Tag Archives: Władysław Raczkiewicz

Lato w muzeach

 

LATO W MUZEACH

Władysław Raczkiewicz w Muzeum Uniwersyteckim

Rubinkowo i Na Skarpie w Muzeum Historii Torunia

 

 

Chcielibyśmy Państwu polecić dwie wystawy czasowe, które można zwiedzać przez całe wakacje.

Pierwsza z nich to „Władysław Raczkiewicz 1885-1947: biografia polityczna”, zorganizowana w ramach wojewódzkich obchodów Roku Władysława Raczkiewicza. Dzięki informacjom zamieszczonym na dużych planszach, możemy poznać przebieg kariery prezydenta Rzeczypospolitej. W gablotach znajdują się warte obejrzenia fotografie i dokumenty związane z Raczkiewiczem, a także prasa z okresu międzywojnia, dokumentująca polskie życie polityczne tego okresu. Wystawę oglądać można w Muzeum Uniwersyteckim do 18 września 2017 r.

W Muzeum Historii Torunia (Dom Eskenów) zwiedziliśmy wystawę „Miasto – Ludzie – Muzeum. Kultowe osiedla. Historia Rubinkowa i osiedla Na Skarpie”. Dla wielu z nas będzie to sentymentalna podróż do czasów dzieciństwa i młodości, kiedy w niemal wszystkich domach królował ten sam wystrój, posługiwano się tymi samymi sprzętami, a na meblościance  na wysoki połysk stały szklane ozdobne ryby i kryształowe wazony. Ekspozycja dokumentuje budowę Rubinkowa, jego rozwój, działalność instytucji kulturalnych oraz życie codzienne mieszkańców. Polecenia godne są liczne ciekawe fotografie (od 1975 r. do lat 90. XX w.), zarówno te ze zbiorów prywatnych, jak i kronik prowadzonych przez pracowników Spółdzielni Mieszkaniowej „Rubinkowo” i „Na Skarpie”. Zwiedzający mogą obejrzeć fragmenty programów nadawanych przez telewizję osiedlową, działającą na początku lat 90. XX w. Wystawa będzie czynna do 22 października 2017 r.

Władysław Raczkiewicz – Prezydent Polski i wojewoda pomorski

Władysław Raczkiewicz, Fotografia w: Monografia Wielkiego Pomorza i Gdyni, Toruń 1939, Sygnatura SIRr VIb/7-1

Władysław Raczkiewicz urodził się 21 stycznia 1885 roku na Kaukazie.

Pochodził z ziemiańskiej rodziny z okolic Mińska.

Jednak po powstaniu styczniowym jego dziad został zesłany na Syberię.

Majątek rodziny skonfiskowano.

Po odbyciu zesłania nakazano mu osiedlić się z rodziną na Kaukazie.

Władysław Raczkiewicz studiował w Petersburgu i Dorpacie.

Po studiach został adwokatem w Mińsku.

Od wczesnej młodości był zaangażowany w patriotyczną konspirację.

 

W czasie rewolucji w Rosji zaangażował się w tworzenie polskich oddziałów wojskowych.

Został nawet w 1917 roku prezesem Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego w Piotrogrodzie.

W okresie międzywojennym pełnił wiele ważnych funkcji państwowych.

Był między innymi:
– cztery razy ministrem spraw wewnętrznych (1921, 1925, 1925-1926, 1935-1936)
– cztery razy wojewodą (nowogródzkim 1921-1924,  wileńskim 1926-1930, krakowskim 1935, pomorskim 1936-1939)
– marszałkiem Senatu (1930-1935)
– prezesem Światowego Związku Polaków z Zagranicy
– prezesem Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego

Jako minister spraw wewnętrznych wydał w 1926 roku zarządzenie nadające Gdyni prawa miejskie.

Gdy był wojewodą pomorskim powstało Władysławowo wraz z wybudowaniem tam portu rybackiego (1938 rok).

Przedwojenna rezydencja wojewodów pomorskich – ul. Fredry 8. Dziś siedziba Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu.

Funkcje wojewody pomorskiego sprawował od 17 lipca 1936 roku do 5 września 1939 roku.

Urząd Wojewódzki mieścił się w Toruniu w gmachu przy Fosie Staromiejskiej 3 (obecnie Collegium Maius UMK).

Rezydencja wojewodów pomorskich znajdowała się przy ulicy Fredry 8 (obecnie siedziba Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej).

Wielką zasługą Władysława Raczkiewicza było powstanie tzw. Wielkiego Pomorza.

1 kwietnia 1938 roku granice województwa pomorskiego powiększyły się.

Do województwa pomorskiego włączono wówczas 6 powiatów z województwa poznańskiego i 4 powiaty z województwa warszawskiego.

Częścią Wielkiego Pomorza stały się Bydgoszcz i Inowrocław.

Za sprawą Władysława Raczkiewicza Toruń stał się siedzibą pomorskiego Kuratorium Oświaty i Sądu Apelacyjnego.

Pomorski Urząd Wojewódzki, Fotografia w: Monografia Wielkiego Pomorza i Gdyni, Toruń 1939, Sygnatura SIRr VIb/7-1

Pomorski Urząd Wojewódzki – pierwotnie siedziba Szkoły Przemysłowej – dziś Collegium Maius Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

 

30 września 1939 roku w Paryżu Władysław Raczkiewicz został zaprzysiężony na czwartego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Wydarzenie to pozwoliło zachować ciągłość państwa polskiego w latach II wojny światowej.

W 1945 roku odmówił współpracy ze Związkiem Radzieckim w tworzeniu rządu w kraju.

Funkcję prezydenta sprawował do swojej śmierci 15 marca 1947.

Zmarł w Wielkiej Brytanii po wielu latach zmagania się z białaczką.

Pochowany został (podobnie jak Władysław Sikorski) na cmentarzu Lotników Polskich w Newark.

Wszyscy, którzy go znali potwierdzali, że miał świetną prezencję, takt i dobre maniery.

Był przystojny, elokwentny, elegancki i obyty w towarzystwie.

Cieszył się bardzo dużym szacunkiem brytyjskiej arystokracji i rodziny królewskiej.

Posiadał umiejętność obcowania z ludźmi i dar ich zjednywania.

Unikał zatargów i był człowiekiem kompromisu.

 

 

25 października 2010 roku odsłonięto w Toruniu pomnik Władysława Raczkiewicza.

Autorem projektu jest Zbigniew Mikielewicz.

Pomnik stanął przed gmachem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

 

 

 

 

 

Zbigniew Biegański

Związki Prezydenta RP Władysława Raczkiewicza z Pomorzem i Kujawami

W: Prezydenci Rzeczypospolitej Polskiej na Pomorzu i Kujawach

Sygnatura SIRr IIIA/97

 

Naczelnik i Prezydenci II Rzeczypospolitej

Opracowanie biogramów: Alicja Pacholczyk

Warszawa 1991

Sygnatura MAG 237714

 

Wacław Szyszkowski

Raczkiewicz Władysław (1885-1947)

Polski Słownik Biograficzny
Tom XXiX, s. 607-614

Sygnatura SIRi XVIa/1-t.29

 

Zygmunt Kaczmarek

Marszałkowie Senatu II Rzeczypospolitej

Warszawa 1992

Sygnatura MAG 240014

 

Walentyna Korpalska

Raczkiewicz Władysław

W: Słownik Biograficzny Pomorza Nadwislańskiego
Tom 4, str. 26-27

Sygnatura SIRr IIIA/2t.4

 

Andrzej Ajnenkiel, Andrzej Drzycimski, Janina Paradowska

Prezydenci Polski

Warszawa 1991

Sygnatura SIRr XVIa/H-9

 

Mieczysław Wojciechowski
Władysław Raczkiewicz – działacz społeczny i państwowy na Wileńszczyźnie i Pomorzu w okresie międzywojennym (ocena jego działalności w nieznanym przemówieniu z lipca-sierpnia 1939 r.)

W: Europa Orientalis. Polska i jej wschodni sąsiedzi od średniowiecza po współczesność

Sygnatura MAG TN 35045

 

Bożena Czwojdrak, Kazimierz Miroszewski, Jakub Morawiec, Jerzy Sperka

Wielka księga królów i prezydentów Polski

Chorzów 2012

Sygnatura MAG 295175

 

Jacek Piotrowski

Władysław Raczkiewicz – zapomniany prezydent

Mówią Wieki
Nr 06/07 – czerwiec 2007
s. 26-30

Sygnatura MAG 04392-2007

Prezydenci Rzeczypospolitej Polskiej na Pomorzu i Kujawach

belkaniebieska2

20062016

 

Prezydenci Rzeczypospolitej Polskiej na Pomorzu i Kujawach

Pod redakcją: Michał Białkowski, Wojciech Polak

Wydawca: Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego

Toruń 2013

Sygnatura SIRr IIIA/97

belkaniebieska2

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest głową państwa, jest najwyższym przedstawicielem RP i gwarantem jej ciągłości.

Odwiedziny Prezydentów RP na terenie Kujaw i Pomorza były momentami rzadkimi, uroczystymi, ważnymi cenzurami w życiu zwłaszcza mniejszych miast i miasteczek.

Przyczyniały się do budowania postaw patriotycznych i wzbudzania dumy narodowej.

Książka „Prezydenci Rzeczypospolitej Polskiej na Pomorzu i Kujawach” poświęcona jest Prezydentom wolnej Polski (II i III Rzeczypospolitej) oraz Naczelnikowi Państwa Józefowi Piłsudskiemu.

Głowę państwa polskiego miały okazję gościć nie tylko stolice regionu Bydgoszcz i Toruń, nie tylko wielkie miasta jak Włocławek, Grudziądz, Inowrocław, Nakło, ale również średnie i mniejsze: Radzyń Chełmiński, Żur, Ciechocinek, Solec Kujawski, Gronowo, Jarantowice, Osięciny.

Region Kujaw i Pomorza w sposób bliski związane jest zwłaszcza z osobą Prezydenta Władysława Raczkiewicza, który w latach 1936-1939 pełnił w Toruniu urząd wojewody pomorskiego.

Na terenie regionu, w Popowie na ziemi dobrzyńskiej, urodził się Lech Wałęsa Prezydent RP i laureat pokojowej Nagrody Nobla.

Książka wydana przez Urząd Marszałkowski składa się z sześciu rozdziałów.

1. Krzysztof Rogucki – Naczelnik Państwa Józef Piłsudski i Prezydent RP Stanisław Wojciechowski na Pomorzu i Kujawach.

2. Krzysztof Rogucki – Prezydent RP Ignacy Mościcki na Pomorzu i Kujawach

3. Zdzisław Biegański – Związki Prezydenta RP Władysława Raczkiewicza z Pomorzem i Kujawami

4. Izabela Mazanowska – Prezydent RP Lech Wałęsa na Pomorzu i Kujawach

5. Michał Białkowski – Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski na Pomorzu i Kujawach

6. Szymon Gajewski – Wizyty Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego w województwie kujawsko-pomorskim

belkaniebieska2