Jesteś tutaj:

Tag: zabór pruski

Niebieski kontur otwartej książki. Napis: Stefan Rafiński - Mały słownik biograficzny uczniów Gimnazjum Chełmińskiego z XIX i pocz. XX w.

 

Stefan Rafiński

Mały słownik biograficzny uczniów Gimnazjum Chełmińskiego z XIX i pocz. XX w.

Wydawnictwo Muzeum Ziemi Chełmińskiej

Chełmno 2020

Sygnatura SIRr IIIA/135

Stefan Rafiński jest zasłużonym chełmińskim biografem, historykiem i regionalistą.

Jest ona autorem wielu książek i artykułów naukowych.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępne są jego następujące publikacje:

  • Bonifacy Łazarewicz / Stefan Rafiński. – Grudziądz : Polskie Towarzystwo Historyczne 1978.
  • Chełmiński słownik biograficzny. T. 2 / Stefan Rafiński. – Chełmno : Wydawnictwo Muzeum Ziemi Chełmińskiej 2015.
  • Chełmiński słownik biograficzny / Stefan Rafiński. – Chełmno : Wydawnictwo Muzeum Ziemi Chełmińskiej 2006.
  • Dr Jan Sujkowski, lekarz i działacz narodowy na Pomorzu / Stefan Rafiński. – Grudziądz : Polskie Towarzystwo Historyczne, 1976.
  • Mały słownik biograficzny uczniów Gimnazjum Chełmińskiego z XIX i pocz. XX w. / Stefan Rafiński. – Chełmno : Wydawnictwo Muzeum Ziemi Chełmińskiej 2020.
  • Mieczysław Łyskowski / Stefan Rafiński. – Grudziądz : Polskie Towarzystwo Historyczne, 1978.
  • Nauczanie języka polskiego w gimnazjum chełmińskim w latach 1840-1849 / Stefan Rafiński. – Toruń : UMK 1971.
  • Nieznane przyczynki do biografii prof. dr. med. Ludwika Rydygiera / Stefan Rafiński. – Warszawa : PWN, 1978.
  • Objazdowa działalność Teatru Miejskiego w Grudziądzu na Pomorzu w okresie międzywojennym / Stefan Rafiński ; Gdańskie Towarzystwo Naukowe Wydział I Nauk Społecznych i Humanistycznych. – Gdańsk : Gdańskie Towarzystwo Naukowe, 1990.
  • Portret zapomnianego dziennikarza pomorskiego Jana Michała Rakowskiego / Stefan Rafiński. – Grudziądz : Polskie Towarzystwo Historyczne, 1979.
  • Władysław Cieszyński, dziennikarz i działacz gdański / Stefan Rafiński. – Gdańsk : Gdańskie Towarzystwo Naukowe, 1975.
  • Z dziejów Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Chełmnie / Stefan Rafiński. – Bydgoszcz : Bydgoskie Towarzystwo Naukowe, 2001. 

Szczególnym zainteresowaniem Stefana Rafińskiego cieszyły się zawsze dzieje Gimnazjum w Chełmnie.

Wyrazem tego jest również „Mały słownik biograficzny uczniów Gimnazjum Chełmińskiego z XIX i pocz. XX w.”.

Jest to kontynuacja I i II tomu „Chełmińskiego słownika Biograficznego”, w którym znalazło się już wiele życiorysów zasłużonych adeptów Gimnazjum Chełmińskiego.

Gimnazjum powstało w 1837 roku i było w okresie zaboru pruskiego jedną z najważniejszych szkół średnich na Pomorzu.

Dzięki staraniom Polaków w latach 40-tych XIX w. w gimnazjum wprowadzono do nauczania język polski.

W Słowniku zaprezentowano biogramy 51 uczniów Gimnazjum Chełmińskiego.

Wielu z nich buło członkami tajnych polskich organizacji filomackich i filareckich.

Niebieski kształt otwartej książki. Napis: Tadeusz Zakrzewski  Polskie instytucje i organizacje w Toruniu pod zaborem pruskim (1815-1894)

 

Tadeusz Zakrzewski

Polskie instytucje i organizacje w Toruniu pod zaborem pruskim (1815-1894)

słowo wstępne, opracowanie tekstu i indeks:
Jarosław Kłaczkow, Jolanta Milz-Kłaczkow

Wydawca: Towarzystwo Miłośników Torunia

Toruń 2020

SIRr VIb/6-39

Tadeusz Zakrzewski (1922-2014) był wielkim admiratorem miasta Torunia i miłośnikiem książek.

Blisko związany był z Towarzystwem Naukowym w Toruniu, Towarzystwem Bibliofilów im. J. Lelewela, Towarzystwem Miłośników Torunia.

Kolekcjonował dokumenty życia codziennego, fotografie, sztukę, pamiątki historyczne związane z dziejami Torunia.

Był redaktorem naczelnym „Rocznika Toruńskiego”.

Spod jego pióra wyszło ponad 200 publikacji naukowych.

Wśród nich szczególne miejsce zajmuje jego rozprawa doktorska „Polskie instytucje i organizacje w Toruniu pod zaborem pruskim (1815-1894)”.

Towarzystwo Miłośników Torunia postanowiło wydać jego pełną i oryginalną wersję.

Przygotowaniem edycji tekstu i jego opracowaniem zajęli się prof. Jarosław Kłaczkow i Jolanta Milz-Kłaczkow.

W książce przedstawiono zmienne dzieje polskiego ruchu organizacyjnego w XIX-wiecznym Toruniu.

Specyfiką wielkich miast pomorskich Prus Królewskich był fakt drugorzędnej roli Polaków we władzach miejskich jeszcze w czasach nowożytnego Królestwa Polskiego.

Tym bardziej w okresie zaborów jedynie nieliczne  rody ziemiańskie mogły pełnić funkcje strażników narodowej pamięci.

Dużą słabością polskiego ruchu narodowego był brak do Wiosny Ludów inteligencji mieszczańskiej.

Dopiero po upadku powstania styczniowego następuje prawdziwe odrodzenie życia polskiego.

Pojawili się wówczas silne zaangażowani ziemianie i ludowi działacze wywodzący się z kręgów mieszczańskich.

Z drugiej strony druga połowa XIX wieku była okresem wzmożonej akcji germanizacyjnej i drakońskich środków stosowanych przez władze pruskie.

W okresie tym przewodnictwo w rozwoju ruchu narodowego przejęło polskie duchowieństwo katolickie.

Katolickie wyznanie stanowiło również zaporę utrudniającą proces germanizacji, gdyż Niemcy byli głownie ewangelikami.

Rozwinęła się wówczas na terenie Torunia polska prasa.

Powstawały organizacje naukowe, gospodarcze, rolnicze, oświatowe.

Jednocześnie ludność niemiecka zaczęła emigrować zagranicę do Ameryki lub przenosić się do Westfalii i Zagłębia Ruhry.

Niebieski kształt otwartej książki. Napis: Janusz Morkowski  Nie rzucim ziemi… Przypadłości pomorskie 1850-1939

Janusz Morkowski

Nie rzucim ziemi…
Przypadłości pomorskie 1850-1939

Starogard Gdański 2018

Sygnatura SIRr XXV/70

Książka składa się z dwóch części.

Część pierwsza „Batalion Obrony Narodowej „Starogard” (82 batalion piechoty) 1937 – 1939 poświęcona jest powstaniu i szlakowi bojowemu we wrześniu 1939 roku, jednostki wojska polskiego złożonej z żołnierzy i oficerów rezerwy pochodzących z okolic Starogardu, Pelplina, Skarszew i Gniewa.

Batalion zakończył swój szlak bojowy z Pomorza w Warszawie, którą bronił do kapitulacji stolicy.

Jego żołnierze brali po drodze udział w bitwach nad Zgłowiączką, Nidą i Bzurą.

Część druga publikacji „O jednym z cywilów w mundurze, którzy walczyli z armią Hitlera” poświęcona jest postaci Feliksa Morkowskiego.

Bohater opowieści jest przedstawicielem rodziny chłopskiej, która aktywnie opierała się w XIX wieku germanizacji położonych w zaborze pruskim Wielkopolski i Pomorza.

Urodzony w 1901 roku w powiecie żnińskim, pełnił później funkcję sędziego starogardzkiego, a we wrześniu 1939 roku poległ w Warszawie jako oficer Batalionu Obrony Narodowej „Starogard”.

Do góry

Skip to content