Jesteś tutaj:

Kategoria: Pomorze

Niebieski Kształt otwartej książki. Napis: Izabela Mazanowska - Mniszek miejsce niemieckich zbrodni na Pomorzu w 1939 roku

 

Izabela Mazanowska
wstęp Tomasz Chinciński

Mniszek
Miejsce niemieckich zbrodni na Pomorzu w 1939 roku
Przewodnik

Wydawcy:
Muzeum Stutthof w Sztutowie
dla Oddziału – Muzeum Piaśnickie w Wejherowie 

Wejherowo 2019

Sygnatura SIR VIb/8-81

Pomiędzy Grudziądzem a Świeciem w lesie obok miejscowościach Mniszek i Grupa Niemcy popełnili jedną z największych zbrodni w 1939 roku.

Od września do grudnia dokonano tu egzekucji kliku tysięcy osób.

Byli wśród nich Polacy i Żydzi. pochodzący z powiatu grudziądzkiego i świeckiego.

Wśród zamordowanych byli przedstawiciele polskiej elity: prawnicy, nauczyciele, duchowni, kupcy, ziemianie.

Szczególne miejsce wśród zamordowanych zajmują pacjenci Zakładu Psychiatrycznego w Świeciu.

Sprawcami zbrodni byli Niemcy z Rzeszy – funkcjonariusze SS oraz miejscowi Niemcy pomorscy zorganizowani w oddziały Selbstschutzu.

Selbstschutz w praktyce odgrywał szczególnie aktywną rolę w eksterminacji Polaków z Pomorza.

Akcja była zaplanowana jeszcze przed wojną, kiedy to sporządzono listy proskrypcyjne.

W praktyce we wrześniu aresztowania Polaków przez ich miejscowych Niemców w wielu miejscowościach przybrały żywiołowy i oddolny charakter.

Egzekucje były dokonywane na terenie dawnej żwirowni koło Mniszka i Grupy.

W 1944 roku Niemcy rozkopali masowe groby i spalili ciała zamordowanych.

Stąd większość ofiar zbrodni pozostaje bezimienna.

Liczbę zamordowanych szacuje się na 10-12 tysięcy osób w Mniszku i dalsze 6,5 tysiąca w Grupie.

W przewodniku opisano „Mniszek miejsce niemieckich zbrodni na Pomorzu w 1939 roku”.

Opisano miejsca pamięci poświęcone:

  • mieszkańcom Świecia i powiatu
  • pacjentom i personelowi Szpitala Psychiatrycznego w Świeciu
  • mieszkańcom Bydgoszczy
  • mieszkańcom Grudziądza i powiatu
  • mieszkańcom Chełmna i Powiaty
  • jeńcom radzieckim, francuskim, angielskim
  • bestialsko pomordowanym dzieciom
  • żołnierzom polskim
  • nauczycielom
  • Żydom
  • księżom i misjonarzom

Osobny rozdział dotyczy miejsca pamięci w Grupie.

Niebieski kształt otwartej książki. Napis: Mateusz Kubicki, Piotr Pliszka - Szpęgawsk : miejsce niemieckich zbrodni na Pomorzu w 1939 roku

 

Mateusz Kubicki, Piotr Pliszka

Szpęgawsk
Miejsce niemieckich zbrodni na Pomorzu w 1939 roku
Przewodnik

Wydawcy:
Muzeum Stutthof w Sztutowie.
dla Oddziału – Muzeum Piaśnickie w Wejherowie 

Wejherowo 2019

Sygnatura SIRr VIb/8-80

Las Szpęgawski położony jest 7 km od Starogardu Gdańskiego.

W miejscu tym spoczywa 7000 ofiar masowych morderstw dokonanych na obywatelach polskich przez Niemców od września do grudnia 1939 roku.

Ofiarami były osoby związane z umacnianiem polskości na terenie Pomorza Gdańskiego – księżą, nauczyciele, właściciele przedsiębiorstw i dużych gospodarstw rolnych, członkowie organizacji patriotycznych, harcerze, urzędnicy.

Byli oni mordowani w ramach akcji „Unternehmen Tannenberg” i „Intelligenzaktion”.

Wielu z zamordowanych pochodziło z Kociewia z powiatów Starogard Gdański i Tczew.

Drugą grupę stanowiły osoby z zaburzeniami psychicznymi, które również w ramach akcji T-4 były masowo zabijane.

Ofiarami byli miedzy innymi pacjenci szpitala psychiatrycznego w Kocborowie.

Egzekucje dotknęły również ludność żydowską.

Jesienią 1944 roku Niemcy postanowili zatrzeć ślady swojej zbrodni.

Mogiły z zastrzelonymi zostały otwarte, a ich ciała spalone.

Autorzy publikacji opisali dokładnie 39 masowych grobów.

Do publikacji dołączono również wybrane biogramy ofiar zbrodni.

 

Piaśnica
Miejsce niemieckich zbrodni na Pomorzu w 1939 roku 
Przewodnik

wstęp Monika Tomkiewicz
opracowanie redakcyjne tekstów Mirosław Odyniecki, Janosz Józefczyk
opracowanie biogramów Mateusz Ihnatowicz

Wydawca:
Muzeum Stutthof w Sztutowie
dla Oddziału Muzeum Piaśnickiego w Wejherowie

Wejherowo 2017

Sygnatura SIRr VIb/8-79

Piaśnica położona jest 10 km od Wejherowa.

W Lasach Piaśnickich Niemcy popełnili największa na Pomorzu zbrodnię w 1939 roku.

Od października do grudnia trwały w Lasach Piaśnickich systematyczne egzekucje.

Ofiarami Niemców byli Polacy i Żydzi.

Aresztowania miały miejsce już od 1 września 1939 roku według przygotowanych wcześniej list proskrypcyjnych.

Obejmowały m.in. księży, nauczycieli, kupców, działaczy politycznych, społecznych i oświatowych z całego Pomorza.

Więźniów na egzekucje dowożona z Gdyni, Wejherowa, Pucka, Gdańsk, Sopotu, Tczewa, Kartuz.

Wśród ofiar znalazły się również osoby chore psychicznie.

Organizowano również transporty z Niemiec Polaków, którzy przed wojną zamieszkiwali w Rzeszy.

Akcją rozstrzeliwania kierowali szef gdyńskiego Gestapo i szef gdyńskiej policji.

Pluton egzekucyjny złożony z funkcjonariuszy SS liczył każdorazowo od 40 do 60 osób.

Ofiary były zabijane z odległości pół metra strzałem w tył głowy.

Liczbę zamordowanych szacuje się na 12-14 tysięcy.

W 1944 roku Niemcy wykopali zwłoki ofiar i spalili ciała zabitych, chcąc zatrzeć ślady zbrodni.

Do wykopywania i palenia ciał Niemcy zmusili więźniów Obozu Koncentracyjnego Stutthof, których następnie wszystkich zamordowali.

W przewodniku po „Piaśnicy  – miejscu niemieckich zbrodni na Pomorzu w 1939” roku opisano 26 zbiorowych mogił.

Opublikowano też kilka wybranych biogramów ofiar.

Opisano znajdujące się na miejscu kaźni pomniki upamiętniające zamordowanych.

Do góry

Skip to content