Kalendarz Grudziądzki 2021

 

Kalendarz Grudziądzki 2021

Wydawca:
Grudziądzkie Towarzystwo Kultury

Grudziądz 2020

Sygnatura SIRr II/49-2020

Grudziądzkie Towarzystwo Kultury od 1997 roku wydaje „Kalendarz Grudziądzki”.

Do jego powstania doszło z inicjatywy Koła Miłośników Dziejów Grudziądza oraz Grudziądzkiego Towarzystwa Kultury.

Wydawnictwo nawiązuje do bardzo starej pomorskiej tradycji wydawania książkowych kalendarzy.

Radę Redakcyjną rocznika tworzą: Anna Janosz, Ryszard Byner, Piotr Bilski, Janusz Hinz, Jerzy Krzyś, Tadeusz Rauchfleich, Grzegorz Rygielski, Karola Skowrońska, Gerard Szukay, Zbigniew Zawadzki.

„Kalendarz Grudziądzki” zawiera bardzo dużo artykułów popularnonaukowych poświęconych historii Grudziądza.

Właśnie niezwykła mnogość i różnorodność poruszanych tematów sprawia, że Kalendarz jest prawdziwą skarbnicą wiedzy o przeszłości miasta, jego życiu kulturalnym i literackim, sporcie, turystyce i zabytkach.

Rocznik 2021 otwiera „Calendarium grudziądzkie” opracowane przez Stanisława Porebę, Wiesławę Bielawę, Ryszarda Bynera, Eugeniusza Chmielewskiego, Jerzego Krzysia i Tadeusza Rauchfleisza.

Autorzy każdemu dniu z kalendarza przypisali jakieś wydarzenie, które rozgrywało się pod ta sama datą dzienną w przeszłości Grudziądza.

Następnie jak co roku Tadeusz Rauchfleisz w dziale „Patroni ulic Grudziądza” przedstawił biografie patronów ulic miasta.

Tym razem artykuł poświęcony jest patronom rond – Pawłowi Jasienicy, gen. Stanisławowi Maczkowi, Eugeniuszowi Kwiatkowskiemu, Zbigniewowi Herbertowi, ks. Jerzemu Popiełuszce.

Z kolei Ryszard Byner w artykule „W drodze na Teatralną” przypomniał historię teatru w Grudziądzu.

Zrobił to w szczególnym ujęciu, skupił się bowiem na historii miejsc, w których odbywały się kiedyś spektakle teatralne.

Grażyna Leśniewska w artykule „Kopernikowskie monety” przedstawiła liczne monety, na których wybito wizerunek Mikołaja Kopernika.

Dawid Schoenwald w artykule „Katastrofa w kościele” przypomina o tragicznych wydarzeniach z 27 czerwca 1866 roku związanych z wybuchem paniki w trakcie nabożeństwa w kościele ewangelickim.

Mariusz Żebrowski w artykule „Egzotyczna misja w Chinach” opisuje udział żołnierzy z garnizonu grudziądzkiego w tłumieniu powstania bokserów w Chinach.

Włodzimierz Grabowski swój artykuł „Co z dziełem rogowym?” poświecił jednemu z elementów fortyfikacji Twierdzy Grudziądz.

Jerzy Krzyś w artykule „Wizyta Marszałka” opisał wizytę w Grudziądzu w 1921 roku Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Mirosław Pietkiewicz swój artykuł „Budowniczy Grudziądza” poświęcił szefowi zrzeszenia grudziądzkich budowniczych Michałowi Olkowskiemu i jego firmie, działającej w mieście w pierwszej połowie XX wieku.

Ryszard Byner w artykule „Bestia z Tarpna” przypomniał o zbrodni z 1923 roku dokonanej w Wielkim Tarpnie i o towarzyszącym jej procesie.

Tomasz Piwowarski artykuł „Jak zginął pilot Laskowski” poświecił pilotowi Florianowi Laskowskiemu, dowódcy III dywizjonu myśliwskiego, który poległ we wrześniu 1939 roku.

Karola Skowrońska w artykule „Księżna wśród kawalerów” przybliżyła sylwetkę Tatiany Haack wywodzącej się z rosyjskiej arystokracji.

Jej mąż był absolwentem Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu, a ona sama przez ponad 20 lat regularnie uczestniczyła w Zjazdach Kawalerzystów.

Anna Janosz swoje wspomnienia „Widziane z pulpitu” poświęciła 30-letniej już współpracy z chórem „Alla Camera” działającym przy Grudziądzkim Domu Kultury.

Paweł Nastrożny w artykule „Order dla miasta” opisał Krzyż Grunwaldu, jakim miasto Grudziądz zostało odznaczone w 1946 roku, a który niedawno powiększył zbiory numizmatyczne miejskiego Muzeum.

Adam Stenzel artykuł „Dwór rodziny Czyżów” poświecił dworowi, jaki zachował się w Nowej Wsi pod Grudziądzem, który w latach międzywojennych należał do ziemianina Bolesława Czyżo.

Adam Stenzel jest również autorem kolejnego artykułu „Parafia w Pieńkach Królewskich” poświęconego przeszłości i współczesności parafii pw. św. Andrzeja Boboli i jej proboszczom.

W „Kalendarzu Grudziądzkim” rubryka „Z żałobnej karty” zawiera obszerne wspomnienia o Mireli Dziedziech, Romanie Wardzińskim i Henryku Polaszku.

Janusz Hinz  przygotował pieczołowicie opracowaną bibliografię „Grudziądzkie Publikacje”, która odnotowuje najważniejsze wydawnictwa dotyczące Grudziądza.

Z kolei Tadeusz Rauchfleisz opracował „Kalendarz ważniejszych imprez  kulturalnych, sportowych i turystycznych”, jakie są planowane w 2021 roku w Grudziądzu.

Najnowszy rocznik „Kalendarza Grudziądzkiego” polecamy wszystkim pasjonatom regionalnej historii i kultury.

 

 

Janusz Tandecki – Cechy rzemieślnicze w Brodnicy

 

Janusz Tandecki

Cechy rzemieślnicze w Brodnicy
Zarys dziejów na tle porównawczym

Agencja Wydawnicza „Edytor”

Brodnica – Toruń 1997

Sygnatura SIRr  VIII/Br-24 

Prof. dr hab. Janusz Tandecki jest uznanym wykładowcą Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, historykiem zajmującym się dziejami państwa krzyżackiego, historią miast, archiwistyką, dyplomatyką i edytorstwem źródeł historycznych.

Dzięki niemu nie tylko wielkie ośrodki miejskie Prus Królewskich, ale również mniejsza Brodnica doczekała się opracowania dziejów własnych cechów rzemieślniczych.

Autor opisał działalność i funkcjonowanie brodnickich korporacji rzemieślniczych od ich narodzin w średniowieczu aż po czasy współczesne.

W Archiwum Państwowym w Toruniu, zachowały się najstarsze dokumenty staropolskie na temat kilku brodnickich cechów:

  • cechu bednarzy i wębrowników
  • cechu iglarzy, ślusarzy, puszkarzy, ostrożników, nożowników, zegarmistrzów, miedzienników, windmacherów
  • cechu kuśnierzy
  • cechu piernikarzy
  • cechu sukienników
  • cechu tokarzy

Autor opisał nie tylko rzemiosło i cechy brodnickie w okresie krzyżackim oraz staropolskim.

Kolejne rozdziały dotyczą rzemiosła brodnickiego w okresie zaboru pruskiego, II Rzeczpospolitej, pod okupacja hitlerowską oraz po 1945 roku.

Z książki dowiemy się o zadaniach zawodowych realizowanych przez korporacje rzemieślnicze i o ich wewnętrznej organizacji.

Znajdziemy też wiele ciekawych informacji na temat pozazawodowych funkcji cechów oraz życia codziennego brodnickich rzemieślników.

Witold Kujawski – Parafie diecezji włocławskiej : okres kujawsko-kaliski 1818-1925

 

ks. Witold Kujawski

Parafie diecezji włocławskiej
Okres kujawsko-kaliski 1818-1925

Wydawca: Teologiczne Towarzystwo Naukowe Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku

Włocławek 2018

Sygnatura XXXIV/184

Ks. Witold Konstanty Kujawski ukończył Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku oraz historię na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie.

Pracował w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku.

Otrzymał tytuł doktora nauk teologicznych za pracę „Krzesław z Kurozwęk jako wielki kanclerz koronny i biskup włocławski.”

Otrzymał tytuł doktora habilitowanego nauk humanistycznych za pracę „Kościelne dzieje Sieradza”.

Wykładał historię kościoła w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku, na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego i Uniwersytecie Mikołaja Kopernika.

Jest autorem monumentalnego dzieła „Parafie diecezji włocławskiej. Okres kujawsko-kaliski 1818-1925”.

W 1818 roku granice diecezji kujawsko-kaliskiej ze stolicą we Włocławku zostały całkowicie zmienione w związku z rozbiorami Polski i ukształtowaniem się nowych granic politycznych.

Od diecezji włocławskiej odłączono parafie, które znalazły się w zaborze pruskim.

Granice diecezji rozszerzono o parafie należące do archidiecezji gnieźnieńskiej, diecezji krakowskiej, diecezji poznańskiej.

Diecezje nazywano urzędowo diecezją włocławską lub kaliską, ale najczęściej kujawsko-kaliską.

Mimo, że stolicą diecezji był Włocławek, władze zaborcze wymusiły aby biskup rezydował w Kaliszu, który był wówczas miastem wojewódzkim.

Diecezja była bardzo rozległa stąd dzieliła się na większe oficjałaty (Włocławek, Kalisz, Piotrków Trybunalski) i mniejsze dekanaty.

W 1925 roku przed zmianą organizacji kościelnej w odrodzonej Rzeczypospolitej w skład diecezji włocławskiej wchodziło aż 390 samodzielnych parafii.

Ks. Witold Kujawski opisał dokładnie dzieje każdej z tych parafii.

Wśród nich znalazło się kilkadziesiąt kujawskich wchodzących w skład:

dekanatu włocławskiego:

  1. Włocławek
  2. Białotarsk
  3. Boniewo
  4. Brześć Kujawski
  5. Choceń
  6. Chodecz
  7. Dąbie Kujawskie
  8. Duninów
  9. Grabkowo
  10. Kłobia
  11. Kłobka
  12. Kłótno
  13. Kowal
  14. Kruszyn
  15. Lubień Kujawski
  16. Lubomin
  17. Lubraniec
  18. Przedecz
  19. Smiłowice
  20. Wieniec
  21. Wistka Szlachecka
  22. Zgłowiączka

dekanatu nieszawskiego:

  1. Nieszawa
  2. Aleksandrów Kujawski
  3. Bądkowo
  4. Broniewo
  5. Bronisław
  6. Byczyna
  7. Bytoń
  8. Ciechocinek
  9. Koneck
  10. Kościelna Wieś Kujawska
  11. Krzywosądz
  12. Lubanie
  13. Łowiczek
  14. Makoszyn
  15. Orle
  16. Osięciny
  17. Ostrowąs
  18. Piotrków Kujawski
  19. Połajewo
  20. Raciążek
  21. Radziejów
  22. Sadlno
  23. Sędzin
  24. Siniarzewo
  25. Służewo
  26. Straszewo
  27. Świerczyn
  28. Witowo
  29. Zakrzewo
  30. Zbrachlin

dekanatu lipnowskiego:

  1. Lipno
  2. Bobrowniki
  3. Chełmnica Wielka
  4. Grochowalsk
  5. Karnkowo
  6. Kikół
  7. Ostrowie Lipnowskie
  8. Sumin
  9. Szeptal Górny
  10. Wielgie
  11. Wola – Trutowo
  12. Zaduszki

dekanatu mazowieckiego:

  1. Mazowsze
  2. Ciechocin
  3. Czernikowo
  4. Dobrzejewice
  5. Działyń
  6. Łążyn
  7. Nowogród
  8. Osiek nad Wisłą

Dekanatu kolskiego

  1. Izbica Kujawska

Monografia jest nieocenioną skarbnicą wiedzy o dziejach Kościoła polskiego w XIX wieku.

Starsze wpisy