Tag Archives: ziemia chełmińska

Next Page

Anna Koprowska-Głowacka – Legendy krzyżackie

 

Anna Koprowska-Głowacka

Legendy krzyżackie

Wydawnictwo Region

Gdynia 2014

Sygnatura SIRr XXXIIb/74

Anna Koprowska-Głowacka jest historykiem z wykształcenia i kolekcjonerem starych podań i legend z zamiłowania.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępnych jest kilka jej książek poświęconych Pomorzu, Kujawom i Ziemi Chełmińskiej.

1. Czarownice z Pomorza i Kujaw / Anna Koprowska-Głowacka. – Gdynia : Wydawnictwo Region, cop. 2010.
2. Duchy, zjawy i ukryte skarby : niesamowite miejsca województwa kujawsko-pomorskiego / Anna Koprowska-Głowacka ; [rys. Łukasz Salamon]. – Gdynia : Wydawnictwo Region, cop. 2011.
3. Legendy i podania z ziemi chełmińskiej / Anna Koprowska-Głowacka. – Gdynia : Wydawnictwo Region, 2009.
4. Legendy krzyżackie / Anna Koprowska-Głowacka ; [rys. Agnieszka Korfanty]. – Gdynia : Wydawnictwo Region, 2014.

Antologia „Legendy krzyżackie” zawiera 90 legend.

Łączy je postać zakonnika rycerza w białym płaszczu z czarnym krzyżem.

Państwo Zakony Krzyżackiego istniało od 1226 do 1525 roku na terenie Kujaw, Pomorza, Warmii i Mazur.

Autorka zebrała stare średniowieczne legendy poświęcone krzyżakom.

To ważna lektura dla pomorskich i mazurskich regionalistów.

Mieszkańcy wielu miejscowości odkryją na kartach książki podania dotyczące ich rodzinnych miast.

Są wśród nich legendy z Bobrownik, Brodnicy, Chełmna, Chełmzy, Golubia-Dobrzynia, Grudziądza, Radzik Dużych, Radzynia Chełmińskiego, Rywałdu, Sartowic, Torunia, Wąbrzeźna, Białej Góry, Bytowa, Człuchowa, Dzierzgonia, Gdańska, Gniewu, Grabiny-Zameczka, Lęborka, Malborka, Mezowa, Mikoszewa, Nowego Stawu, Osłonki, Podzamcza, Pomocy, Prabut, Przezmarku, Skaryszew, Zamku Kiszewskiego, Barcian, Bratian, Bryńska, Elbląga, Ełku, Grunwaldu, Kurzętnik, Lipnik, Lubawy, Łąk Bratiańskich, Pasłęka, Piszu, Ryna, Weklic i Węgorzewa.

Legendy szczególnie polecamy dzieciom i młodzieży.

Książka ozdobiona jest rysunkami Agnieszki Korfanty.

Bartosz Drzewiecki – Szlachta województwa chełmińskiego w latach 1454-1772

 

Bartosz Drzewiecki

Szlachta województwa chełmińskiego w latach 1454-1772
Mobilność społeczna i terytorialna

Wydawnictwo DiG

Warszawa 2014

Sygnatura SIRr VIb/3-22

Dr Bartosz Drzewiecki jest adiunktem w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Przedmiotem dysertacji „Szlachta województwa chełmińskiego w latach 1454-1772” jest zagadnienie mobilności szlachty, jej migracji terytorialnych, dróg awansu społecznego jednych rodzin i upadku innych.

Analizie poddano posesjonatów – posiadaczy prywatnych dóbr ziemskich.

Autor oparł swe badania na bardzo zróżnicowanej kwerendzie archiwalnej.

Wykorzystał miejskie księgi ławnicze toruńskie i chełmżyńskie, księgi grodzkie bobrownickie, księgi ziemskie dobrzyńskie, akta metrykalne, rejestr poboru głównego z 1662 r., akta sadów szlacheckich województwa malborskiego, regesty, kataster fryderycjański z 1772/1773 roku.

Rozprawa podzielona została na cztery rozdziały:

  1. Pochodzenie szlachty chełmińskiej
  2. Rozwarstwienie społeczne szlachty chełmińskiej
  3. Awans, trwanie i upadek rodziny szlacheckiej
  4. Migracje szlachty chełmińskiej w XVII i XVIII wieku

Ks. Bogusław Dygdała – Struktury parafialne diecezji chełmińskiej w XVII-XVIII wieku

Przedstawiamy kolejną nowość w księgozbiorze regionalnym
Działu Informacyjno – Bibliograficznego.

Ks. Bogusław Dygdała

Struktury parafialne diecezji chełmińskiej w XVII-XVIII wieku

Roczniki TNT – Rocznik 93 – Zeszyt 3
Towarzystwo Naukowe w Toruniu
http://www.tnt.torun.pl/
Uniwersytet Mikołaja Kopernika http://www.wydawnictwoumk.pl
Projekt okładki: Monika Pest
Toruń 2009
Sygnatura SIRr XXXIV/129

 

Ks. dr Bogusław Dygdała poświęcił swoją dysertację badaniom
nad dziejami kościoła, a w szczególności nad funkcjonowaniem struktur parafialnych.

Podstawą źródłową pracy są akta wizytacji od najstarszych zachowanych kompletnie z 1647 roku do przeprowadzanych
w latach 80-tych XVIII stulecia.

Książka podzielona została na cztery rozdziały.

Rozdział I – Diecezja chełmińska i jej wizytacje w epoce potrydenckiej

Rozdział II – Zmiany sieci dekanalnej i parafialnej

Rozdział III – Duchowieństwo

Rozdział IV – Świątynie i ich wyposażenie

W XVII i XVIII wieku struktura parafialna bardzo ewoluowała.

Liczba parafii spadała w związku z postępami reformacji i przejmowaniem kościołów
przez protestantów oraz w związku ze zniszczeniami świątyń dokonywanymi
przez wojska szwedzkie.

Dopiero u schyłku XVII wieku rozpoczęło się powolne rekonstruowanie struktury parafialnej, odzyskiwanie świątyń od protestantów i odbudowywanie zniszczonych
przez obce wojska kościołów.

Lektura opracowania pozwala zapoznać się również z danymi na temat liczby ludności katolickiej i praktykami religijnymi wiernych.

Akta wizytacji udostępniają wiedzę o duchowieństwie parafialnym, jego wieku, wykształceniu i dochodach.

W końcu dowiadujemy się o wyposażeniu świątyń w ołtarze, organy, szaty
i księgi liturgiczne.

Co ciekawe większość kościołów w diecezji chełmińskiej była murowana, co było jednak dziedzictwem czasów krzyżackich.

Do rozprawy dołączono dwie mapy przedstawiające strukturę parafialną diecezji chełmińskiej:
1. według wizytacji Jana Ludwika Strzesza (1667-1672)
2. według tabel bpa Karola Hohenzollerna (1785)