Tag Archives: wieś

Next Page

Paulina Sikorska – Zespoły zabudowy i układ przestrzenny dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej i ich wpływ na sieć osadniczą na przykładzie gminy Papowo Biskupie

 

Paulina SIkorska

Zespoły zabudowy i układ przestrzenny dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej i ich wpływ na sieć osadniczą na przykładzie gminy Papowo Biskupie

Wydawnictwo Adam Marszałek

Toruń 2017

Sygnatura SIRr VIII/In-137

Publikacja wydana została na podstawie pracy doktorskiej pt. „Zespoły zabudowy i układ przestrzenny dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej i ich wpływ na sieć osadniczą”, napisanej na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.

Rozprawa prezentuje wyniki badań Pauliny Sikorskiej nad architekturą, budownictwem i rozplanowaniem przestrzennym zespołów dworsko-folwarcznych.

Autorka dokumentuje przeszłość majątków ziemskich, które były ważną składową dawnego krajobrazu ziem polskich.

Praca obejmuje ziemię chełmińską, ze szczególnym uwzględnieniem gminy Papowo Biskupie.

Autorka podjęła się zbadania dawnych majątków ziemskich, głównie ich zabudowy i struktury funkcjonalnej oraz miejsca w sieci osadniczej regionu.

Monografia składa się z siedmiu rozdziałów.

Rozdział 1 – Wprowadzenie

W rozdziale przedstawiono tematykę badawczą, literaturę przedmiotu i dotychczasowy stan badań.

Rozdział 2 – Charakterystyka historyczna osadnictwa na ziemi chełmińskiej

Autorka omówiła początki osadnictwa, strukturę administracyjną i uwarunkowania przyrodnicze badanego terenu.

Rozdział 3 – Wpływ Zakonu Krzyżackiego  (Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie) i Kościoła katolickiego na formowanie się osadnictwa na ziemi chełmińskiej

W rozdziale przedstawiono zmiany strukturalne osadnictwa i wpływ na nie instytucji Kościoła katolickiego i administracji krzyżackiej.

Opisano też stosunki własnościowe, majątek Zakonu Krzyżackiego i Kościoła Katolickiego.

Rozdział 4 – Uwarunkowania społeczno-gospodarcze działalności majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej od końca XVIII w. do połowy XX w.

Autorka omówiła czynniki prawno-gospodarcze i czynniki społeczne warunkujące funkcjonowanie majątków ziemskich.

Rozdział 5 – Charakterystyka zabudowy majątków ziemskich w gminie Papowo Biskupie

W rozdziale zaprezentowano rolę zespołów zabudowy dawnych majątków w strukturze osadniczej, funkcje gospodarcze i społeczne dawnych majątków ziemskich.

Omówiono położenie w sieci osadniczej oraz układ przestrzenny zespołów zabudowy dawnych majątków ziemskich.

Autorka przybliżyła historię rozwoju miejscowości oraz majątków ziemskich w gminie Papowo Biskupie.

Przedstawiono również strukturę i elementy zespołów dworsko-folwarcznych, z uwzględnieniem:
– budynków mieszkalnych właścicieli,
– parków i kompozycji zieleni,
– zabudowy gospodarczej,
– zabudowy dla pracowników folwarcznych,
– młynów wiatrowych
i innych elementów zabudowy, nawet takich jak ogrodzenia czy bramy wjazdowe.

Omówiono również wpływ zespołów dworsko-folwarcznych na zmiany w sieci osadniczej.

Rozdział 6 – Kierunki przekształceń i współczesne możliwości wykorzystania istniejącej zabudowy dawnych majątków ziemskich

W rozdziale przypomniano o przeszłości wsi na ziemi chełmińskiej w okresie międzywojennym, w okresie II wojny światowej i w okresie PRL.

Przedstawiono również zespoły zabudowy dawnych majątków ziemskich na ziemi chełmińskiej po 1989 roku.

Rozdział 7 – Podsumowanie

Książka ma cenny walor regionalny i przybliża dzieje niewielkich miejscowości z terenu gminy Papowo Biskupie:

  • Dubielno
  • Falęcin
  • Filrus
  • Folgowo
  • Jeleniec
  • Kucborek
  • Młyńsk
  • Niemczyk
  • Nowy Dwór Królewski
  • Papowo Biskupie
  • Staw
  • Storlus
  • Wrocławki
  • Zegartowice
  • Żygląd

Publikacja zawiera również bardzo wiele planów, map, wykresów, rycin i fotografii.

Adam Węsierski – Przeszłość śliwickich wsi w faktach i fotografii

belka

16122014-1Adam Węsierski

Przeszłość śliwickich wsi
w faktach i fotografii

Tom I – III
Przedsiębiorstwo Marketingowe LOGO
Śliwice 2012-2013

Tom IV
Wydawnictwo Tekst
Bydgoszcz 2016

Sygnatura SIRr VIII/In-112

 

Adam Węsierski to znany historyk regionalista, autor wielu publikacji książkowych poświęconych dziejom ziemi tucholskiej.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępnych jest kilkanaście jego książek.

1. 750 lat parafii pod wezwaniem św. Katarzyny Aleksandryjskiej i miejscowości Śliwice / Adam Węsierski. – Śliwice : Przedsiębiorstwo Marketingowe „Logo”, 2014.
2. Dzieje chóru „Orfeusz” w Śliwicach / Adam Węsierski. – Śliwice : Przedsiębiorstwo Marketingowe Logo, 2009.
3. Dzieje parafii św. Katarzyny w Śliwicach w czasach zaboru pruskiego (1870-1920) / Adam Węsierski. – Śliwice ; [Bydgoszcz] : Przedsiębiorstwo Marketingowe Logo, 2009.
4. Dzieje parafii św. Katarzyny w Śliwicach w okresie międzywojennym (1920-1939) / Adam Węsierski. – Śliwice ; [Bydgoszcz] : Przedsiębiorstwo Marketingowe Logo, 2011.
5. Dzieje Śliwic i okolic do roku 1772 / Adam Węsierski. – Śliwice : [s. n.], 1990.
6. Leksykon historyczny śliwickich wsi / Adam Węsierski. – Śliwice : Przedsiębiorstwo Marketingowe LOGO : na zlec. Rady Gminy, 2011.
7. Obchody świąt i rocznic narodowych w powiecie tucholskim w latach 1920-1939 / Adam Węsierski. – Tuchola ; [Bydgoszcz] : Przedsiębiorstwo Marketingowe Logo, 2012.
8. Przeszłość śliwickich wsi w faktach i fotografii. T. 1 / Adam Węsierski. – Śliwice : Przedsiębiorstwo Marketingowe „Logo”, 2012.
9. Przeszłość śliwickich wsi w faktach i fotografii. T. 2 / Adam Węsierski. – Śliwice : Przedsiębiorstwo Marketingowe „Logo”, 2012.
10. Przeszłość śliwickich wsi w faktach i fotografii. T. 3, Życie religijne / Adam Węsierski. – Śliwice : Przedsiębiorstwo Marketingowe „Logo”, 2013.
11. Przeszłość śliwickich wsi w faktach i fotografii. T. 4, Oświata / Adam Węsierski. – Bydgoszcz : Wydawnictwo Tekst, 2016.
12. Studia z dziejów Tucholi i powiatu. T. 4 / Adam Węsierski. – Bydgoszcz : Wydawnictwo Tekst, 2016.
13. Szkice z dziejów Tucholi i powiatu / Adam Węsierski. – Bydgoszcz : Wydawnictwo Tekst, 2015.
14. Szkice z dziejów Tucholi i powiatu w dwudziestoleciu międzywojennym / Adam Węsierski. – Bydgoszcz : Przedsiębiorstwo Marketingowe Logo, 2013.
15. Szkice z dziejów Tucholi i powiatu w dwudziestoleciu międzywojennym. T. 2 / Adam Węsierski. – Bydgoszcz : Przedsiębiorstwo Marketingowe Logo, 2014.
16. Śliwicki etos pracy organicznej na przykładzie działalności księdza Teofila Krzeszewskiego / Adam Węsierski. – Śliwice : Przedsiębiorstwo Marketingowe LOGO, 2010.
17. Śliwicki słownik biograficzny T. 1 / Adam Węsierski. – Bydgoszcz : Wydawnictwo Tekst, 2015.
18. Świadectwo żarliwej wiary ojców naszych / [Adam Węsierski]. – Bydgoszcz : Przedsiębiorstwo Marketingowe „Logo”, 2014.

belka

„Przeszłość śliwickich wsi w faktach i fotografii” dzieli się na cztery tomy.

Pierwsze dwie części poświęcone są poszczególnym miejscowościom takim jak:

– Brzeźno
– Brzozowe Błota
– Byłyczek
– Główka
– Jabłonka
– Kamionka
– Krąg
– Kurdwanik
– Laski
– Linówek
– Lińsk
– Lipowa
– Lisiny
– Lubicień
– Łąski Piec
– Łoboda i Łoboda Młyn
– Mała Główka
– Mała Rosochatka
– Okoniny Nadjeziorne
– Okoniny Polskie
– Rosochatka
– Sarnia Góra
– Śliwiczki
– Wądoły
– Zarośle
– Zazdrość
– Zwierzyniec

Przeczytamy o położeniu każdej z wsi, jej nazwie i historii, ludności, gospodarce, kulturze, turystyce, szkolnictwie, życiu społecznym.

W książce znajdziemy spisy mieszkańców, spisy dzieci przyjętych do I Komunii św., spisy właścicieli, posiadaczy i użytkowników ziemi, spisy odbywających służbę wojskową, spisy leśniczych i gajowych.

Przede wszystkim jednak zobaczymy setki fotografii rodzinnych, dostarczonych autorowi książki przez mieszkańców miejscowości, którym poświęcona jest książka.

belka

Trzeci tom „Przeszłość śliwickich wsi w faktach i fotografii” w całości dotyczy życia religijnego.

Poświęcony jest parafii św. Katarzyny w Śliwicach.

Przedstawia terytorium i zaludnienie parafii, beneficja, dochody i rozchody, miejsca kultu, kapliczki i krzyże przydrożne, życie religijne, działalność charytatywną duchowieństwa, działalność społeczną i patriotyczną księży.

Tom zamyka rozdział poświęcony parafii ewangelickiej w Śliwicach.

Również i ta część książki zawiera mnóstwo zdjęć przedstawiających śluby, komunie, pogrzeby, wnętrza kościoła, kapliczki, duchownych i uroczystości kościelne.belka

Czwarty tom książki „Przeszłość śliwickich wsi w faktach i fotografii” poświęcony jest oświacie na terenie Gminy Śliwice.

Adam Wesierski pieczołowicie opracował dzieje szkół w Brzeźnie, Kręgu, Laskach, Lińsku, Lipowej, Lisinach, Lubocieniu, Łąskim Piecu, Okoninach nadjeziornych, Okoninach Polskich, Rosochatce, Śliwicach i Śliwiczkach.

Wiele szkół działało w tych miejscowościach już w XIX wieku i w okresie międzywojennym.

Z książki dowiemy się ile uczniów liczyły szkoły, kim byli nauczyciele, jakie ważne wydarzenia odbywały się na terenie szkół, jak wyglądało codzienne życie szkoły, jakie działały na jej terenie kółka zainteresowań, jakie odbywały się imprezy kulturalne i sportowe, jak obchodzono ważne rocznice historyczne, jakim przekształceniom organizacyjnym ulegały szkoły.

Dzisiaj w Gminie Śliwice funkcjonują:
– Przedszkole Samorządowe „Borowiaczek” w Śliwicach
– Szkoła Podstawowa im. ks. E. Staniszewskiego w Śliwicach
– Szkoła Podstawowa w Śliwiczkach
– Szkoła Podstawowa w Lińsku
– Gimnazjum w Śliwicach

Książka jest ilustrowana cennymi, unikalnymi, archiwalnymi fotografiami.

Jest to niezwykle cenne opracowanie dokumentujące historię małych wiejskich szkół.

belka

Dorota Kalinowska – Gzik, żur i prażucha

 

Dorota Kalinowska

Gzik, żur i prażucha
Tradycje kuchni kujawskiej

Wydawca: Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku

Włocławek 2014

Sygnatura SIRr IX/53

Dorota Kalinowska jest etnografem z Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku.

Pasjonuje się kujawską kuchnią regionalną i sztuką ludową.

W Ksiąznicy Kopernikańskiej dostępnych jest kilka jej książek:

1. Gzik, żur i prażucha : tradycje kuchni kujawskiej / Dorota Kalinowska ; [fot. Krzysztof Cieślak et al.]. – Wyd. 2, popr. i uzup. – Włocławek : Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej, 2014.
2. Rękodzieło ludowe / Dorota Kalinowska. – Włocławek : Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne, 2004.
3. Strój ludowy na Kujawach / Dorota Kalinowska. – Włocławek : Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne, 2002.
4. Tradycyjne pożywienie ludowe na Kujawach / Dorota Kalinowska. – Włocławek : Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne, 2002.

Książka „Gzik ,żur i prażucha” jest owocem wielu lat studiów autorki, badań terenowych i wywiadów przeprowadzonych z mieszkańcami kujawskich wsi.

To bardzo szerokie i szczegółowe opracowanie poświęcone tradycjom kuchni kujawskiej.

Książka jest starannie wydana i bogato ilustrowana.

Autorka opisała produkty spożywcze używane w kuchni kujawskiej.

Wiele miejsca poświęciła wyposażeniu kuchni wiejskiej i sprzętom kuchennym.

Obszernie wyjaśniła domowe metody przetwórstwa i konserwacji żywności na kujawskiej wsi.

Ciekawie też opowiedziała o zwyczajach żywieniowych mieszkańców Kujaw – różnicach między pożywieniem codziennym a świątecznym.

W końcu przytoczyła aż 125 przepisów na tradycyjne kujawskie potrawy.

Z lektury opracowania czytelnik dowie się co to jarmuż i kiszczok, parzybroda i rosopitka, kwaśnica i żur, bynce, chlastoki i gzik, owijunki i pirzok, prażucha i szkaplerze, leberka i amoniaczki.