Tag Archives: drukarstwo

Next Page

Ernst Lambeck (1814-1892) – toruński drukarz i wydawca

Ernest Lambeck urodził się 12 listopada 1814 roku w Górsku koło Torunia.

Jego ojciec był ewangelickim pastorem, a dziadek generałem armii bawarskiej.

Uczęszczał do gimnazjum w Toruniu i Norymberdze.

W 1840 roku otworzył w Toruniu księgarnię.

Działała przy niej również wypożyczalnia książek.

 

W 1845 roku nabył od władz miasta Drukarnię Rady Miasta Torunia.

Drukarnia miała swoją siedzibę przy ul. Piekary 37/39.

Wydawał zarówno książki niemieckie jak i polskie.

Drukował czasopisma, kalendarze, modlitewniki, śpiewniki, podręczniki i powieści.

W 1858 roku wydał „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza.

Było to pierwsze nieocenzurowane wydanie na ziemiach polskich.

Niestety przedsięwzięcie to okazało się klapą handlową.

Opinia publiczna przyjęła wydanie Lambecka chłodno, gdyż dokonało się z pominięciem praw rodziny i spadkobierców Adama Mickiewicza oraz nabywcy praw wydawniczych warszawskiego księgarza Samuela Henryka Merzbacha.

Lwowski „Dziennik Literacki” (1859, nr 1, s. 12) wręcz wrogo odniósł się do toruńskiego wydawcy.

„W Toruniu księgarz Ernest Lambeck ogłosił przedruk wszystkich Dzieł Mickiewicza i zaczął od Pana Tadeusza we dwóch tomach, bez względu, ze prawo wydawnictwa ich nabył za znaczna sumę pan Merzbach w Warszawie, od dzieci wieszcza. Podobna spekulacja księgarska grzecznie nazywa się kontrfazonem,   kontrafakcją, po polsku zaś bez ogródek kradzieżą i karygodnym złodziejstwem, w którem spodziewamy się, że nikt nie zechce brać udziału, ani żaden księgarz polski przez sprzedawanie, ani nikt z polskiej publiczności przez kupno przedruku za wysoką cenę, gdyż dwa pierwsze tomy sprzedaje po złotych piętnaście .”

Nakład próbowano sprzedać później w ramach wydań z 1865 i 1878 roku.

Adam Mickiewicz

Pan Tadeusz czyli Ostatni zajazd na Litwie
Historia szlachecka z r. 1811 – 1812
we dwunastu księgach wierszem

Drugie, tanie wydanie
Nakładem i drukiem Ernsta Lambecka
Toruń 1865

Sygnatura Cimelia MAG  53544

 

Adam Mickiewicz

Pan Tadeusz czyli Ostatni zajazd na Litwie
historia szlachecka z roku 1811 i 1812
we dwunastu księgach wierszem

Drugie, tanie wydanie
Drukiem i nakładem Ernst Lambeck
Toruń 1878

Sygnatura MAG 50010, MAG 175398

 

Wielką popularność zdobyły za to kalendarze polskie wydawane przez Lambecka:

  • Toruński kalendarz katolicko-polski dla Prus Zachodnich, W. Ks. Poznańskiego i Szląska
  • Kalendarz ewangelicko – polski dla Mazur, Szląska i dla Kaszubów

 

Toruński kalendarz katolicko-polski
dla Prus Zachodnich, W. Ks. Poznańskiego i Szląska

na rok zwyczajny 1879

Nakładem i drukiem księgarni Ernesta Lambecka

w Toruniu

Sygnatura WF 343

 

 

Kalendarz ewangelicko – polski
dla Mazur, Szląska i dla Kaszubów

na rok zwyczajny 1886

Nakładem i drukiem księgarni Ernesta Lambecka

w Toruniu

Sygnatura WF 2280

 

 

Wiele razy wznawiany był również wydawany u Lambecka śpiewnik „Zbiór pieśni dla dzieci” opracowany przez Teodora Kiewicza.

 

Thorner Zaitung, Sygnatura KM_01410

Ernst Lambeck wydawał również od 1867 roku poczytny toruński dziennik „Thorner Zeitung”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Drukował książki pisane przez profesorów toruńskiego gimnazjum oraz prace członków niemieckiego towarzystwa naukowego „Coppernicus-Verein für Wissenschaft und Kunst zu Thorn”

 

– Sygnatura MAG 34853

Działalność wydawniczą drukarni Lambecka dokumentuje wydany przez niego katalog publikacji z lat 1840-1890 – „Verlags-Katalog von Ernst Lambeck : Verlags-Buchhandlung in Thorn vom 15. Mai 1840 bis 15. Mai 1890”.

Katalog dzieli całą produkcje drukarni na cztery podstawowe działy:

– Deutscher Verlag – wydawnictwa niemieckie
– Musikalien – muzykalia
– Ansichten und Karten – widoki i mapy
– Polnischer Verlag – wydawnictwa polskie

 

 

 

 

Wymieniono w nim aż 64 pozycje w języku polskim:

  1. Abecadło nowe czyli książeczka początkowego czytania z obrazkami kolorowanemi
  2. Gąsiorowski Antoni Alojzy – Bigos wszechnica Polska
  3. Chociszewski Józef – Listownik
  4. Chrześcijańskie błogosławieństwo domowe
  5. Czerski – Moje usprawiedliwienie się, względem odstępu od rzymsko-nadwornego kościoła
  6. Czerski, Zsatkowicz – Katechizm nauk apostolsko-katolickiej Wiary
  7. Czy mówisz po polsku?
  8. Dąbek Felix – Jego życie, sprawa i wyrok sadu przysięgłego
  9. Dambrowski Samuel – Kazania albo Wykłady Porządne świętych ewangelii niedzielnych przez cały rok
  10. Elementarz nowy polski z obrazkami kolorowanemi
  11. Elementarzyk polski z obrazkami malowanemi
  12. Gąsiorowski Antoni – Chowanna duchowna
  13. Gąsiorowski Antoni – Elementarz polski
  14. Gorzkie żale, czyli Nabożeństwo Passyjne
  15. Gra towarzyska w pytaniach i odpowiedziach
  16. Gramatyka Niemiecka dla Polaków
  17. Gregorowicz M. – Serdeczne Modły czyli Nabożeństwo prawowiernych Katolików
  18. Grodzki A. – Książeczka do Nabożeństwa
  19. Schmid Christoph – Jaskinia Beatusa. Powieść dla wszystkich czytelników szlachetnie myślących, zwłaszcza dla Młodzieży
  20. Kalendarzyk Sjerp-Polaczka, Katolicko-Polski (1860-1877)
  21. Kalendarz Toruński, Katolicko-Polski dla Prus Zachodnich, Wielk. Księs. Pozn. i Szlązka (1878-1891)
  22. Kalendarz narodowy, Ewangielicki, religijno-patryotyczny. Prawdziwy Prusak (1855-1866)
  23. Kalendarz ewangielicko-polski dla Mazur, Szląska i Kaszubów (1886-1890)
  24. Schmid Christoph – Kaplica w lesie i Gołąbek, dwie powieści moralne dla dzieci
  25. Karawika, czyli modlitwy podczas cholery
  26. Gąsiorowski Antoni – Katolik prawdziwy, czyli zbiór modlitw dla pobożnych katolików
  27. Kiewicz Teodor – Zbiór Pieśni dla szkół polskich
  28. Kilka słów jeszcze o oczynszowaniu włościan w królestwie polskiem
  29. Kilka uwag nad zadaniami racyonalnej politiki narodowej w chwili obecnej
  30. Kometa i zagubienie ziemi naszej w dzień 13 Czerwca 1857
  31. Kl. Teofil – Kopciuszek dla grzecznych dzieci
  32. Kuchnia polska, niezbędny podręcznik dla kucharzy i gospodyń
  33. Muray C.A. – Kwiat Preryi miedzy Indyjczykami
  34. Laski Teodor – Waleczni Prussacy, ich rycerska odwaga i zwycięstwo w krwawych bitwach przeciw Austryakom i niemieckim związkowym krajom
  35. Schmid Christoph – Lekarz cudowny i Starzec z gór. Dwie powieści
  36. Lekarz domowy to jest łatwy sposób leczenia francuską wódką z solą
  37. Listy miłosne z dołączeniem rozmaitych pamiątkowych wierszyków
  38. Litania dla Bractwa świętego Dzieciństwa Jezusowego
  39. Prejs Julian – Matka Najświętsza Chełmnieńska, czyli oswobodzenie Chełmna
  40. Medalik cudowny, 1832go roku w Paryżu wybity, również historya, opis icuda jego
  41. Memento Mori to jest Pamiętaj na śmierć! Książka zawierająca Nabożeństwo do świętej Barbary
  42. Mickiewicz Adam – Pan Tadeusz czyli ostatni zajazd na Litwie
  43. Modlitwa do Najświętszej Panny Maryi w teraźniejszych Potrzebach naszych
  44. Modlitwy Missyjne
  45. Nabożeństwo za dusze zmarłych
  46. Jais Egidyusz – Nauki i modlitwy dla dzieci dorosłych mogące służyć skutecznie
  47. Ojciec kapucyn, czyli zwycięstwo wiary i miłości
  48. Schmid Christoph – Owoce dobrego wychowania, czyli dobre dzieci
  49. Pieśni mszalne, Nieszporne i inne nabożne do chwały Boskiej służące dla Chrześcijan Katolickich
  50. Preuss – Książka do uczenia się biblijnych historyi dla szkół elementarnych
  51. Sennik, czyli wróżenie ze snów na przeszło 1800 przypadków służące
  52. Schmid Christoph – Starzec z gór powieść dla dzieci
  53. Sznee – Dzierżawca początkujący, jako według postępu rolnictwa opracowanie
  54. Tomasz a Kempis – O Naśladowaniu Chrystusa
  55. Tomicki S. – Książka do Nabożeństwa dla Młodzieży Katolickiej
  56. Trzy powieści pięknej treści
  57. Woike – Dwa razy czterdzieści i ośm Biblijnych Historyi
  58. Wykaz przyjęcia do Bractwa trzeźwości, pod opieką Najświętszej Maryi Panny Gromnicznej od Ojca św. Piusa IX założonego
  59. Wyznanie wiary apostolsko-katolickiej przyjęte od apostolsko-katolickiej gminy w Toruniu
  60. Gąsiorowski Antoni – Wzory. Nowe polskie, do pisania szkolne systematyczne kalegrafijne
  61. Zbieranka katolicko-polska
  62. Zbiór pieśni kościelnych dla użytku szkół polsko-katolickich elementarnych
  63. Zbiór powinszowań. Najnowszy, polskich i francuskich na wszystkie uroczystości familijne
  64. Zschokke Henryk – Precz z gorzałką. Powieść pouczająca dla przestrogi wszystkich stanów i każdego wieku

Ernst Lambeck w 1890 roku otrzymał Honorowe Obywatelstwo Miasta Torunia.

Był z ducha liberałem i odcinał się od antypolskiej polityki władz pruskich.

Z tego powodu stanął nawet przed sądem w 1882 roku.

Zmarł 9 czerwca 1892 roku w Toruniu.

Jego syn Walter został księgarzem, a syn Max prowadził dalej drukarnię aż do 1903 roku.

Andrzej Bukowski

Lambeck Ernest (hasło)

Polski Słownik Biograficzny
Tom XVI, zeszyt 70, str. 422

Sygnatura SIRi XVIa/1-t.16

 

Pan Tadeusz w studwudziestą rocznicę wydania toruńskiego

Scenariusz i oprac. wystawy: Janina Huppenthal
Wstęp: Alojzy Tujakowski
Toruń 1980

Sygnatura SIRr XXXVa/18

 

Janina Huppenthal

Ernest Lambeck (1814-1892) księgarz, drukarz i wydawca

W: Wybitni ludzie dawnego Torunia
Toruń 1982

Sygnatura SIRr IIIA/3a

 

Alojzy Tujakowski

Z dziejów drukarstwa i piśmiennictwa na Pomorzu
400 lat drukarstwa w Toruniu 1569-1969

Toruń 1970

Sygnatura SIRr XXXVe/9

 

Verlags-Katalog von Ernst Lambeck,
Verlags-Buchhandlung in Thorn
vom 15. Mai 1840 bis 15. Mai 1890

Thorn 1890

Sygnatura MAG 34853

 

Tadeusz Zakrzewski

Lambeck Ernst Georg Maximilian (hasło)

W: Toruński Słownik Biograficzny
Tom I, str. 147-149

Sygnatura IIIA/12t.1

 

Władysław Andrzej Kempa

Zasłużony księgarz czy korsarz wydawniczy?

Księgarz
1958, nr 21/22, s. 416

Sygnatura MAG 04508-1958

 

Piotr Grążawski

Dzielny drukarz Lambeck
Z historii naszej kamienicy

Toruński Informator Solidarności
2002, nr 4, s. 9-10

Sygnatura MAG 06151-2002

Mirosław Pietrzyk – Drukarstwo inowrocławskie w XIX i XX wieku

 

Mirosław Pietrzyk

Drukarstwo inowrocławskie
w XIX i XX wieku

Inowrocław 2012

Sygnatura SIRr XXXVe/36

Książka Mirosława Pietrzyka, opisuje przemiany jakie dokonały się w okresie ostatnich dwóch stuleci w drukarstwie.

Niegdyś drukarze pracowali przy kasztach i prasach, dziś ich narzędziem są komputer i maszyny poligraficzne.

Autor postanowił odkryć nieznane szerzej a bogate tradycje inowrocławskiego drukarstwa.

Odbył imponującą kwerendę w archiwach Inowrocławia i Bydgoszczy, przejrzał kilkadziesiąt roczników miejscowej prasy, w końcu odbył długie rozmowy z obecnymi i emerytowanymi pracownikami drukarni.

Najważniejszą drukarnią Inowrocławia była założona w 1893 roku Drukarnia Dziennika Kujawskiego przy ul. Fryderykowskiej (dziś Królowej Jadwigi).

Mirosław Pietrzyk dokładnie opisał okoliczności powstania drukarni, jej kierownictwo i pracowników jeszcze pod zaborem pruskim.

Wiele miejsca poświęcił działalności Drukarni Dziennika Kujawskiego w okresie międzywojennym, ciekawie omówił też profil produkcji.

W 1919 roku Drukarnia Dziennika Kujawskiego przeniosła się do nowej, dużej siedziby przy placu Klasztornym – równocześnie zakupiono najnowocześniejsze maszyny poligraficzne.

Autor opisał dramatyczne dzieje drukarzy podczas okupacji hitlerowskiej.

Z książki dowiemy się o przekształceniach drukarni przy placu Klasztornym w okresie powojennym, maszynach będących na jej wyposażeniu, wydawanych drukach, zasłużonych pracownikach.

W 1968 roku już jako drukarnia Zakładu Wydawnictw Centralnej Rolniczej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” została rozbudowana i zyskała bardzo nowoczesny obiekt przy ul. Cegielnej.

Po przemianach ustrojowych w 1996 roku budynki Drukarni Kujawskiej przejął Zakład Poligraficzno-Wydawniczy POZKAL, który powstał zresztą 10 lat wcześniej.

Mirosław Piekarski opisał również w osobnych rozdziałach dzieje innych poza Drukarnią Kujawską zakładów poligraficznych działających w XIX i XX wieku w Inowrocławiu.

Jest wśród nich pierwsza drukarnia założona w Inowrocławiu jeszcze w 1843 roku przez Marcusa Latte przy ul. Królowej Jadwigi, gdzie drukowano tygodnik „Inowroclawer Kreisblatt”, wydawany przez Landrat-Amt.

Ważną częścią monografii są wspomnienia byłych i obecnych drukarzy.

Książkę uzupełnia wykaz bibliograficzny ważniejszych druków inowrocławskich oficyn drukarskich.

Zygfryd Gardzielewski – antykwa toruńska i Oficyna Drukarska

belkaniebieska2

histdruk2

Zygfryd Gardzielewski to najwybitniejszy polski drukarzy drugiej połowy XX wieku, to artysta oddany „czarnej sztuce” typografii, mistrz szaty graficznej książki.

Urodził się w Toruniu w 1914 roku.

Jego zdolności graficzne odkrył pierwszy dyrektor Książnicy Miejskiej w Toruniu Zygmunt Mocarski i wyjednał mu w 1930 roku posadę ucznia w pracowni litograficznej Pomorskiej Drukarni Rolniczej.

 

 

Pracownią kierował Aleksander Sysko, z którym współpracowali najlepsi toruńscy graficy zrzeszeni w Konfraterni Artystów.

Pierwsza książka w opracowaniu graficznym Zygfryda Gardzielewskiego ukazała się w Toruniu w 1945 roku – „Książnica Miejska im. Kopernika wobec lawiny : sprawozdanie o stanie księgozbioru po okupacji niemieckiej w lutym 1945” autorstwa Janiny Przybyłowej.

Jego wysokie umiejętności sprawiły, że w 1949 roku objął funkcję kierownika produkcji Zakładów Graficznych w Toruniu (znanych lepiej pod nazwą „Toruńskiej Drukarni Dziełowej”).

Toruńska Drukarnia Dziełowa mieściła się w kamienicy przy ul św. Katarzyny 4.

Dzięki kunsztowi Zygfryda Gardzielewskiego Toruńska Drukarnia Dziełowa szybko zyskała renomę w całym kraju.

Największe warszawskie wydawnictwa korzystały z toruńskiej drukarni przy publikowaniu swych prestiżowych książek i reprezentacyjnych serii wydawniczych.

Zygfryd Gardzielewski prowadził również na Wydziale Sztuk Pięknych UMK zajęcia z techniki litografii.

 

zyggar5Zygfryd Gardzielewski (przy technicznej pomocy Józefa Gruszki) zaprojektował oryginalny krój polskiego pisma, który nazwał antykwą toruńską.

Praca nad nową czcionką trwała w latach 1952-1958.

Ołowiane czcionki i matryce linotypowe zostały wykonane w Przedsiębiorstwie Państwowym  „Odlewni Czcionek Grafmasz” w Warszawie (przedwojenna gizernia Idzikowskiego) i z miejsca zdobyły duże uznanie i popularność wśród drukarzy.

 

 

 

Antykwa toruńska góruje swą estetyką nad bardzo popularnymi dziś fontami maszynowymi.

Czcionki tej używa się w drukach artystycznych, poetyckich, okolicznościowych, akcydensowych i bibliofilskich.

Już w 1995 roku antykwę toruńska do formatu fontu czcionki komputerowej zaadaptował Janusz Marian Nowacki z Grudziądza ( http://jmn.pl/antykwa-torunska )

 

zyggar6

Rok polski : obyczaj i wiara / Zofia Kossak. – Wyd. 2. – Warszawa : „Pax”, 1958.

Pierwszą książką wydrukowaną antykwą toruńską był „Rok polski : obyczaj i wiara” Zofii Kossak wydana już w 1958 roku.

 

 

 

 

 

Zygfryd Gardzielewski zaprojektował też wiele książek, zwracając uwagę na walory graficzne okładek, obwolut, stron tytułowych, układu tekstu, kompozycje liter, wielkość czcionki, format książki, dobór odpowiedniego gatunku papieru.

Zygfryd Gardzielewski projektował również plakaty, ekslibrisy, medale, katalogi wystaw, tablice pamiątkowe.

Stworzył również ilustracje do książek:
– Gustaw Morcinek „Ondraszek”
– „Opowieści ludu spiskiego”
– Jan Dobraczyński ” Klucz mądrości”.

 

zyggar3

Sygnet drukarski Oficyny Drukarskiej Książnicy Miejskiej im. M. Kopernika w Toruniu zaprojektowany przez Zygfryda Gardzielewskiego

Wielkim marzeniem Zygfryda Gardzielewskiego było zamienić prace w wielkiej przemysłowej drukarni na niewielki tradycyjny warsztat, dążący do najwyższej jakości swoich druków.

W 1973 roku, za sprawą Alojzego Tujakowskiego dyrektora Książnicy Miejskiej w Toruniu, Zygfryd Gardzielewski znalazł w jej gmachu odpowiednie warunki do uruchomienia Oficyny Drukarskiej.

 

 

 

 

Oficyna Drukarska szczególnie owocną współpracę nawiązała z Towarzystwem Bibliofilów im. Joachima Lelewela.

Pierwszym drukiem Oficyny było opracowanie Alojzego Tujakowskiego „Tradycje drukarstwa polskiego na ziemiach Polski Północnej”.

Książka ta została wydana w Toruniu w 1975 roku właśnie przez Towarzystwa Bibliofilów  (publikacja nr 31 TBL) w nakładzie 200 egzemplarzy.

W sumie w Książnicy Miejskiej wydrukowano 83 druki bibliofilskie dla Towarzystwa Bibliofilów im. Lelewela w Toruniu.

Dużym osiągnięciem Oficyny Drukarskiej był druk w latach 1980-1984 bardzo popularnej serii wydawniczej „Biblioteczka Toruńska” dla Towarzystwa Miłośników Torunia i Toruńskiego Towarzystwa Kultury.

„Biblioteczka Toruńska” obejmowała dwanaście tytułów książek.

Ich nakłady sięgały nawet 3 tysięcy egzemplarzy.

Kontynuacją tej serii była „Biblioteczka Toruńskiego Towarzystwa Kultury”.

Zygfryd Gardzielewski kierował Oficyną Drukarską do 1991 roku.

Wraz z odejściem jej założyciela upadła też sama drukarnia.

Ostatni druk Oficyny Drukarskiej ukazał się w maju 1998 roku.

Zygfryd Gardzielewski utrzymywał bliskie kontakty z wieloma wybitnymi artystami grafikami i typografami.

Wśród jego przyjaciół znaleźli się między innymi prof. Konstanty Maria Sopoćko, Stanisław Gliwa oraz Roman Tomaszewski.

Jednak największym przyjacielem Zygfryda Gardzielewskiego, muzą, artystycznym powiernikiem i najbliższym współpracownikiem była jego żona Janina Gardzielewska, pochodząc z rodziny Czarneckich – znanych toruńskich fotografów.

Była ona wybitnym artystą fotografikiem, pasjonującym się architekturą Torunia, fotografia teatralną, portretami.

Miała w swym dorobku kilkadziesiąt wystaw w kraju i za granicą, liczne nagrody i wyróżnienia.

Ich mieszkanie przy ulicy Warszawskiej pełniło funkcje salonu kulturalnego i azylu sztuki, który odwiedzali artyści z całego kraju i z zagranicy.

Zygfryd Gardzielewski zmarł w 2001 roku.

Został pochowany na cmentarzu św. Jerzego przy ul. Gałczyńskiego.

belkaniebieska2

150otwartaksieganiebieskaZefiryn Jędrzyński

Zygfryd Gardzielewski (1914-20010. W stulecie urodzin

Rocznik Toruński, rok 2014, tom 41, s. 235-253

Sygnatura SIRr II/18t.41

 

150otwartaksieganiebieskaJanina Huppenthal

W rocznicę śmierci Zygfryda Gardzielewskiego

Rocznik Toruński, rok 2003, tom 30, s. 9-17

Sygnatura SIRr II/18t.30

 

150otwartaksieganiebieskaLidia Klimaszewska

Oficyna Drukarska Książnicy Miejskiej im. Mikołaja Kopernika w Toruniu (Część I-II)

Folia Toruniensia, 2008, t. 8, s. 91-104
Folia Toruniensia, 2009-2010, t. 9-10, s. 75-84

Sygnatura SIRr II/34z.8
Sygnatura SIRr II/34z.9/10

 

150otwartaksieganiebieska„Fenomen pisma zamienia się w fenomen druku”

List Romana Tomaszewskiego do Zygfryda Gardzielewskiego z 25 sierpnia 1982 roku

Opracowanie: Monika Pest

Sztuka Edycji, 2013, nr 2, s. 137-146

 

150otwartaksieganiebieskaMonika Pest

Zygfryd Gardzielewski – toruński twórca kultury.
O perspektywach popularyzacji spuścizny artysty typografa.

Toruńskie Studia Bibliologiczne, 2015, nr 1, s. 191-199

Sygnatura SIRr II/44-2015z.1

 

150otwartaksieganiebieskaWybitny artysta sztuki książki i typografii
Materiały sesji poświęconej Zygfrydowi Gardzielewskiemu (1914-2001)

Toruń 2003

Sygnatura SIRr IIIB/Gardzielewski

 

  • Zefiryn Jędrzyński – Homo Toruniensis
  • Zefiryn Jędrzynski – Sztuka Zygfryda Gardzielewskiego w dziedzinie kształtu graficznego i estetyki druku książki w ocenach Tadeusza Zakrzewskiego
  • Wojciech Jakubowski – Zygfryd Gardzielewski – artysta książki
  • Andrzej Tomaszewski – Antykwa Toruńska, pismo drukarskie Zygfryda Gardzielewskiego
  • Janina Huppenthal – Inicjatywy bibliofilskie Zygfryda Gardzielewskiego
  • Marian Biskup – Zygfryd Gardzielewski – grafik wydawnictw Towarzystwa Naukowego w Toruniu
  • Karola Ciesielska – Wydawnictwa Towarzystwa Miłośników Torunia w opracowaniu Zygfryda Gardzielewskiego
  • Roman Nowoszewski – O „Bibliografii prac Janiny i Zygfryda Gardzielewskiego”
  • Zefiryn Jędrzyński – Sztuka Zygfryda Gardzielewskiego w ocenie znawców książki i druku

 

150otwartaksieganiebieskaO sztuce książki Zygfryda Gardzielewskiego
Katalog wystawy

Komisarz wystawy: Mariusz Mierzwiński
Tekst: Tadeusz Zakrzewski

Malbork 1995

 

150otwartaksieganiebieskaTwórczość fotograficzna i typograficzna Janiny i Zygfryda Gardzielewskich
Katalog wystawy

Komisarz wystawy: Izabela Maćkowska
Tekst: Tadeusz Zakrzewski

Toruń 2002

Sygnatura SIRr IIIB/Gardzielewski

 

150otwartaksieganiebieskaTadeusz Zakrzewski

Kształt i oblicze piękna w sztuce książki Zygfryda Gardzielewskiego

Toruń 1993

Sygnatura SIRr XXXVe/18

 

150otwartaksieganiebieskaMiędzy Toruniem a Londynem

Korespondencja Stanisława Gliwy z Janiną i Zygfrydem Gardzielewskimi

Toruń 2006

Sygnatura SIRr XXXIIc/7

 

150otwartaksieganiebieskaJanina Gardzielewska

Kronika bibliofilskiej przyjaźni

Toruń 1994

Sygnatura SIRr XXXc/12

 

150otwartaksieganiebieskaStanisław Frankowski
Żegnając Oficynę

Wstęp: Janina Huppenthal

Toruń 1998

Sygnatura SIRr XXXc/6

belkaniebieska2