Tag Archives: aptekarstwo

Wojciech Ślusarczyk – Z dziejów opieki zdrowotnej – Aptekarstwo na Kujawach i Pomorzu Gdańskim w latach 1918/1920-1951

 

Wojciech Ślusarczyk

Z dziejów opieki zdrowotnej
Aptekarstwo na Kujawach i Pomorzu Gdańskim w latach 1918/1920-1951

Dział Wydawnictw Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera

Bydgoszcz 2016

Sygnatura SIRr XXVI/27

Dr Wojciech Ślusarczyk jest historykiem specjalizującym się w dziejach polskiego aptekarstwa.

Jest pracownikiem naukowym w Zakładzie Historii Medycyny i Pielęgniarstwa Collegium Medicum w Bydgoszczy.

Monografia ukazuje problematykę aptekarstwa na Pomorzu i Kujawach pod kątem prawno-administracyjnym, organizacyjnym, kadrowym i działalności merytorycznej aptek.

Przedwojenni aptekarze należeli do lokalnej elity – pełnili funkcje burmistrzów, radnych, udzielali się społecznie.

Rok 1918 przyniósł ze sobą emigrację aptekarzy niemieckich, którzy zostali zastąpieni przez Polaków.

Rok 1951 oznacza natomiast upaństwowienie prywatnych aptek.

Książka dotyczy aptek działających na terenie województwa pomorskiego w granicach z 1938 roku – a więc obejmuje powiaty bydgoski, inowrocławski, wyrzyski, szubiński, nieszawski, rypiński, lipnowski, włocławski, chełmiński, chojnicki, gniewski, grudziądzki, kartuski, kościerski, lubawski, pucki, sępoleński, starogardzki, świecki, tczewski, toruński, wąbrzeski, wejherowski, gdyński.

Opracowanie rozpoczyna się od omówienia genezy aptekarstwa na Kujawach i Pomorzu Gdańskim.

Wiele miejsca poświęcono charakterystyce regulacji prawnych dotyczących farmacji oraz organizacji nadzoru nad aptekami.

Kolejny rozdział dotyczy rozwoju i organizacji aptekarstwa.

Dowiemy się o rozmieszczeniu ilościowym i terytorialnym aptek, o podstawach prawnych ich funkcjonowania, o stanie własności aptek.

Bardzo ciekawy jest rozdział poświęcony kadrom aptekarskim i organizacjom farmaceutycznym.

Dr Wojciech Ślusarczyk zebrał wiele cennych informacji na temat właścicieli, dzierżawców i kierowników aptek.

Przedstawił straty wojenne w stanie osobowym farmaceutów.

Omówił formy aktywności społecznej i politycznej aptekarzy.

Określił liczbę personelu fachowego w aptekach i opisał warunki pracy farmaceutów.

Ostatni rozdział rozprawy dotyczy działalności merytorycznej aptek.

Dowiemy się ile wynosiła liczba pacjentów przypadających na aptekę, jak wyglądała sytuacja ekonomiczna aptek.

Opisane zostały też apteki wyspecjalizowane, kontrole aptek oraz nielegalny obrót lekami.

Praca została oparta na gruntownej kwerendzie w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy, Gdańsku, Warszawie, Toruniu, Włocławku, Inowrocławiu i Poznaniu.

Monografię uzupełniają bardzo ciekawe zestawienia, tabele i spisy.

Aptekarstwo – kwerenda

 

Książnica Kopernikańska mimo, ze nie jest biblioteką medyczną, może się pochwalić pokaźnym zbiorem książek na temat aptekarstwa.

Książki te przeważnie dotyczą historii aptek w Toruniu i innych miastach regionu Kujaw i Pomorza.

 

 

1 Reklama produktów leczniczych oraz wyrobów medycznych dostępnych w aptekach i drogeriach toruńskich : na przykładzie ogłoszeń prasowych z „Gazety Toruńskiej” (1867-1921) / Marta Zdrojewska-Nowak ; praca magisterska napisana pod kierunkiem Katarzyny Pękackiej- Falkowskiej w Katedrze i Zakładzie Historii Nauk Medycznych Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. – Poznań : Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego 2016.
2 Z dziejów opieki zdrowotnej : aptekarstwo na Kujawach i Pomorzu Gdańskim w latach 1918/1920-1951 / Wojciech Ślusarczyk ; Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera. – Bydgoszcz : Dział Wydawnictw Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera 2016.
3 Rozwój farmacji i aptekarstwa w Toruniu na przykładzie „Apteki Królewskiej” [Rękopis] / Aleksandra Lewandowska ; praca magisterska napisana pod kierunkiem dr hab. Walentyny Korpalskiej. – Toruń : Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2014.
4 Z dziejów opieki zdrowotnej : rozwój aptekarstwa na ziemiach polskich (XIX-XX w.) na przykładzie apteki w Pabianicach / Wojciech Ślusarczyk ; Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy. – Bydgoszcz : Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera. Dział Wydawnictw 2014.
5 Rozwój farmacji i aptekarstwa w Toruniu na przykładzie „Apteki Radzieckiej” [Rękopis] / Katarzyna Przewoska ; praca magisterska napisana pod kierunkiem dr hab. Walentyny Korpalskiej. – Toruń : Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2012.
6 Apteka pod Złotym Orłem w Bydgoszczy / Bartłomiej Wodyński, Bartosz Wachulec, Wojciech Ślusarczyk. – Łódź : Bez Recepty 2008.
7 Z dziejów lecznictwa w Inowrocławiu. Cz. 1, Do roku 1939 / Piotr Strachanowski. – Inowrocław : Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej 2007.
8 Apteka „Pod Złotym Lwem” w Toruniu / Aleksander Drygas. – Łódź : Bez Recepty 2006.
9 Dzieje aptekarstwa w Bydgoszczy (od początku jego istnienia do roku 1951) [Rękopis] / Bartosz Wachulec ; rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem dr. hab. Aleksandra Drygasa w Akademii Medycznej w Poznaniu na Wydziale Farmaceutycznym . – Poznań : Akademia Medyczna im. Karola Marcinkowskiego 2005.
10 Apteka „Pod Łabędziem” w Bydgoszczy : 150 lat : praca zbiorowa / pod red. Aleksandra Drygasa ; [aut.] Bartosz Wachulec, Bartłomiej Wodyński. – Bydgoszcz : „Margrafsen” 2003.
11 600 lat aptekarstwa w 1000-letnim Gdańsku / Aleksander Drygas. – Gdańsk : Pharmag 1999.
12 Historia aptek Grudziądza i okolicy : 1602-1982 / Bolesław Siedlecki. – Grudziądz : Grudziądzkie Towarzystwo Kultury 1999.
13 Siedem wieków aptekarstwa toruńskiego / Zdzisław Mameła. – Toruń : Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego, (Bydg. : „Abedik”). 1996 [i.e.] 1997
14 Apotheker und Apotheken in Ost- und Westpreussen 1397-1945 : ein Namen-, Orts- und Literaturverzeichnis. Bd.2 / von Hansheinrich Trunz ; aus den Nachlass hrsg. von Volkmar Trunz. – Hamburg : Selbstverlag des Vereins, 1996.
15 Zaopatrzenie ludności w leki i sprzęt medyczny (sanitarny) w Polsce w pierwszym okresie po zakończeniu drugiej wojny światowej / Aleksander Drygas. – [Szczecin ; Warszawa : Polskie Towarzystwo Historii Medycyny i Farmacji] 1995.
16 Fraszki z łezką / wybór Małgorzata Gołembnik, Lilia Zielińska ; il. Julian Bohdanowicz. – Warszawa : Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1995.
17 Dzieje aptekarstwa na Ziemi Gdańskiej w latach 1920-1990 / Aleksander Drygas ; Akademia Medyczna w Gdańsku. – Gdańsk : AM 1994.
18 Terminologia medyczna w toruńskim farmaceutycznym „Onomasticum” P. Guldeniusza i w „Przymiocie” W. Oczki / Teresa Friedelówna. – Wrocław [etc.] : Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1994.
19 Przywilej króla Stefana Batorego z 1576 r. dla aptekarzy toruńskich / Zdzisław Mameła. – Warszawa : Naczelna Izba Aptekarska 1993.
20 Zabytkowe apteki toruńskie / Zdzisław Mameła. – [Warszawa : b. w, 1992 ].
21 Polskie apteki / Wojciech Roeske. – Wrocław [etc.] : Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991. rys. ; 19 x 21 cm.
22 Życie i działalność Ignacego Łukasiewicza / Włodzimierz Bonusiak. – Rzeszów : Wydaw. Towarzystwa Naukowego, 1985.
23 Aptekarstwo gdańskie : 1399-1939 / Aleksander Drygas ; Gdańskie Towarzystwo Naukowe. Wydział II Nauk Biologicznych i Medycznych. – Wrocław ; Gdańsk [etc.] : Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1983.
24 Dzieje Apteki Radzieckiej w Toruniu założonej w 1623 roku / Zdzisław Mameła. – Toruń : Państ. Wydaw. Naukowe, 1983.
25 Apteka w getcie krakowskim / Tadeusz Pankiewicz. – Kraków : Wydawnictwo Literackie, (Krak : DW). 1982
26 Stosunki między aptekarzami i korzennikami miasta Torunia w ciągu wieków XVI-XVIII / Zdzisław Mameła. – [Warszawa : b.w], 1981.
27 Paweł Guldeniusz – przykład dwujęzyczności toruńskich mieszczan w XVII wieku / Teresa Friedelówna. – Warszawa : [b. w., 1981].
28 Dokument aptekarza toruńskiego Ferdynanda Taege z 1854 r. : (przyczynek do dziejów toruńskich aptek) / Zdzisław Mameła. – Toruń : Państ. Wydaw. Naukowe 1980.
29 Pierwszy polski słownik farmaceutyczny i jego autor – Paweł Guldeniusz / Witold Włodzimierz Głowacki. – Toruń : Towarzystwo Naukowe 1953.
30 Apteka Szpitala Garnizonowego Grudziądz. – Grudziądz : Druk. „Prasa” 1952.
31 Die Laboranten von Krummhübel / Hans Reitzig. – Breslau : Gauverlag – Ns – Schlesien, 1943.
32 Przewodnik sanitarny : pomoc w potrzebie : dokładny spis lekarzy, lekarzy dentystów, dentystów, aptek i drogerii Wybrzeża Morskiego z oznaczeniem miejsca zamieszkania, specjalności i godzin przyjęć : R. 1937/38. – Toruń : nakł. Spółdzielni Wydawniczej „Gryf”, (Toruń : Drukarnia J. K. Kuszel). [1938]
33 O własnej mocy : jubileuszowe wspomnienia aptekarza : 1912-1937 / Józef Rawski ; rys. wyk. art. grafik J. Słomczyński. – Warszawa : nakładem Czasopisma Pogotowie 1937.
34 Przyczynek do historji aptek wileńskich przed 115 laty / Jan Muszyński. – Warszawa : Fr. Herod, (Warszawa : Druk. Wzorowa). 1935
35 Dawne aptekarstwo krakowskie / Jan Lachs. – Warszawa : Nakł. Mag. Farm. Fr. Heroda, (Warszawa : Drukarnia Wzorowa). 1933
36 Ein Rezept von Nikolaus Koppernikus / von Max Holz ; Deutsche Apotheker-Vereins. – Berlin : [Börsenbuchdruckerei Denter & Nicolas] 1932.
37 Zbiór ustaw, rozporządzeń i przepisów polskich dotyczących aptek oraz zakładów, trudniących się wyrobem i sprzedażą środków leczniczych i trucizn, wydanych od lipca 1919 r. do lipca 1925 r. / zebr. i ułożył Jan Podbielski. – Warszawa : nakł. mr. farm. Fr. Heroda, (Warszawa : „Lechja”). 1925
38 Krynicki wyciąg igliwiowy na kąpiele balsamiczne : wyrób H. Nitribitta. – Kraków : Drukarnia Uniwersytecka, 1881.
39 Das Preussische Medicinalwesen : ausamtlichen Quellen dargestellt. Th. 1 – 2 / Wihelm Horn. – Berlin : A. Hirschwald, 1857-1858.