Jesteś tutaj:

Kategoria: Pomorze

Niebieski kształt otwartej książki. Napis; Program Katolicko-Polskiej Partii Ludowej w Grudziądzu (z 31 grudnia 1912 r.)

 

Program Katolicko-Polskiej Partii Ludowej w Grudziądzu
(z 31 grudnia 1912 r.)

 do druku podali: Stanisław Poręba i Tadeusz Rauchfleisz

Wydawca: Koło Miłośników Dziejów Grudziądza

Grudziądz 2004

Sygnatura SIRr VIII/Gr-66

Wydawcą publikacji jest Koło Miłośników Dziejów Grudziądza.

Zajmuje się ono odkrywaniem i popularyzacją historii Grudziądza.

Zostało założone 24 września 1986 r.

Spotkania odbywają się w klubie „CENTRUM” Spółdzielni Mieszkaniowej w Grudziądzu.

Członkowie KMDG popularyzują dzieje Grudziądza i regionu, zamieszczając artykuły w prasie codziennej, „Roczniku Grudziądzkim” i „Kalendarzu Grudziądzkim”. Organizują odczyty, spotkania autorskie, wieczory wspomnień, sesje popularno-naukowe, czwartki kulturalne.

Koło Miłośników Dziejów Grudziądza prowadzi bardzo bogata działalność wydawniczą pod nazwą „Bibliotekę KMDG”.

Publikacja „Program Katolicko-Polskiej Partii Ludowej w Grudziądzu (z 31 grudnia 1912 r.)” przytacza tekst źródłowy jaki jest program partii opublikowany w „Gazecie Grudziądzkiej” nr 157 z 31 XII 1912 r.

Do tekstu dołączono obszerny rys historyczny autorstwa Stanisława Poręby pod tytułem „Katolicko-Polska Partia Ludowa w Grudziądzu (1912-1920)”.

Stanisław Poręba (1934-2010) był znanym grudziądzkim historykiem regionalistą i działaczem kultury.

Ukończył historię na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Był współzałożycielem Koła Miłośników Dziejów Grudziądza, członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego i Grudziądzkiego Towarzystwa Kultury.

Historia Katolicko-Polskiej Partii Ludowej związana jest z redaktorem naczelnym „Gazety Grudziądzkiej” Wiktorem Kulerskim.

Na zjeździe założycielskim partii było obecnych 300 osób z Pomorza, Wielkopolski, Śląska, Ziemi Złotowskiej, Warmii i Mazur oraz ze środowisk Polonii w Berlinie, Saksonii, Zagłębiu Ruhry i Nadrenii.

W artykule szczegółowo opisano przebieg spotkania założycielskiego w sali widowiskowej Domu Polskiego „Bazar” w Grudziądzu.

Opisano reakcje pruskimi i polskie na powstanie nowej partii.

Przestawiono rozbudowę struktur terenowych.

Scharakteryzowano działalność partii w okresie po I wojnie światowej i jej połączenie z Polskim Stronnictwem Ludowym „Piast”.

Obszernie zaprezentowano oblicze ideowo-polityczne Katolicko-Polskiej Partii Ludowej.

Przypomniano sylwetki najważniejszych działaczy.

Plakat reklamujący wystawę. Napis: Regionalia ze zbiorów Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu. Zapraszamy na wystawę czasopism regionalnych z XIX wieku i książek pomorskich z XIX i XX wieku. 8 Toruński Kiermasz Książki Regionalnej 16 czerwca 2022 roku. W tle widać zdjęcia trzech starych czasopism i trzech starych książek. Plakat utrzymany w tonacji jasnobrązowej. Na dole logo Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu

 

Zapraszamy na wystawę „Regionalia ze zbiorów Książnicy Kopernikańskiej”

 

Z okazji VIII Toruńskiego Kiermaszu Książki Regionalnej przygotowaliśmy dla Państwa wystawę „Regionalia ze zbiorów Książnicy Kopernikańskiej”.

Wystawę można oglądać w holu Biblioteki Głównej przy ul Słowackiego 8.

Na wystawie zaprezentowano czasopisma regionalne z XIX wieku oraz książki pomorskie z XIX i XX wieku.

Wśród czasopism znajdziecie następujące cymelia:

  1. Kreis-Blatt des Königlich-Preußischen Landraths-Amst zu Thorn (Toruń, 1854).
  2. Thorunia (Toruń, 1831).
  3. Pielgrzym (Pelplin, 1869).
  4. Der Drewenzbote für Gollub und Umgegend (Toruń, 1879).
  5. Wszechbrat Bracki (Toruń, 1860).
  6. Gazeta Toruńska (Toruń, 1874).
  7. Przyjaciel (Toruń, 1888).

Wśród zabytkowych książek związanych z regionem na szczególną uwagę zasługują druki kaszubskie.

 

  1. Agust Szloga : szołobułka : (wiesoło rezegra) / Leon Hejka. – [Kartuzy] : „Gazeta Kartuska”, [1935].
  2. Bojka o Sodłatym : (Na sztołt Derdowskiego) / Jan Karnowski. – Kartuzy : Gazeta Kartuska, 1939.
  3. Czemu dziad zawsze dziadem, choć mu wszyscy dają? : powieść / napisał Ignacy Danielewski. – Chełmno : W. Fiałek, [ante 1909].
  4. Elementarz polski napisany z polecenia Towarzystwa Moralnych Interesów / Ignacy Łyskowski. – Pelplin : E. Michałowski, [b. r.].
  5. Gdynia : deklamacje, śpiewy, tańce i pieśni kaszubskie / Janusz Stępowski ; inscenizacja Wandy Tatarkiewicz-Małkowskiej ; il. muzyczna Władysława Macury. – Warszawa : Wydaw. Ligi Morskiej i Kolonialnej, cop. 1936.
  6. Hanka się żeni : wesele kaszubskie w 5 aktach z muzyką i śpiewem / Bernard Sychta ; poprzedził słowem wstępnym Władysław Pniewski. – Wejherowo : A. Peter, 1937
  7. Historya Polska wierszem / wydał i uzupełnił Józef Chociszewski. – Chełmno : nakł. Józefa Chociszewskiego, 1868.
  8. Jak w Koscérznie koscelnygo obrele abo Pięc kawalerów a jedna jedyno brutka : w osem spiewach napisoł Aleksander Majkowski. – Gdansk : druk. i nakł. B. Milskiego, 1899.
  9. Jasiek z Knieji : sporo kupa łgarstw kaszebściech / zebrano i powiązano od Heromina Derdowściego a na prowdę Jarosza Dyrdę ; na nowo doł do smary Józef Wrycza (Rekowści) jegomosck ksiądz proboszcz wielewści, ciej nieborok sedzoł w pryze w Królewścim Rywałdzie w roku Pańscim 1935. – Pelplin : nakł. i druk. Drukarnia i Księgarnia, [1935].
  10. Kaszuba pod Widnem / Jarosz Derdowski. – Poznań : Fiszer i Majewski, 1929.
  11. Krótkie objaśnienie pacierza dla ludu katolickiego / przez M. Osmańskiego. – Brodnica : nakł. autora, 1854.
  12. Nowotné spiéwě : (wiersze kaszubskie) / Woś Budzysz. – Poznań : nakład autora, 1910.
  13. Nórcyk Kaszubści abo Koruszk i Jedna Maca Jędrnyj prowde / pozbieroł Mejster od pieśni ” O panu Czorlińścim co do Pucka po sece jachoł. – Winona : drekował Jarosz Derdowści ; Pelplin : E. Michałowski, Drukarnia Nakładowa w Pelplinie, 1897.
  14. Pieśni gminne i przysławia ludu polskiego w Prusach Zachodnich / Ignacy Łyskowski. – Wyd. 2. – Gniezno : J. Chociszewski, 1907.
  15. Podania Kaszubskie / Stanisław Czernicki. – Kościerzyna : St. Stachowski, 1931.
  16. Starogrodzka kapela, czyli Poczciwych Opatrzność nie opuści / przez Ks. M. O. – Brodnica : druk. i nakł. C. A. Köhlera, 1857.
  17. Ścinanie kani : w 2 aktach : starożytne widowisko kaszubskie / opracowane przez Szczepana Tarnowskiego ; przedm. Jana Karnowskiego. – Toruń : Pomorski Związek Teatrów Ludowych, 1933.
  18. Śpiące Ueskue : dramat kaszubski w 4 odsłonach / Bernard Sychta. – Wejherowo : Dom Książki Polskiej, 1937.

 

Monografia Wielkiego Pomorza i Gdyni

z okazji 20-lecia powrotu Ziemi Pomorskiej do Macierzy

prace redakcyjne i układ graficzny Józef Lachowski

Dom Wydawniczy Księży Młyn 

Łódź 2020

Reprint oryginału:

Toruń ; Lwów : Wydawnictwo „Polska Niepodległa”, 1939

Sygnatura SIRr VIb/7-1a

Reprint „Monografii Wielkiego Pomorza i Gdyni” jest niezwykle cennym wydawnictwem.

Oryginał został wydany z okazji 20 rocznicy powrotu Pomorza do Polski.

Była to publikacja opracowana przez ponad 50 autorów, których zaproszono do współpracy.

Tekst ilustrowało ponad 250 fotografii.

Był to ewenement edytorstwa II Rzeczypospolitej.

Pieczołowitość z jaką przygotowano Monografię wynikała z wagi politycznej i historycznej, jaką przykładano do podkreślenia związków Pomorza i Polski.

Opracowanie przedstawiało przeszłość dzielnicy pomorskiej oraz jej teraźniejszość.

Monografia zawierała zarysy historii wszystkich miast powiatowych dawnego województwa pomorskiego, które pokrywało się z granicami dzisiejszego województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego.

Wielkie Pomorze obejmowało Gdynię, Bydgoszcz, Toruń, Inowrocław, Włocławek, Chełmżę, Koronowo, Chełmno, Chojnice, Kościerzynę, Lipno, Lubawę, Nieszawę, Ciechocinek, Rypin, Sępolno, Starogard, Szubin, Świecie, Tczew, Tucholę, Wąbrzeźno, Golub, Wejherowo, Kowal, Wyrzysk, Brodnicę, Grudziądz, Kartuzy.

Obszerne rozdziały poświęcono rozmaitym zagadnieniom: rolnictwu, etnografii, szkolnictwu, kulturze, turystyce, zabytkom, przyrodzie, gospodarce, wybitnym osobom.

„Monografia Wielkiego Pomorza i Gdyni” to niezwykle wartościowe i unikatowe kompendium wiedzy na temat przedwojennego Pomorza i Kujaw.

Do góry

Skip to content