra Krulla
  15. Centrum Badań Nieliniowych im. Juliusza Pawła Schaudera
  16. Collegium Jana Pawła II
  17. Instytut Aleksandra Jabłońskiego
  18. Lektorium Stefana Czaji
  19. Ławka upamiętniająca Johna Franksa
  20. Pomnik De Revolutionibus
  21. Popiersie Profesora Ludwika Kolankowskego
  22. Sala im. Prof. Jana Pruffera. 1890–1959
  23. Sala Profesora Tadeusza Czeżowskiego
  24. Sala Profesora Artura Hutnikiewicza
  25. Sala Profesora Konrada Górskiego
  26. Sala Rady Wydziału im. Prof. Karola Górskiego
  27. Sala wykładowa im. Profesora Leona Jeśmanowicza
  28. Sala wykładowa im. Profesora Władysława Niewiarowskiego
  29. Tablica upamiętniająca Grzegorza Ciechowskiego
  30. Tablica upamiętniająca Zbigniewa Herberta
  31. Tablica upamiętniająca Profesora Stanisława Borysowskiego
  32. Tablica upamiętniająca Profesora Bronisława Jamontta
  33. Tablica upamiętniająca Profesora Tymona Niesiołowskiego
  34. Tablica upamiętniająca Profesora Jerzego Remera
  35. Tablica upamiętniająca Rektorów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (1919–1939)
  36. Tablica upamiętniająca solidarność studentów UMK z powstaniem węgierskim 1956 

Przewodnik uzupełnia „Mapa miejsc pamięci UMK”.

Jerzy Lesław Ordan – Wiosenne przesilenie

 

Jerzy Lesław Ordan

Wiosenne przesilenie

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2013

Sygnatura MAG 297552

Jerzy Lesław Ordan (rocznik 1934) jest absolwentem polonistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Był kierownikiem Literackim Państwowego Teatru Lalki i Aktora „Baj Pomorski w Toruniu”.

Pracował jako nauczyciel, bibliotekarz, dziennikarz.

Był współzałożycielem miesięcznika „Przegląd Artystyczno-Literacki”, który ukazywał się w Toruniu w latach 1992-2001.

Został uhonorowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego srebrnym medalem „Gloria Artis”.

Debiutował w 1959 roku.

Jest autorem wielu tomików poetyckich oraz powieści.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępnych jest szereg jego książek:

1. 100 lat Towarzystwa Śpiewu „Halka” w Bydgoszczy 1883-1983 / [aut. Jerzy Lesław Ordan]. – Bydgoszcz : Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, 1983.
2. Chłopiec / Jerzy Lesław Ordan. – Gdańsk : Wydawnictwo Morskie, 1984.
3. Coraz gęściej od komunikatów : (wybór z lat 1960-2006) / Jerzy Lesław Ordan. – Toruń ; Łysomice : Dom Wydawniczy Duet, 2008.
4. Informator Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Oddział Bydgosko-Toruński / [red. Jerzy L. Ordan ; współpraca Jerzy Rochowiak]. – Bydgoszcz ; Toruń : Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury, 1999.
5. Jakby kto chciał wiedzieć / Jerzy Lesław Ordan. – Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1977.
6. Jeszcze jedno lato / Jerzy Lesław Ordan. – Olsztyn ; Białystok : Pojezierze, 1982.
7. Jeziora niespokojne / Jerzy Lesław Ordan. – Gdańsk ; Bydgoszcz : Wydawnictwo Morskie, 1972.
8. Już po południu / Jerzy Lesław Ordan. – Warszawa : Czytelnik, 1980.
9. Nasze długie cienie / Jerzy Lesław Ordan. – Toruń : Wydawnictwo Adam Marszałek, cop. 2000.
10. Państwowy Teatr Lalki i Aktora „Baj Pomorski” w Toruniu : dwudziestopięciolecie 1945-1970 / [red. Jerzy Lesław Ordan]. – Toruń : „Baj Pomorski”, 1972.
11. Pieśń o rzece : fragmenty / Jerzy Lesław Ordan. – Toruń : „Od Nowa”, 1975.
12. Poza rzeczy / Jerzy Lesław Ordan. – Warszawa : „Iskry”, 1967.
13. Późna podróż / Jerzy Lesław Ordan ; [oprac. graf. Łukasz Płotkowski]. – Bydgoszcz : Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, 1991 .
14. Rekolekcje / Jerzy Lesław Ordan. – Gdańsk ; Bydgoszcz : Wydaw. Morskie, 1975.
15. Wiosenne przesilenie / Jerzy Lesław Ordan. – Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2013.
16. Z podziemia / Jerzy Lesław Ordan. – Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2016.

„Wiosenne przesilenie” to wyjątkowa powieść.

Jej akcja rozgrywa się w Toruniu wśród studentów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Opisuje Polskę lat 1952-1956.

Tematem książki jest stalinizm i jego oddziaływanie na młodych ludzi.

Poznajemy Polskę czasów wszystko widzącego i słyszącego Urzędu Bezpieczeństwa, obowiązkowych dostaw produktów rolnych, masowych akcji zbierania stonki, przodowników pracy, młodzieży zorganizowanej w Służbie Pracy.

Na Uniwersytecie był to czas indoktrynacji marksistowskiej, zebrań kolektywów, podporządkowania nauki wykładni ideologicznej.

Jednocześnie studenci toczyli życie normalnych młodych ludzi.

Bawili się, uczyli, zakochiwali.

Wielu z nich angażowało się w agitacje socjalistyczną.

Inni nawet jeśli byli sceptyczni, stopniowo byli wchłaniani przez otaczającą ich rzeczywistość.

Książka jest bardzo ciekawa, porusza trudny i nieatrakcyjny temat.

Opisuje czasy biedne, smutne, szare, straszne.

Ale powieść nas wciąga.

Przywiązujemy się do głównego bohatera i z uwagą śledzimy jego opowieść.

Gorąco polecamy.