Tag Archives: zakon krzyżacki

Next Page

Wojciech Wilkowski – Krzyżacka polityka osadnicza i lokacyjna w ziemi świeckiej, człuchowskiej i tucholskiej

 

Wojciech Wilkowski

Krzyżacka polityka osadnicza i lokacyjna
w ziemi świeckiej, człuchowskiej i tucholskiej

Świecie 2015

Sygnatura VIb/4-46

Monografia Wojciecha Wilkowskiego jest pokłosiem jego pracy magisterskiej obronionej na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Recenzentem opracowania jest prof. dr hab. Maksymilian Grzegorz.

Autor podjął się zadania syntetycznego ujęcia krzyżackiej polityki osadniczej i lokacyjnej na Pomorzu Gdańskim.

W tym celu konieczne było odtworzenie sieci osadniczej w czasach zakonnych i obowiązującego wówczas stanu prawnego.

Wojciech Wilkowski omówił również przyczyny i skutki akcji lokacyjnej, wyjaśnił politykę Zakonu wobec posiadaczy wsi, przedstawił rozkład zaludnienia.

Autor poświecił wiele miejsca lokacyjnym przekształceniom osad prawa polskiego na osady prawa chełmińskiego (odmiany niemieckiego prawa magdeburskiego).

Rozprawa składa się z czterech rozdziałów:

  1. Przemiany prawne i gospodarcze w południowych i południowo-zachodnich komturstwach Pomorza Gdańskiego
  2. Prawo polskie i niemieckie na Pomorzu Gdańskim
  3. Sieć osadnicza i sytuacja prawna osad w komturstwach południowych i południowo-zachodnich Pomorza Gdańskiego
  4. Lokacje miast

Do książki dołączona jest mapa „Sieć osadnicza komturstw świeckiego, człuchowskiego i tucholskiego w latach 1309-1454”.

Anna Koprowska-Głowacka – Legendy krzyżackie

 

Anna Koprowska-Głowacka

Legendy krzyżackie

Wydawnictwo Region

Gdynia 2014

Sygnatura SIRr XXXIIb/74

Anna Koprowska-Głowacka jest historykiem z wykształcenia i kolekcjonerem starych podań i legend z zamiłowania.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępnych jest kilka jej książek poświęconych Pomorzu, Kujawom i Ziemi Chełmińskiej.

1. Czarownice z Pomorza i Kujaw / Anna Koprowska-Głowacka. – Gdynia : Wydawnictwo Region, cop. 2010.
2. Duchy, zjawy i ukryte skarby : niesamowite miejsca województwa kujawsko-pomorskiego / Anna Koprowska-Głowacka ; [rys. Łukasz Salamon]. – Gdynia : Wydawnictwo Region, cop. 2011.
3. Legendy i podania z ziemi chełmińskiej / Anna Koprowska-Głowacka. – Gdynia : Wydawnictwo Region, 2009.
4. Legendy krzyżackie / Anna Koprowska-Głowacka ; [rys. Agnieszka Korfanty]. – Gdynia : Wydawnictwo Region, 2014.

Antologia „Legendy krzyżackie” zawiera 90 legend.

Łączy je postać zakonnika rycerza w białym płaszczu z czarnym krzyżem.

Państwo Zakony Krzyżackiego istniało od 1226 do 1525 roku na terenie Kujaw, Pomorza, Warmii i Mazur.

Autorka zebrała stare średniowieczne legendy poświęcone krzyżakom.

To ważna lektura dla pomorskich i mazurskich regionalistów.

Mieszkańcy wielu miejscowości odkryją na kartach książki podania dotyczące ich rodzinnych miast.

Są wśród nich legendy z Bobrownik, Brodnicy, Chełmna, Chełmzy, Golubia-Dobrzynia, Grudziądza, Radzik Dużych, Radzynia Chełmińskiego, Rywałdu, Sartowic, Torunia, Wąbrzeźna, Białej Góry, Bytowa, Człuchowa, Dzierzgonia, Gdańska, Gniewu, Grabiny-Zameczka, Lęborka, Malborka, Mezowa, Mikoszewa, Nowego Stawu, Osłonki, Podzamcza, Pomocy, Prabut, Przezmarku, Skaryszew, Zamku Kiszewskiego, Barcian, Bratian, Bryńska, Elbląga, Ełku, Grunwaldu, Kurzętnik, Lipnik, Lubawy, Łąk Bratiańskich, Pasłęka, Piszu, Ryna, Weklic i Węgorzewa.

Legendy szczególnie polecamy dzieciom i młodzieży.

Książka ozdobiona jest rysunkami Agnieszki Korfanty.

Radosław Krajniak – Duchowieństwo kapituły katedralnej w Chełmży do 1466 roku

 

Radosław Krajniak

Duchowieństwo kapituły katedralnej w Chełmży do 1466 roku
Studium prozopograficzne

Wydawnictwo ECE
Europejskie Centrum Edukacyjne

Toruń 2013

Sygnatura SIRr XXXIV/146

Radosław Krajniak jest historykiem, doktorantem w Zakładzie Historii Krajów Bałtyckich w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Autor podjął się zadania odtworzenia składu osobowego kapituły katedralnej w Chełmży do 1466 roku oraz napisania biogramów wszystkich wymienionych w źródłach duchownych członków kapituły.

Kapituła chełmżyńska była jedną z czterech, obok pomezańskiej (Kwidzyn), sambijskiej (Królewiec) i warmińskiej (Frombork), które ufundował Zakon Krzyżacki na terenie swego państwa.

Zadanie autora było tym trudniejsze, ze nie zachowały się podstawowe źródła, gdyż archiwum kapitulne zostało zniszczone jeszcze w XV wieku w trakcie wojen polsko-krzyżackich.

Kapituła w Chełmży została powołana w 1251 roku przez biskupa chełmińskiego Heidenreicha.

Kanonicy chełmżyńscy przyjęli regułę krzyżacką, choć pierwotnie podlegali regule augustiańskiej.

Rezydowali oni przy Katedrze Świętej Trójcy w Chełmży.

Rok 1466 to rok zakończenia wojny trzynastoletniej i inkorporacji Prus Królewskich do Polski.

Na czele kapituły stali prepozyci.

W jej skład wchodzili jeszcze pozostali prałaci: dziekani, kustosze, kantorzy, scholastycy.

Autor opisał również plebanów kościoła parafialnego pw. św, Mikołaja w Chełmży, oficjałów chełmińskich, wikariuszy generalnych, urzędników kapitulnych..

Szczegółowo zbadano pochodzenie terytorialne prałatów, ich pochodzenie społeczne, wykształcenie.

Opisano również pełnione przez nich funkcje poza kapitułą.

Trzon opracowania stanowi „Słownik biograficzny kapituły chełmżyńskiej do roku 1466”.

Słownik wymienia aż 115 kanoników chełmżyńskich.

Radosław Krajniak opracował obszerne biogramy wszystkich wymienionych członków kapituły.