Tag Archives: zabór rosyjski

„Pogranicze Czarnych Orłów” – materiały pokonferencyjne

belkaniebieska2

07092016

„Pogranicze Czarnych Orłów”

Dawne podziały zaborowe ziem polskich w perspektywie historycznej, społecznej i kulturowej

Materiały pokonferencyjne pod redakcją Andrzeja Cieśli i Tomasza Krzemińskiego

Wydawca: Urząd Miejski w Aleksandrowie Kujawskim

Aleksandrów Kujawski 2013

Sygnatura SIRr VIb/6-31

belkaniebieska2

Konferencja „Pogranicze Czarnych Orłów” została zorganizowana 25 sierpnia 2012 roku w Aleksandrowie Kujawskim pod patronatem Burmistrza Aleksandrowa Kujawskiego, Zakładu Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich Instytutu Historii PAN, Polskiego Towarzystwa Historycznego w Inowrocławiu i Aleksandrowskiej Izby Historycznej.

W XIX wieku Kujawy zostały podzielone granicą prusko-rosyjską.

Po obu stronach kordonu w różnym tempie przebiegały procesy społeczne i rozwój gospodarczy, ale wszędzie doprowadziły do przeobrażenia społeczeństw z feudalnych w kapitalistyczne.

Kujawy niegdyś jednorodne podzieliły się na dwa odmienne organizmy pod względem stopnia rozwoju przemysłowego i kulturowego.

Dla Aleksandrowa Kujawskiego szczególne znaczenie miało powstanie linii kolejowej warszawsko-bydgoskiej w 1862 roku, który z pogranicznej osady przekształcił się w bardzo ważny węzeł komunikacyjny.

Różnice między Kujawami Wschodnimi i Zachodnimi powstałe w okresie rozbiorów utrzymywały się jeszcze w okresie międzywojennym a nawet po 1945 roku.

To samo wynika z porównania Wielkopolski, Galicji i Kongresówki.

Podziały zaborowe w skali całej Polski widać w odniesieniu do struktury gospodarstw rolnych, stopnia urbanizacji, rozbudowy infrastruktury kolejowej czy nawet w politycznych preferencjach wyborczych mieszkańców.

Zbiór składa się z 10 studiów:

  1. Aneta Niewęgłowska – Podzielona jedność. Zabór pruski i Królestwo Polskie w latach 1815-1918
  2. Anna Zglińska – Od kordonu sanitarnego do granicy niemiecko-rosyjskiej. Przemiany strefy pogranicza w XIX wieku na Kujawach i ziemi dobrzyńskiej
  3. Marcin Przegiętka – Europa bez granic w XIX wieku? Refleksje na temat podróży kolejowych przed 1914 rokiem
  4. Andrzej Cieśla – Miasto na granicy. Z dziejów Aleksandrowa Pogranicznego w XIX i początkach XX wieku
  5. Piotr Miernik – Rozwój przestrzenny przygranicznej stacji i osady Aleksandrów
  6. Tomasz Krzemiński – Przemytniczym szlakiem. Zjawiska przestępcze na pograniczu prusko-rosyjskim w rejonie Kujaw w XIX i na początku XX wieku
  7. Tomasz Łaszkiewicz – Następstwa podziałów zaborowych dla regionu kujawskiego
  8. Szymon Komusiński – Losy stacji granicznych z czasów zaborów po 1918 roku
  9. Tomasz Padło – wpływ podziałów zaborowych na wybrane struktury przestrzenne polski
  10. Jacek Schmidt – Granica w naszych głowach. O społeczno-kulturowych konsekwencjach funkcjonowania dawnej granicy zaborowej w czasach najnowszych

belkaniebieska2