Tag Archives: XVI wiek

Next Page

Ulryk Schober 1559-1598

Ulryk Schober (Huldericus Schober) mieszkał w Toruniu w latach 1584-1598 – między 25 i 39 rokiem życia.

Tu również zmarł w trakcie zarazy w 1598 roku

Urodził się Lubinie na Śląsku w 1559 roku.

Studiował siedem lat w Lipsku łacinę, grekę i filozofię.

Był gorliwym protestantem.

 

Ulryk Schober był profesorem greki i łaciny w gimnazjum toruńskim.

Był również korektorem tej szkoły.

Współpracował blisko z burmistrzem Henrykiem Strobandem i rektorem Kasprem Friese.

Wspólnie dążyli do podniesienia szkoły do rangi Gimnazjum Akademickiego, czego dokonali w 1594 roku.

Prestiż szkoły toruńskiej podniosło też wydanie w latach 1586-1588 trzech tomów „Institutio Literata”, których Ulryk Schober był redaktorem.

Było to czasopismo pedagogiczne, w którym publikowano traktaty dotyczące odnowy szkolnictwa, w tym pisma Jana Sturma  – wielkiego niemieckiego reformatora oświaty ze Strasburga.

Wydawnictwo stanowiło niejako pierwszą encyklopedię pedagogiczną.

Institvtionis Literatae Siue De Discendi Atqve Docendi ratione Tomvs Primvs, Toruń 1586, Sygnatura 102801.01

Ulryk Schober zorganizował również Bibliotekę Gimnazjalną.

Świadectwem jego pracy jest „Descriptio Bibliothecae scholae Torunensis” (opis biblioteki szkoły toruńskiej).

To największy toruński renesansowy humanista.

Ulryk Schober tworzył bardzo dużo okolicznościowych wierszy – mów, zwłaszcza z okazji pogrzebów.

W 1582 roku Ulryk Schober wydał zbiór swojej poezji „Poematum libri tres” w drukarni Andreasa Coteniusa w Toruniu.

Poematvm M. Hvldrici Schoberi Libri III. : hoc est, Charisteriorvm, cum Propempticis Autori scriptis, Sacrorvm, Genethliacorvm, Quibus Praemissa Svnt Elogia Torvniae Borvssorum, & Senatus eiusdem Vrbis. Torunij : Excudebat Andreas Cotenius, 1592. Sygnatura 110473

Tworzył wyłącznie w języku łacińskim.

Jego ulubionymi formami poetyckimi były:

– charisteria (podziękowania)
– propemptica (wiersze – posłania na drogę)
– sacra (wiersze religijne)
– genethliaca (wiersze urodzinowe)
– elogia (pochwały)

Inne poezje Ulryka Schobera to:

  • Olbiopolis seu civitas beata – Lipsk 1592 (poemat)
  • Miscellanea poetica – Lipsk 1593 (zbiór wierszy)
  • Paralipomena – Toruń 1595 (zbiór wierszy)

Ulryk Schrober jest też autorem dzieł prozatorskich, choćby traktatu religijnego „De causis ac remedis dissensionum et turbarum in religione scripta duo”.

Bronisław Nadolski

Karty z dziejów Odrodzenia w Toruniu
Działalność literacka Ulryka Schobera

Rocznik Toruński, Tom 2, 1967, s. 175-192

Sygnatura SIR II/18t.2

 

Agata Dobak

Psalmy Ulryka Schobera ze zbiorów Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu

Folia Toruniensia
Tom 7, 2007 rok, s. 19-32

Sygnatura SIRr II/34z.7

 

Ulryk Schober
Pochwała Miasta Torunia

Przełozył Bronisław Nadolski

Przeglad Artystyczno-Literacki
Nr 1/2, styczeń-luty 1996, s. 2 okładki

Sygnatura MAG 05834-1996

 

Bronisław Nadolski

Ulryk Schober, poeta – konrektor

W: Ze studiów nad życiem literackim i kultura umysłową na Pomorzu w XVI i XVII wieku

Wrocław 1969

Sygnatura SIRr XXIXa/43

 

Stanisław Salmonowicz

Schober Ulryk

Słownik Biograficzny Pomorza Nadwislańskiego
Tom 4, s. 167-169

Sygnatura SIRr IIIA/2t.4

 

Zenon Hubert Nowak

Schober Ulryk

Polski Słownik Biograficzny
Tom 35, zeszyt 4, s. 586-588

Sygnatura SIRi XVIa/1-t.35

 

Stanisław Tync

Ślązak Ulryk Schober konrektor i działacz kulturalny toruński
(1559-1598)

Kraków 1960

Sygnatura SIRr IIIB/Schober Ulryk

Bartosz Drzewiecki – Szlachta województwa chełmińskiego w latach 1454-1772

 

Bartosz Drzewiecki

Szlachta województwa chełmińskiego w latach 1454-1772
Mobilność społeczna i terytorialna

Wydawnictwo DiG

Warszawa 2014

Sygnatura SIRr VIb/3-22

Dr Bartosz Drzewiecki jest adiunktem w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Przedmiotem dysertacji „Szlachta województwa chełmińskiego w latach 1454-1772” jest zagadnienie mobilności szlachty, jej migracji terytorialnych, dróg awansu społecznego jednych rodzin i upadku innych.

Analizie poddano posesjonatów – posiadaczy prywatnych dóbr ziemskich.

Autor oparł swe badania na bardzo zróżnicowanej kwerendzie archiwalnej.

Wykorzystał miejskie księgi ławnicze toruńskie i chełmżyńskie, księgi grodzkie bobrownickie, księgi ziemskie dobrzyńskie, akta metrykalne, rejestr poboru głównego z 1662 r., akta sadów szlacheckich województwa malborskiego, regesty, kataster fryderycjański z 1772/1773 roku.

Rozprawa podzielona została na cztery rozdziały:

  1. Pochodzenie szlachty chełmińskiej
  2. Rozwarstwienie społeczne szlachty chełmińskiej
  3. Awans, trwanie i upadek rodziny szlacheckiej
  4. Migracje szlachty chełmińskiej w XVII i XVIII wieku

Dr Mariusz Balcerek – recenzja : Arkadiusz Czwołek – Piórem i buławą. Działalność polityczna Lwa Sapiehy

belkaniebieska2

07082016

Dr Mariusz Balcerek

RECENZJA:

Arkadiusz Czwołek
Piórem i buławą. Działalność polityczna Lwa Sapiehy, kanclerza litewskiego, wojewody wileńskiego

Zapiski Historyczne

Tom 81 – Rok 2016 – zeszyt 1

s. 186-194

belkaniebieska2

Miło nam poinformować, że na łamach najnowszych „Zapisek Historycznych”  ukazała się recenzja naszego kolegi dr Mariusza Balcerka, kierownika Działu Informacyjno-Bibliograficznego.

Przedmiotem recenzji jest dysertacja Arkadiusza Czwołka „Piórem i buławą. Działalność polityczna Lwa Sapiehy, kanclerza litewskiego, wojewody wileńskiego”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w 2012 roku.

Lew Sapieha – hetman wielki litewski, żył w latach 1557-1633.

Na wstępie recenzji znajdziemy uwagi na temat założonych celów rozprawy, problemów badawczych, przyjętego przez autora kryterium chronologicznego przy prezentacji działalności kanclerza.

Następnie autor recenzji szczegółowo omawia treść poszczególnych rozdziałów książki, oceniając postawione w niej tezy i stosowaną argumentacje, wyciągane wnioski, materiał źródłowy.

Na końcu recenzji możemy zapoznać się z oceną dysertacji, jej mocnymi stronami i wytkniętymi uchybieniami.

belkaniebieska2