Tag Archives: ziemia dobrzyńska

Next Page

Dziedzictwo archeologiczne północnej części ziemi dobrzyńskiej

 

Dziedzictwo archeologiczne północnej części ziemi dobrzyńskiej

Redakcja naukowa
Jadwiga Lewandowska

Wydawnictwo Adam Marszałek

Toruń 2016

Sygnatura SIRr VIb/2-30

Książka „Dziedzictwo archeologiczne północnej części ziemi dobrzyńskiej” jest zbiorem studiów poświęconych badaniom archeologicznym i historycznym północnej części ziemi dobrzyńskiej.

Artykuły są pokłosiem konferencji „Archeologiczne dziedzictwo miasta i gminy Rypin” zorganizowanej w czerwcu 2014 roku przez Gminę Rypin, Miasto Rypin, Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej w Rypinie i Fundację Vetustas Przestrzeń Pogranicza.

Okolice Rypina obfitują w dawne grody, zamki, zapomniane osady i kultury, cmentarze.

Dzięki badaniom archeologów udaje się wydobyć z mroków pradziejów dziedzictwo Rypina, historię zamków w Radzikach Dużych i Sadłowie, przeszłość osad w Borzymie, Starorypinie, dzieje starożytnych cmentarzy w Mariankach i Sadłowie.

Książka składa się z kilkunastu studiów:

  • Katarzyna Kilinowska – Podstawy prawnej ochrony zabytków archeologicznych
  • Kazimierz Grążawski, Jadwiga Lewandowska – Dziedzictwo kulturowe północnej części ziemi dobrzyńskiej (gminy Rypin i miasta Rypin) jako czynnik promocji regionu – wybrane zagadnienia
  • Filip Marciniak – Najstarszy ślad obecności człowieka z okolic Starorypina
  • Filip Marciniak – Zapomniane cmentarzysko w Mariankach
  • Artur Kurpiewski, Jadwiga Lewandowska, Jakub Mosiejczyk – Badania archeologiczne cmentarzyska kultury wielbarskiej w Sadłowie (Sadłowie Nowym)
  • Jacek Bojarski – Grodzisko w Borzyminie, gm. Rypin w świetle badan archeologicznych
  • Jadwiga Lewandowska – Odkryte skarby, nierozwiązane zagadki i nowe perspektywy badawcze Starego Rypina
  • Wiesław Małkowski – Nieinwazyjne rozpoznanie wybranych stanowisk średniowiecznego zespołu osadniczego w Starorypinie, gm. Rypin, woj. kujawsko-pomorskie
  • Leszek Kajzer – O zamku w Sadłowie raz jeszcze
  • Anna Marciniak-Kajzer – O jeszcze jednym zamku w okolicach Rypina
  • Paweł Ptaszyński – Założenia urbanistyczne średniowiecznego Rypina w świetle dokumentów i zabytków
  • Krzysztof Mikulski – Herb, flaga, pieczecie i sztandar gminy Rypin
  • Jadwiga Lewandowska, Paweł Moszczyński – wizualizacja grodu w Starym Rypinie z pierwszej połowy XIV w.

Słownik gwary mieszkańców Węgierska i Macikowa – pod red. Urszuli Arentowicz i Piotra Wołyńskiego

Słownik gwary mieszkańców Węgierska i Macikowa

pod red. Urszuli Arentowicz
i Piotra Wołyńskiego

Wydanie 2

Wydawca:
Towarzystwo Na Rzecz Rozwoju Wsi Węgiersk i Macikowo

Węgiersk 2016

Sygnatura SIRr XXVIII/46

Mieszkańcy Węgierska i Macikowa posługują się gwarą chełmińsko-dobrzyńską, która została scharakteryzowana we wstępnie do słownika.

Książka ma postać słownika ilustrowanego.

Wyrazy pogrupowane są tematycznie.

Tematy odpowiadają trybowi życia na wsi i wiejskim zajęciom.

Znajdziemy więc tu określenia dotyczące pogody, budowy domów wiejskich, hodowli zwierząt inwentarskich, prac polowych, narzędzi rolniczych, kowalstwa, szkoły, wyglądu ludzi, ubiorów, kuchni, sadu, łąki, grzybów, kościoła, zabaw, rodziny, powożenia końmi.

Każda sfera życia opisana jest krótkim tekstem gwarą.

Zdjęcia ilustrują poszczególne słówka.

Słownik ilustrowany uzupełniony jest również leksykonem pozostałych wyrazów gwarowych.

Także one są podzielone tematycznie.

Książkę uzupełniają legenda o Węgiersku i legenda o Macikowie.

Dołączono również „Opowieść o dawnych latach”, czyli zapis rozmów przeprowadzonych z najstarszymi mieszkańcami wsi – Klarą Pietruszyńską, Teresą Martewicz i Henrykiem Wróblewskim.

Całość zamyka wiersz Sabiny Skrzeszewskiej „Moja mała ojczyzna”.

Słownik jest bardzo kolorowy i atrakcyjnie napisany.

Rocznik Muzealny

 

Rocznik Muzealny

Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej

1985-

Włocławek

Sygnatura SIRr II/47

Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej istnieje od 14 marca 1909 roku.

Zostało powołane przez Oddział Kujawski Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego pod nazwą „Muzeum Kujawskie”.

Pierwsza siedziba muzeum znajdowała się przy ul. Kaliskiej (obecnie POW).

7 XII 1930 roku ukończono budowę nowoczesnego gmachu Muzeum przy ul. Słowackiego (dawniej Ogrodowa).

Po utworzeniu w 1975 roku województwa włocławskiego, nastąpił dynamiczny rozwój muzeum.

Dziś Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej ma kilka oddziałów:

  1. Muzeum Historii Włocławka – od 1972 roku – ul. Szpichlerna
  2. Muzeum Etnograficzne – od 1986 roku  –  Bulwary im. marszałka Piłsudskiego
  3. Muzeum – Zbiory Sztuki – od 1989 roku  – ul. Zamcza
  4. Muzeum Stanisława Noakowskiego w Nieszawie – od 1983 roku
  5. Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w Kłóbce – od 1993 roku

Ważnym wyrazem działalności Muzeum jest również wydawanie własnego czasopisma „Rocznika Muzealnego”, na łamach którego prezentowane są wyniki badań archeologicznych, historycznych, etnograficznych prowadzonych w oparciu o zbiory Muzeum.

Własne miejsce na jego łamach znajdują również artykuły dotyczące historii Muzeum, jego organizacji i zbiorów.

Publikowane są obszerne artykuły biograficzne, poświęcone sylwetkom wybitnych postaci Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej.

Czasopismo zamieszcza również komunikaty, przeglądy wydawnicze, recenzje, sprawozdania i kalendarium wydarzeń.

Ukazujące się w „Roczniku Muzealnym” artykuły maja niezwykle bogata tematykę i dotyczą rozmaitych dziedzin wiedzy i działalności takich, jak archeologia, etnografia, etnologia, budownictwo ludowe, rzeźba ludowa, biogramy twórców ludowych, sztuka, rzemiosło artystyczne, biogramy artystów plastyków, historia, heraldyka, numizmatyka, medalierstwo, metrologia historyczna, konserwacja zbiorów, działalność oświatowa.

Poniżej prezentujemy spis publikacji zamieszczonych w sekcji ARTYKUŁY:

 

Tom I

 

1985

 

Teresa Karwicka Granice zaborów jako czynnik zróżnicowania kulturowego regionu
Jan Święch Zróżnicowanie budownictwa ludowego na Kujawach jako rezultat podziałów rozbiorowych
Paweł Sobczyk Grób skrzynkowy kultury wschodniopomorskiej ze Złotopola (woj. włocławskie)
 

Tom II

 

1989

 

Andrzej Mikołajczyk Skandynawskie imitacje monet anglosaskich z początku XI w. znalezione na Kujawach i ziemi sieradzkiej
Ryszard Kukier Miejsce ziemi dobrzyńskiej w strukturze etnicznej ziem środkowo-północnej Polski
Jan Pakulski Kilka uwag o hrabiowskim tytule Dąmbskich z Lubrańca w dawnej Rzeczypospolitej
Krystyna Pawłowska Zapusty na Kujawach. Analiza struktury obrzędu
Jan Święch Chata z wnęką w ludowej architekturze dobrzyńskiej
Jadwiga Mietz Wykorzystanie zbiorów etnograficznych Muzeum włocławskiego do kształtowania pojęć historycznych u uczniów w młodszym wieku szkolnym
 

Tom III

 

1990

 

Piotr Szacki

Iwona Święch

Badania inwentaryzacyjne. Założenia i realizacja
Krystyna Pawłowska Refleksje o życiu i twórczości Józefa Brzezińskiego z Rybna
Dorota Kalinowska Potrawy obrzędowe na Kujawach
Jan Święch Młyny wietrzne na Kujawach. Zarys monograficzny, część I, Historia wiatraków
Andrzej Mietz, Portrety i portretowani. Z problematyki mecenatu portretów Kretkowskich
Piotr Nowakowski Naczynia akustyczne we Włocławku
Stanisław Kunikowski Miary na ziemiach polskich w dobie kryzysu gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej w XVII i XVIII wieku
Paweł Sobczyk Sprawozdanie z badań wykopaliskowych prowadzonych na skrzynkowo-kloszowym cmentarzysku z Złotopolu, stanowisko 2, woj. włocławskie w 1985 i 1987 r.
 

Tom IV

 

1991

 

Piotr Nowakowski Labirynt. Geneza motywu i jego zastosowania w Katedrze Włocławskiej
Krystyna Pawłowska Miłkowscy – rzeźbiarski ród z ziemi dobrzyńskiej
Jan Święch Młyny wietrzne na Kujawach. Zarys monograficzny, część II, typy wiatraków
Jerzy Adamczewski Młyny wietrzne na Kujawach. Zarys monograficzny, część III, organizacja pracy w wiatrakach
Jan Pakulski Kikół – w poszukiwaniu właściwego herbu
 

Tom V

 

1994

 

Piotr Bokota Uwagi o pieczęciach i herbie Włocławka w średniowieczu i okresie nowożytnym
Krystyna Pawłowska O potrzebie badań terenowych. Postscriptum do I Warsztatów Etnograficznych (Włocławek 1990 r.)
Jan Święch Uwagi o podstawowej dokumentacji naukowej obiektów etnograficznych w praktyce muzealnej
Krystyna Pawłowska Powrót. Z drugiego okresu twórczości rzeźbiarza Jana Bentkowskiego
Iwona Święch Refleksje o rzeźbiarzu Stanisławie Szczepkowskim z Cyprianki
Piotr Nowakowski Późnorenesansowe łyżki ozdobne w zbiorach Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej
Piotr Bokota Tłoki pieczętne w zbiorach Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, Cechu Rzemiosł Różnych we Włocławku, Muzeum im. Stanisława Noakowskiego w Nieszawie i Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej w Rypinie
Stanisław Kunikowski Znaki i oznaczenia legalizacyjne na miarach i narzędziach pomiarowych ze zbiorów Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku
Paweł Sobczyk Badania wykopaliskowe w Machnaczu, sta. 9, w woj.. włocławskim. Sprawozdania
 

Tom VII

 

1998

Paweł Sobczyk Badania ratowniczo-sondażowe kompleksu osadniczego kultury pomorskiej w Lubinie, stanowisko 4 a-b, woj. włocławskie
Grzegorz J. Budnik Zastosowanie siatki triangulacyjnej w badaniach nad schematami kompozycyjnymi plastyki gotyckiej na przykładzie trzech późnogotyckich predelli z Nieszawy, Kruszwicy i Gębic
Grzegorz J. Budnik

Krystyna Pawłowska

Recepcja gotyckich schematów kompozycyjnych w rzeźbie ludowej (na przykładzie analizy porównawczej gotyckiej kwatery z dawnego tryptyku z Liszkowa i płaskorzeźby z końca XVIII wieku ze zbiorów Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku)
Piotr Bokota Zaborcza symbolika państwowa na Kujawach wschodnich w dobie powstania styczniowego
Piotr Nowakowski Malarstwo Feliksa Pęczarskiego – rozwój kolekcji w latach 1992-1997
Piotr Bokota Prace medalierskie Jana Sowińskiego
Krystyna Kotula Włocławskie tematy w malarstwie Zbigniewa Steca
 

Tom VIII

 

2000

Paweł Sobczyk Neolityczny grób skrzynkowy kultury amfor kulistych w Nakonowie, stan. 12, woj. kujawsko-pomorskie
Piotr Bokota Brakteaty krzyżackie ze skarbu z Płowiec w zbiorach Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku
Grzegorz J. Budnik Wyposażenie w ołtarze kościołów dekanatów brzeskiego, raciąskiego i radziejowskiego w drugiej połowie XVI wieku
Piotr Bokota Projekty herbów miast z lat 1846-1847 i ich źródła na przykładzie ośrodków miejskich powiatów lipnowskiego i włocławskiego
Tomasz Wąsik Kolekcja bagnetów w zbiorach Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku
Krystyna Kotula

Piotr Nowakowski

X lat „Zbiorów Sztuki”. Działalność Działu Sztuki Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej w latach 1989-1999
Elżbieta Kraszewska-Sikorska Prace nad realizacją obiektów i urządzeniem wnętrz w Kujawsko0Dobrzyńskim Parku Etnograficznym w Kłóbce w latach 1997-1998
Krystyna Kotula

Piotr Nowakowski

Wystawa rzeźb Stanisława Zagajewskiego w Collection de l’art. brut w Lozannie
 

Tom IX

 

2002

Paweł Sobczyk Wapiennik kultury pomorskiej w Stalmierzu, ST. 12, woj. kujawsko-pomorskie
Krystyna Kotula Nowe materiały do biografii i dorobku artystycznego Marii z Wodzińskich Orpiszewskiej
Elżbieta Kraszewska-Sikorska Zagroda kujawska z okresu międzywojennego w Kujawsko-Dobrzyńskim Parku Etnograficznym w Kłóbce
Piotr Nowakowski Zabytki sztuki Niemców łotewskich we Włocławku
Tomasz Wąsik Kolekcja szabel w zbiorach Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku
Marian Cieślak Monety zastępcze w zbiorach Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Katalog
 

Tom X

 

2004

Paweł Sobczyk Penetracje terenowe Działu Archeologicznego MZKiD w latach 2001-2003
Piotr Nowakowski Historia czary włocławskiej
Krystyna Kotula Plastyka włocławska w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Stan badań. Wystawiennictwo. Związki i stowarzyszenia
Tomasz Wąsik Pamiątki po 14 pp w zbiorach MZKiD we Włocławku
Krystyna Pawłowska Współczesna twórczość rzeźbiarska Kujaw i ziemi dobrzyńskiej – ludowa czy amatorska. Dylematy z terminem
Elżbieta Kraszewska-Sikorska Odtwarzanie krajobrazu przyrodniczego dawnej wsi w Kujawsko-Dobrzyńskim Parku Etnograficznym w Kłóbce
Piotr Nowakowski Świadectwa obyczajowości Włocławskiej Straży Ogniowej
Marian Cieślak Bony zastępcze Włocławka
Marian Cieślak Bony zastępcze w zbiorach MZKiD we Włocławku. Katalog
Mariusz Marciniak Kufle ceramiczne w zbiorach MZKiD we Włocławku. Katalog
 

Tom XI

 

2006

Paweł Sobczyk Ratowniczo-sondażowe badania na cmentarzyskach kultury pomorskiej w Skórznie, st. 1-2, woj. kujawsko-pomorskie, w 1981 r.
Piotr Nowakowski Charakterystyka kolekcji zabytkowej cyny w zbiorach Muzeum ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej
Krystyna Pawłowska Ze studiów nad Madonną Żurawińską
Dorota Kalinowska Chusty w ludowym stroju kujawskim
Mariusz Marciniak Pamiątki po włocławskich towarzystwach sportowych z lat 1886-1939 w zbiorach Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej
Tomasz Wąsik „Lubecki” – zapomniany statek z Włocławka
Marian Cieślak Zakład jubilersko-grawerski Władysława Świtalskiego z Włocławka
Krystyna Pawłowska Pasja późnego życia. Opowieść o rzeźbiarzu Stefanie Klubie z Chrostkowa
Krystyna Kotula Ołtarz „Matka Boska z twarzami” Stanisława Zagajewskiego. Historia powstania. Studium warsztatu
Elżbieta Kraszewska-Sikorska Rola Kujawsko-Dobrzyńskiego Parku Etnograficznego w przekazywaniu dziedzictwa kulturowego regionu
 

Tom XII

 

2008

Agnieszka Kowalewska Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku w latach 1909-2009
Eliza Sutkowska Działalność Oddziału Kujawskiego Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (lata 1908-1950)
Monika Grabowska Historia i działalność biblioteki Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku (1908-2007)
Tomasz Wasik Dokumenty archiwalne dotyczące dziejów Włocławka i regionu ze zbiorów Muzeum Kujawskiego w latach 1909-1939
Dorota Kalinowska Rozwój wystawiennictwa etnograficznego w Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku w latach 1949-2007
Piotr Nowakowski Zabytkowa kamionka bolesławiecka w zbiorach Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej
Krystyna Kotula Henryk Sokołowski 1891-1927 – włocławski malarz i pedagog. Katalog obrazów ze zbiorów MZKiD (tekst-biogram, bibliografia, katalog prac)
Krystyna Pawłowska Badacze i dokumentaliści etnografii Kujaw. Uwagi na marginesie wystawy czasowej Pt. „Kujawiacy w opisach, ikonografii i sztuce XIX i XX wieku”
Marian Cieślak Historia i działalność Chrześcijańskiego Towarzystwa Rzemieślników i Przemysłowców Polskich we Włocławku w latach 1905-1935
Tomasz Wąsik Doktor Józef Chwiećkowski (1821-1880) – nieznana postać z kręgu Izabeli Zbiegniewskiej
Paweł Sobczyk Naukowo-badawcza działalność archeologiczna Muzeum Włocławskiego w latach 1945-2007
Elżbieta Kraszewska-Sikorska Park Etnograficzny – najmłodszy oddział stuletniego Muzeum
Krystyna Koprowska Problemy konserwacji zabytków w muzeum w latach 1945-2007
Ewa Jabłońska 25 plenerów malarskich dla dzieci i młodzieży
Marzena Pasińska Archiwum Etnograficzne Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku
 

Tom XIV

 

2012

Marian Cieślak Medal X wieków Włocławka. Historia powstania
Krzysztof Dorcz Spis inwentarza po Marii Hrabinie Miączyńskiej (1828-1865) z Izbicy Kujawskiej, jako źródło do dziejów ziemiaństwa kujawskiego
Krystyna Kotula Koncepcja wyposażenia dworu w Kłóbce
Elżbieta Kraszewska-Sikorska Śladami tradycji – Edukacja regionalna w Kujawsko-Dobrzyńskim Parku Etnograficznym w Kłóbce
Krystian Łuczak Działalność wystawiennicza i edukacyjna Działu Archeologicznego w świetle aktualnych przemian w muzealnictwie
Krystyna Pawłowska Zdjęcia włocławskiego fotografa Wolfa Majera Majorkiewicza przyczynkiem do ikonografii Kujawiaków
Paweł Sobczyk Epizod „pomorski” na wielokulturowym stanowisku 2a w Kołacie-Rybnikach, na ziemi dobrzyńskiej
Tomasz Wąsik Dzieje cmentarza miejskiego wyznań chrześcijańskich przy Zielonym Rynku we Włocławku
 

Tom XV

 

2014

Marian Cieślak Działalność gospodarcza ziemiaństwa kujawskiego na przykładzie Spółki Dom Zleceń Ziemian we Włocławku z 2 poł. XIX w.
Dorota Kalinowska Kujawski etos w twórczości literackiej i wybranej korespondencji Marii Danilewicz Zielińskiej
Krystian Łuczak

Alicja Drozd-Lipińska

Cmentarzyska Starego Miasta we Włocławku w świetle najnowszych badań archeologicznych
Wioleta Osińska Portret robotnika Włocławskiej Fabryki Celulozy w latach 1928-1936, na podstawie literatury, filmu i ówczesnych realiów
Paweł Sobczyk Luźne materiały kultury pomorskiej z ziemi dobrzyńskiej w zbiorach MZKiD we Włocławku
Adam Zapora Wystawa muzealna – inscenizacja, imitacja czy mistyfikacja rzeczywistości kulturowej

Zawartość „Rocznika Muzealnego”, T. 1-12, w latach 1985-2009

Rocznik Muzealny
Tom XIII – 2010
s. 213-225

Sygnatura SIRr II/47t.13

 

Agnieszka Kowalewska

Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku w latach 1909-2009

Rocznik Muzealny
Tom XII – 2008
s. 5-21
Sygnatura SIRr II/47t.12

 

Franciszek Midura

Początki Muzeum we Włocławku w świetle rozwoju muzealnictwa regionalnego PTK

Rocznik Muzealny
Tom XI – 1985
s. 9-13
Sygnatura SIRr II/47t.1

 

Kazimiera Bielak

Rys historyczny Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej

Rocznik Muzealny
Tom XI – 1985
s. 15-23
Sygnatura SIRr II/47t.1