Tag Archives: XX wiek

Next Page

Tymon Niesiołowski – 1882-1965 – malarz, grafik, profesor

Tymon Niesiołowski to najsłynniejszy toruński malarz XX stulecia.

Urodził się w 1882 roku we Lwowie.

W latach 1899-1905 studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Jego nauczycielami byli Teodor Axentowicz, Józef Mehoffer i Stanisław Wyspiański.

Należał do czołowych awangardowych grup artystycznych : Grupa Pięciu, Formiści, Rytm.

W latach 1906-1926 mieszkał w Zakopanym.

Tam poznał bliżej Jana Kasprowicza, Stefana Żeromskiego i Stanisława Witkiewicza.

Jego przyjaciółmi byli Tadeusz Miciński, Kazimierz Przerwa Tetmajer, Gustaw Daniłowski, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Władysław Śliwiński, Karol Szymanowski, Leon Chwistek.

Swoją artystyczną edukację uzupełnia podróżami do Włoch (1908) i Paryża (1910).

Inspirowała go twórczość Paula Gauguina, Paula Cézanne’a, Henri Matisse’a i Amadeo Modiglianiego.

W 1926 roku przeniósł się do Wilna, gdzie wykładał na Uniwersytecie Stefana Batorego.

Jeszcze przed wojną zdobywał nagrody na wystawach sztuki w Paryżu i w Stanach Zjednoczonych.

Po 1945 roku osiadł z innymi profesorami uniwersytetu w Toruniu.

Jego mieszkanie znajdowało się w kamienicy przy ul. Mickiewicza 7.

Siedzibą Wydziału Sztuk Pięknych UMK była willa przy ul. Moniuszki 10.

Pierwsza siedziba Wydziału Sztuk Pięknych UMK, ul. Moniuszki 10

Na Wydziale Sztuk Pięknych został kierownikiem Katedry Malarstwa Sztalugowego.

Niestety większość jego przedwojennych dzieł została zniszczona w czasie działań wojennych.

Na szczęście 20-letni okres pobytu w Toruniu okazał się niezwykle owocny.

Stworzył wówczas Tymon Niesiołowski mnóstwo obrazów, dojrzałych i podsumowujących jego styl.

Był bardzo pracowitym człowiekiem, jednocześnie towarzyskim i uśmiechniętym.

Jest wiele anegdot o tym, jak dzięki dowcipowi zwodził urzędników partyjnych, wymuszających na artystach podporządkowanie się wymogom socrealizmu w sztuce.

Obrazy sygnował imieniem Tymon.

Tworzył obrazy olejne, akwarele, pastele, rysunki.

Słynął ze swych znakomitych aktów i półaktów kobiecych oraz z martwej natury (wazon z kwiatami, owoce).

Tworzył cykle poświęcone cyrkowcom, klaunom, arlekinom, pierrotom oraz postaci Don Kichota.

Malował również pejzaże i sceny rodzajowe.

Jego twórczość posiada własny indywidualny ryt.

Jego obrazy charakteryzuje wyrazisty i giętki kontur.

Kontury kształtów wypełniane są jednolitym, intensywnym, czystym kolorem.

Kolor kładziony jest widocznymi pociągnięciami pędzla, co buduje fakturę powierzchni obrazów.

Sylwetki postaci są uproszczone i stylizowane.

Obrazy są wielobarwne i dekoracyjne.

Oddziałują wewnętrzną harmonią i poetyckością, wyrafinowaną prostotą i liryzmem.

Tymon Niesiołowski zmarł w 1965 roku w Toruniu.

Pochowano go w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Małgorzata Geron

Tymon Niesiołowski
(1882-1965)
Życie i twórczość

Warszawa 2004

Sygnatura SIRr IIIB/Niesiołowski

 

Tymon Niesiołowski (1882-1965)
Katalog wystawy monograficznej

Muzeum Okręgowe. Toruń – październik – grudzień 2005

Opracowanie katalogu: Małgorzata Geron

Toruń  2005

Sygnatura MAG 275662

 

Tymon Niesiołowski

Wspomnienia

Warszawa 1963

Sygnatura MAG 258772

 

Tymon Niesiołowski – wystawa obrazów
październik-listopad 1957

Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych

Kraków 1957

Sygnatura MAG 218595

 

Wystawa jubileuszowa Tymona Niesiołowskiego
w 50-lecie twórczości artysty
marzec-kwiecień 1955

Bydgoszcz – Pomorski Dom Sztuki

Bydgoszcz  1955

Sygnatura MAG 65384

 

Tymon Niesiołowski
wystawa Toruń, 1976

Muzeum Okręgowe w Toruniu

oprac. tekstu Danuta Łuniewska-Koper

Toruń 1976

Sygnatura SIRr XXXIIIc/7

 

Tymon Niesiołowski

oprac. Janusz Bogucki

Warszawa 1967

Sygnatura MAG 123318

 

Tymon Niesiołowski – „Okres toruński” : malarstwo

sale wystawowe BWA w Toruniu, Dwór Artusa (I ptr.) [19.3-15.4.1967]

aut. tekstu Tadeusz Zakrzewski

Toruń 1967

Sygnatura MAG 81909

 

Tymon Niesiołowski : 1882-1965
malarstwo, rysunek, grafika, rzeźba

artykuł Zbigniew Czerski

Muzeum Ziemi Bydgoskiej im. Leona Wyczółkowskiego

Bydgoszcz 1966

Sygnatura MAG 85937

 

Tymon Niesiołowski a sztuka jego czasów
materiały sesji naukowej : 24-25 II 1967

Bydgoski Rocznik Muzealny
Tom I : 1969

Muzeum im. Leona Wyczółkowskiego

Sygnatura MAG 146570

  • Zbigniew Czerski – Życie i dzieło Tymona Niesiołowskiego w zarysie
  • Jadwiga Puciata-Pawłowska – Krakowskie środowisko artystyczne w latach studiów Tymona Niesiołowskiego
  • Barbara Kwiatkowska-Wojciechowska – Tymon Niesiołowski a „Grupa Pięciu”
  • Joanna Pollakówna – Epizod formistyczny Tymona Niesiołowskiego
  • Karol Estreicher – Na marginesie wspomnienia o pewnej dyskusji zakopiańskiej
  • Janusz Bogucki – Działalność Tymona Niesiołowskiego na tle życia artystycznego Torunia w latach 1945-1960
  • Aleksander Wojciechowski – Tymon Niesiołowski na tle swej epoki

Zaproszenie – panel dyskusyjny – Toruń, cudze chwalicie…

Katarzyna Kluczwajd
Tomasz Stochmal
Mieczysław Wilczewski

„Toruń  cudze chwalicie…”

Panel dyskusyjny

Toruński Festiwal Książki

Wtorek – 13 czerwca 2017
Godz. 17.00

Czytelnia Centrum Sztuki Współczesnej

Uprzejmie zapraszamy do wysłuchania panelu dyskusyjnego, jaki odbędzie się we wtorek 13 czerwca 2017 roku w Czytelni Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki Czasu” przy Wałach Generała Sikorskiego 13.

Hasło panelu „Toruń – cudze chwalicie..” zapowiada dyskusję poświęconę historii Torunia i jego zabytków, szczególnie z okresu ostatniego stulecia.

Wydarzenie odbędzie się w ramach Toruńskiego Festiwalu Książki.

Paneliści mówić będą o zabytkach, które już zniknęły i tych, które znikają na naszych oczach.

Dyskusję będzie moderował Szymon Spandowski – redaktor dziennika „Nowości” – specjalizujący się w historii naszego miasta.

Jego gośćmi będą:

  • Katarzyna Kluczwajd – historyk sztuki, regionalistka, popularyzatorka wiedzy o dziejach i zabytkach Torunia
  • Tomasz Stochmal – pasjonat, społeczny opiekun zabytków, zwłaszcza tych ginących i mało znanych
  • Mieczysław Wilczewski – torunianin, który postanowił ocalić od zapomnienia dzielnicę Mokre

Od Parku Cegielnia do klubu Azyl, czyli jak się bawił Toruń

belkaniebieska2

09112015

 

Od Parku Cegielnia do klubu Azyl,
czyli jak się bawił Toruń

katalog wystawy
22 stycznia – 25 marca 2011

Wydawca:
Muzeum Okręgowe w Toruniu

Toruń 2011

SIRr VIII/T-163

belkaniebieska2

Wstęp do katalogu napisała Aleksandra Mierzejewska.

Autorami tekstu są Anna Bieniaszewska, Jakub Kopczyński, Aleksandra Mierzejewska i Katarzyna Pietrucka.

Aleksandra Mierzejewska i Katarzyna Pietrucka były zresztą kuratorami wystawy.

Park Cegielnia powstał w 1817 roku w miejscu dawnej cegielni (ul. Przybyszewskiego).

Zasłynął z olbrzymiej restauracji, która miała 4 tysiące miejsc.

Funkcjonowała tu też muszla koncertowa i kort tenisowy.

W 1928 roku wybudowano w tym miejscu Halę Wystawową.

Klub Środowisk Twórczych Azyl powstał w 1967 roku na terenie Teatru Baj Pomorski.

Funkcjonował w tym miejscu do 1980 roku.

Te dwa miejsca stanowią klamry wystawy  Muzeum Okręgowego w Toruniu, która jest opowieścią o miejscach w jakich bawili się torunianie w XIX i XX stuleciu..

Długo największą popularnością cieszyły się parki miejskie – ich urok oddają stare fotografie i pocztówki.

W parkach działały restauracje, ale i w samym mieście pełno było hoteli, kawiarni, piwnic i gospód.

Liczba takich lokali w okresie międzywojennym sięgała 130.

Osobną kategorię kulturalnej rozrywki stanowiły kina i kinoteatry.

Przed wojną najbardziej prestiżowe było garnizonowe kino „Mars”, które działało przy ul. Warszawskiej.

Zachowało się szereg ulotek reklamowych toruńskich kin.

W mieście przy ul. Chełmińskiej funkcjonował również fotoplastykon aż do lat 70-tych XX wieku.

Urządzenie zachowało się do naszych czasów i na stałe znajduje się w Muzeum Etnograficznym w Toruniu.

Na wystawie w Muzeum Okręgowym w Toruniu można było również zobaczyć wiele pamiątek po toruńskich teatrach – pocztówki, afisze, fotografie aktorów.

Kolejna część wystawy poświęcona była wypoczynkowi, rekreacji i sportowi.

Dawniej wielkie znaczenie miała Wisła jako kąpielisko i centrum sportów wodnych.

W okresie powojennym rozwijał się w Toruniu sport akademicki.

Wystawę zamykają zdjęcia dokumentujące rozrywkę w czasach PRL – plaże, tory saneczkowe, baseny, Juwenalia, bale ,festiwale i wystawy.

Gorąco polecamy lekturę katalogu wszystkim miłośnikom Torunia oraz badaczom życia codziennego i folkloru miejskiego.

belkaniebieska2