Category Archives: Torunianie

Next Page

Katarzyna Kluczwajd – Toruński potentat filmowy

 

Katarzyna Kluczwajd

Toruński potentat filmowy

Nowości

Sobota, 22 kwietnia 2017

Strona 7

 

Gorąco zachęcamy do lektury artykułu pani Katarzyny Kluczwajd pod tytułem „Toruński potentat filmowy”, jaki ukazał się w sobotnim wydaniu „Nowości” z 22 kwietnia 2017 r.

Bohaterem artykułu jest Max Müller właściciel aż czterech toruńskich kin na początku XX wieku.

Kręcił również filmy dokumentalne ilustrujące życie miasta i najważniejsze publiczne imprezy.

Takim filmem był  „Der Thorner Kornblumentag 1911” (Dzień Bławatka).

Więcej o tym hucznym świecie można przeczytać w artykule.

Znajdą tam państwo również informacje o pierwszym toruńskim filmie fabularnym – „Noc duchów” (1919) – nakręconym przez Maxa Müllera w ruinach zamku dybowskiego.

Zainteresowanych ciekawymi informacjami o kinach i filmach Maxa Müllera zapraszamy do lektury „Nowości”.

Ulryk Schober 1559-1598

Ulryk Schober (Huldericus Schober) mieszkał w Toruniu w latach 1584-1598 – między 25 i 39 rokiem życia.

Tu również zmarł w trakcie zarazy w 1598 roku

Urodził się Lubinie na Śląsku w 1559 roku.

Studiował siedem lat w Lipsku łacinę, grekę i filozofię.

Był gorliwym protestantem.

 

Ulryk Schober był profesorem greki i łaciny w gimnazjum toruńskim.

Był również korektorem tej szkoły.

Współpracował blisko z burmistrzem Henrykiem Strobandem i rektorem Kasprem Friese.

Wspólnie dążyli do podniesienia szkoły do rangi Gimnazjum Akademickiego, czego dokonali w 1594 roku.

Prestiż szkoły toruńskiej podniosło też wydanie w latach 1586-1588 trzech tomów „Institutio Literata”, których Ulryk Schober był redaktorem.

Było to czasopismo pedagogiczne, w którym publikowano traktaty dotyczące odnowy szkolnictwa, w tym pisma Jana Sturma  – wielkiego niemieckiego reformatora oświaty ze Strasburga.

Wydawnictwo stanowiło niejako pierwszą encyklopedię pedagogiczną.

Institvtionis Literatae Siue De Discendi Atqve Docendi ratione Tomvs Primvs, Toruń 1586, Sygnatura 102801.01

Ulryk Schober zorganizował również Bibliotekę Gimnazjalną.

Świadectwem jego pracy jest „Descriptio Bibliothecae scholae Torunensis” (opis biblioteki szkoły toruńskiej).

To największy toruński renesansowy humanista.

Ulryk Schober tworzył bardzo dużo okolicznościowych wierszy – mów, zwłaszcza z okazji pogrzebów.

W 1582 roku Ulryk Schober wydał zbiór swojej poezji „Poematum libri tres” w drukarni Andreasa Coteniusa w Toruniu.

Poematvm M. Hvldrici Schoberi Libri III. : hoc est, Charisteriorvm, cum Propempticis Autori scriptis, Sacrorvm, Genethliacorvm, Quibus Praemissa Svnt Elogia Torvniae Borvssorum, & Senatus eiusdem Vrbis. Torunij : Excudebat Andreas Cotenius, 1592. Sygnatura 110473

Tworzył wyłącznie w języku łacińskim.

Jego ulubionymi formami poetyckimi były:

– charisteria (podziękowania)
– propemptica (wiersze – posłania na drogę)
– sacra (wiersze religijne)
– genethliaca (wiersze urodzinowe)
– elogia (pochwały)

Inne poezje Ulryka Schobera to:

  • Olbiopolis seu civitas beata – Lipsk 1592 (poemat)
  • Miscellanea poetica – Lipsk 1593 (zbiór wierszy)
  • Paralipomena – Toruń 1595 (zbiór wierszy)

Ulryk Schrober jest też autorem dzieł prozatorskich, choćby traktatu religijnego „De causis ac remedis dissensionum et turbarum in religione scripta duo”.

Bronisław Nadolski

Karty z dziejów Odrodzenia w Toruniu
Działalność literacka Ulryka Schobera

Rocznik Toruński, Tom 2, 1967, s. 175-192

Sygnatura SIR II/18t.2

 

Agata Dobak

Psalmy Ulryka Schobera ze zbiorów Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu

Folia Toruniensia
Tom 7, 2007 rok, s. 19-32

Sygnatura SIRr II/34z.7

 

Ulryk Schober
Pochwała Miasta Torunia

Przełozył Bronisław Nadolski

Przeglad Artystyczno-Literacki
Nr 1/2, styczeń-luty 1996, s. 2 okładki

Sygnatura MAG 05834-1996

 

Bronisław Nadolski

Ulryk Schober, poeta – konrektor

W: Ze studiów nad życiem literackim i kultura umysłową na Pomorzu w XVI i XVII wieku

Wrocław 1969

Sygnatura SIRr XXIXa/43

 

Stanisław Salmonowicz

Schober Ulryk

Słownik Biograficzny Pomorza Nadwislańskiego
Tom 4, s. 167-169

Sygnatura SIRr IIIA/2t.4

 

Zenon Hubert Nowak

Schober Ulryk

Polski Słownik Biograficzny
Tom 35, zeszyt 4, s. 586-588

Sygnatura SIRi XVIa/1-t.35

 

Stanisław Tync

Ślązak Ulryk Schober konrektor i działacz kulturalny toruński
(1559-1598)

Kraków 1960

Sygnatura SIRr IIIB/Schober Ulryk

Relacja – Katarzyna Kluczwajd : „Max Müller. Potentat branży kinowo-filmowej”

 

Katarzyna Kluczwajd

Max Müller
Potentat branży kinowo-filmowej

Prelekcja

Czwartek – 6 kwietnia 2017

Godzina 18.00

Książnica Kopernikańska w Toruniu

W czwartek 6 kwietnia 2017 roku o godzinie 18.00 odbyło się w Książnicy Kopernikańskiej kolejne spotkanie w ramach cyklu „Toruń miastem zabytków”.

Goście wysłuchali prelekcji Katarzyny Kluczwajd pod tytułem „Max Müller. Potentat branży kinowo-filmowej”

Katarzyna Kluczwajd to bardzo dobrze znana w Toruniu historyk sztuki, zabytkoznawca i regionalista, autorka wielu książek i artykułów, poświęconych kulturze naszego miasta, twórczyni bloga „toruniarnia”https://toruniarnia.blogspot.com/ – będącego skarbnicą wiedzy o kulturze i sztuce, o zabytkach, architekturze i rzemiośle artystycznym Torunia.

Była to już druga prelekcja pani Katarzyny Kluczwajd wygłoszona z okazji 110 rocznicy powstania w Toruniu pierwszego stałego kina (1907-2017).

Max Müller przybył do Torunia w 1909 roku.

Jego firma „Vereinigte Müller’s Lichtspiele” działała w Toruniu jeszcze w 1921 roku.

Gościem wykładu był Dawid Schoenwald z Muzeum w Grudziądzu, dzięki którego odkryciom dowiedzieliśmy się o działalności kiniarskiej i filmowej Maxa Müllera również w Grudziądzu.

Katarzyna Kluczwajd ilustrowała swoje wystąpienie starymi fotografiami z widokiem Torunia i Grudziądza, oraz wielką ilością anonsów prasowych, reklamujących stare kina i filmy.

Max Müller uruchomił w Toruniu aż cztery kina.

Kręcił również filmy dokumentalne ilustrujące życie miasta i najważniejsze publiczne imprezy.

Takim filmem był  „Der Thorner Kornblumentag 1911” (Dzień Bławatka).

Film poświęcony był  wojskowo-cywilnemu święto, w ramach którego mieszkańcy Torunia i żołnierze garnizonu szli w pochodzie od kościoła garnizonowego św. Katarzyny aż na koniec Bydgoskiego Przedmieścia do pomnika Bismarcka.

Katarzyna Kluczwajd ustaliła również, że Max Müller był autorem filmów dokumentalnych ze stycznia 1920 roku, przedstawiających przejęcie przez Polaków władzy nad Toruniem.

Zapoznaliśmy się z historią kin Maxa Müllera, historią budynków, w jakich się mieściły, wystrojem, repertuarem.

Usłyszeliśmy bardzo wiele informacji i ciekawostek.

Na koniec spotkania Katarzyna Kluczwajd rozlosowała wśród gości trzy egzemplarze swoich książek.

Z okazji 110 rocznicy uruchomienia w Toruniu pierwszego stałego teatru świetlnego Katarzyna Kluczwajd przygotowała jeszcze jedno spotkanie poświęcone  „Kinematografom na przedmieściach” (25 kwietnia).

Gorąco zapraszamy.