Tag Archives: ziemia chełmińska

Next Page

Bogusz Wasik – Budownictwo zamkowe na ziemi chełmińskiej (od XIII do XV wieku)

 

Bogusz Wasik

Budownictwo zamkowe na ziemi chełmińskiej
(od XIII do XV wieku)

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2016

Sygnatura SIRr XXXIIIb/163

Dr Bogusz Wasik jest absolwentem zarówno konserwatorstwa jak i archeologi.

Uczestniczył w wielu badaniach archeologicznych w Polsce i za granicą.

Specjalizuje się w tematyce kastellogicznej, architekturze zamków krzyżackich, historii technik budowlanych.

Książka „Budownictwo zamkowe na ziemi chełmińskiej (od XIII do XV wieku)” jest rozszerzoną wersją jego dysertacji doktorskiej.

Rozprawa poświęcona jest analizie procesu budowlanego i związanych z nim technik.

Autor bada murowane zamki należące do zakonu krzyżackiego jak i te, które były siedzibami biskupów i kapituły diecezji chełmińskiej.

Ziemia chełmińska wyróżnia się dużym zagęszczeniem sieci zamków.

Monografia dotyczy 16 zamków: Bierzgłowo, Bratian, Brodnica, Golub, Grudziądz, Kowalewo Pomorskie, Lipienek, Papowo Biskupie, Pokrzywno, Radzyń Chełmiński, Rogóźno, Starogród, Toruń, Lubawa, Wąbrzeźno i Kurzętnik.

Książka dzieli się na dziewięć rozdziałów:

  1. Zagadnienia wstępne – tematyka, metoda, zakres chronologiczny
  2. Dzieje zainteresowań i stan badań nad zamkami ziemi chełmińskiej
  3. Lokalizacja i wybór miejsca pod budowę zamków na ziemi chełmińskiej
  4. Zagadnienia związane z projektowaniem
  5. Prace ziemne
  6. Materiały budowlane
  7. Konstrukcje murów
  8. Charakterystyka wybranych elementów architektury
  9. Dzieje budowy i rozplanowanie zamków na ziemi chełmińskiej
  10. Podsumowanie

Zakon budował swoje zamki z rozmachem, z ogromnym nakładem pracy i środków.

Zamki następnie rozbudowywano przez całe dziesięciolecia.

Autor podzielił budownictwo zamkowe na ziemi chełmińskiej na kilka okresów:

  • okres budowy warowni drewniano-ziemnych (2.-3. ćwierć XIII w.)
  • okres zastępowania zamków drewnianych murowanymi (2. połowa XIII w.)
  • okres zaadoptowywania zamku typu kasztelowego (lata 80-te XIII w. – 1. ćwierć XIV w.)
  • okres „klasycznych” zamków kasztelowych (2. ćwierć XIV w.)
  • okres rozbudów i modernizacji fortyfikacji (2. połowa XIV – 1. połowa XV w.)

Książka zawiera bardzo dużo planów, rycin, fotografii.

Tadeusz Garczyński – Dorpowscy w Prusach Królewskich i Wielkopolsce

 

Tadeusz Garczyński

Dorpowscy w Prusach Królewskich
i Wielkopolsce

Studium genealogiczne

Wydawnictwo Adam Marszałek

Toruń 2012

Sygnatura SIRr IIIA/111

Tadeusz Garczyński jest uczestnikiem programu naukowo badawczego-poświęconego szlachcie Prus Królewskich.

Od lat zajmuje się dziejami i genealogią pomorskich rodzin szlacheckich.

Książka „Dorpowscy w Prusach Królewskich i Wielkopolsce” jest opracowaniem historii średniozamożnych rodzin szlacheckich z XVI-XVIII wieku, używających nazwiska Dorpowski.

Nazwisko pochodzi od miejscowości Dorposz położonej w pobliżu Chełmna.

Rodzina podzieliła się na dwie linie i występuje praktycznie w całej Polsce Północnej – w ziemi chełmińskiej, człuchowskiej, Wielkopolsce.

Autor zebrał za swoje studium genealogiczne niezwykle pochlebne recenzje se strony środowiska naukowego.

W książce opracowano większe lub mniejsze biogramy aż 152 osób.

Dołączono również cztery tablice genealogiczne.

Słownik gwary mieszkańców Węgierska i Macikowa – pod red. Urszuli Arentowicz i Piotra Wołyńskiego

Słownik gwary mieszkańców Węgierska i Macikowa

pod red. Urszuli Arentowicz
i Piotra Wołyńskiego

Wydanie 2

Wydawca:
Towarzystwo Na Rzecz Rozwoju Wsi Węgiersk i Macikowo

Węgiersk 2016

Sygnatura SIRr XXVIII/46

Mieszkańcy Węgierska i Macikowa posługują się gwarą chełmińsko-dobrzyńską, która została scharakteryzowana we wstępnie do słownika.

Książka ma postać słownika ilustrowanego.

Wyrazy pogrupowane są tematycznie.

Tematy odpowiadają trybowi życia na wsi i wiejskim zajęciom.

Znajdziemy więc tu określenia dotyczące pogody, budowy domów wiejskich, hodowli zwierząt inwentarskich, prac polowych, narzędzi rolniczych, kowalstwa, szkoły, wyglądu ludzi, ubiorów, kuchni, sadu, łąki, grzybów, kościoła, zabaw, rodziny, powożenia końmi.

Każda sfera życia opisana jest krótkim tekstem gwarą.

Zdjęcia ilustrują poszczególne słówka.

Słownik ilustrowany uzupełniony jest również leksykonem pozostałych wyrazów gwarowych.

Także one są podzielone tematycznie.

Książkę uzupełniają legenda o Węgiersku i legenda o Macikowie.

Dołączono również „Opowieść o dawnych latach”, czyli zapis rozmów przeprowadzonych z najstarszymi mieszkańcami wsi – Klarą Pietruszyńską, Teresą Martewicz i Henrykiem Wróblewskim.

Całość zamyka wiersz Sabiny Skrzeszewskiej „Moja mała ojczyzna”.

Słownik jest bardzo kolorowy i atrakcyjnie napisany.