Tag Archives: administracja

Next Page

Pomorze czy Toruń?

 

Pomorze czy Toruń?
O siedzibie władz wojewódzkich rozstrzygnąć musi interes całego Pomorza

Wydawca: Komitet Obywatelski m. Bydgoszczy

Bydgoszcz 1937

Sygnatura SIRr  XXIII/7

1 kwietnia 1938 roku granice województwa pomorskiego powiększyły się w stosunku do granic administracyjnych określonych w 1920 roku.

Do województwa pomorskiego włączono wówczas 6 powiatów z województwa poznańskiego i 4 powiaty z województwa warszawskiego.

Częścią Wielkiego Pomorza stały się Bydgoszcz i Inowrocław.

Zanim doszło do utworzenia Wielkiego Pomorza region przeżył spór na temat stołeczności powiększonego województwa.

Toruń – dotychczasowa siedziba wojewody – był miastem mniejszym niż Bydgoszcz (największy ośrodek przemysłowy województwa).

Do stolicy województwa aspirowała również bardzo szybko rosnąca portowa Gdynia – w dłuższej perspektywie przewidywana na stolicę województwa.

W Bydgoszczy najznamienitsi obywatela miasta utworzyli Komitet Obywatelski, którego nakładem w 1937 roku ukazało się opracowanie przedstawiające argumenty za kandydaturą Bydgoszczy.

Foto: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/50643

Bydgoszczanie wystąpili z polemiką wobec opracowania przygotowanego wcześniej w Toruniu: „Toruń w granicach Wielkiego Pomorza : Kilka uwag w sprawie siedziby Władz Państwowych Województwa Pomorskiego” – wydawca: Komitet Obywatelski m. Torunia, Toruń 1937, (Sygnatura SIRr XXIII/8).

Autorzy opracowania przedstawili również wiele argumentów na korzyść Bydgoszczy:

  • centrum geograficzne Pomorza (geograficzne i komunikacyjne)
  • tętno życia (przemysłowego, handlowego, demograficznego, oświatowego, społecznego, sportowego)
  • kultura i polskość Bydgoszczy (liczba Niemców w Bydgoszczy spadła od 1919 roku z 83% do 7,4%)
  • Bydgoszcz jest gotowa, by stać się siedzibą władz wojewódzkich (mnóstwo budynków gotowych do przyjęcia urzędów i mieszkań dla urzędników)
  • vox populi (Bydgoszcz już jest siedzibą wielu stowarzyszeń i urzędów pomorskich)

Foto: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/50643

Leszek Zugaj – Historia Gminy Brodnica do roku 1990

 

Leszek Zugaj

Historia Gminy Brodnica do roku 1990

Wydawca: Urząd Gminy Brodnica

Brodnica 2014

Sygnatura SIRr VIII/Br-20

Leszek Zugaj jest znanym w Polsce badaczem historii administracji i dziejów samorządu gminnego.

Jest autorem kilkudziesięciu książek poświęconych gminom Helenów, Brwinów, Krasiczyn, Mogielnica, Jednorożec, Mędrzechów, Żarnowiec, Czernikowo, Radziłów, Niwiska, Moszczenica, Brańsk, Zambrów, Przysucha, Łuków, Komarówka Podlaska, Radzyń Podlaski, Kołbiel.

Gmina Brodnica pojawiła się na mapie polski w 1934 roku.

Jednak historia regionu sięga średniowiecza.

Autor opisał okres piastowski i czasy I Rzeczpospolitej.

Już wtedy istniała większość miejscowości współczesnej gminy.

W kolejnym rozdziale omówiono dzieje gminy w latach zaborów 1772-1918.

Autor opisał wszystkie funkcjonujące wówczas na tym terenie gminy wiejskie (jednowioskowe).

Podobnie szczegółowo opisał historię poszczególnych wsi w czasach II Rzeczypospolitej.

W książce znajdziemy również biografie zasłużonych w tym okresie społeczników.

Równie dokładnie opisano administrację okolic Brodnicy w okresie PRL, wymieniono radnych i zarządy gromadzkich rad narodowych, a nawet przytoczono charakterystyki sołtysów.

W 1973 roku ponownie utworzono Gminę Brodnica.

W skład gminy weszły sołectwa Cielęta Wybudowane, Gorczenica, Gorczeniczka, Karbowo, Kominy, Kruszynki, Moczadła, Mszano, Niewierz, Nowy Dwór, Opalenica, Szabda, Szczuka, Szymkowo, Cielęta, Gortatowo, Sobiesierzno.

Znowu znajdziemy wiele interesujących informacji na temat radnych i sołtysów.

W Aneksie do książki znajdziemy dokładne wiadomości na temat przynależności administracyjnej 30 miejscowości leżących na terenie gminy Brodnica.

Na szczególne podkreślenie zasługuje wielka ilość kolorowych map, planów, archiwalnych dokumentów, akwarel i fotografii, które ilustrują wywody autora.

Zakon krzyżacki w Prusach i Inflantach – podziały administracyjne i kościelne w XIII-XVI wieku

belkaniebieska2

Przedstawiamy kolejną nowość w księgozbiorze regionalnym
Działu Informacyjno-Bibliograficznego.

16032016

Zakon Krzyżacki w Prusach
i Inflantach

Podziały administracyjne i kościelne w XIII-XVI wieku

Redakcja: Roman Czaja,
Andrzej Radzimiński

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2013

Sygnatura SIRr VIb/4-43

belkaniebieska2

Historycy związani z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu na podstawie swych długoletnich badań dążą do weryfikacji w świadomości społecznej negatywnego obrazu zakonu krzyżackiego i upowszechnienie aktualnego stanu wiedzy jego państwie.

Polecane dziś opracowanie jest wspólnym dziełem profesorów polskich i niemieckich:
– Marian Arszyński
– Marian Biskup
– Roman Czaja
– Bernhart Jähnig (Berlin)
– Klaus Militzer (Bochum)
– Zenon Hubert Nowak
– Andrzej Radzimiński
– Janusz Tandecki

Autorzy poświecili swoja monumentalna publikację administracji państwa zakonu krzyzackiego w Prusach i Inflantach.

Opisali również zamki zakonne i biskupie.

Wiele miejsca poświęcili miastom i przestrzeni miejskiej.

Wyjaśnili kwestie związane z podziałami kościelnymi  w Prusach i Inflantach.

Scharakteryzowali organizacje parafialną w państwie krzyżackim.

Szczegółowo przedstawili informacje na temat dostojników i urzędników zakonu krzyżackiego i zakonu kawalerów miejscowych.

Przedstawili wykaz biskupów diecezji pruskich i inflanckich.

Dążąc do popularyzacji wiedzy o zakonie wśród uczniów, studentów i nauczycieli zadbano
o bardzo bogaty wybór źródeł na temat:
– genezy i powstania zakonu krzyżackiego (Leszek Zygner)
– początków władztwa terytorialnego (Tomasz Jasiński)
– struktury wewnętrznej (Janusz Tandecki)
– organizacji kościoła i duchowieństwa (Andrzej Radzimiński)
– społeczeństwa i kształtowania się reprezentacji stanowej (Sławomir Jóźwiak)
– obliczy kultury intelektualnej (Wiesław Sieradzan)
– działalności gospodarczej (Roman Czaja)
– Budownictwa (Marian Arszyński)

Jak przystało na książkę poświęconą podziałom administracji państwowej i kościelnej wydawnictwo zawiera kilkanaście szczegółowych map.

belkaniebieska2