Tag Archives: kamienice

Średniowieczne malowidła ścienne w kamienicach mieszczańskich Starego i Nowego Miasta Torunia

 

Monika Jakubek-Raczkowska, Juliusz Raczkowski
przy współpracy Tomasza Kowalskiego 

Średniowieczne malowidła ścienne w kamienicach mieszczańskich Starego i Nowego Miasta Torunia

Wydawca: Towarzystwo Naukowe w Toruniu

Toruń 2017

Sygnatura SIRr XXXIIIc/47

Na toruńskiej starówce przetrwało bardzo dużo fragmentów gotyckich polichromii ściennych, zdobiących wnętrza kamienic mieszczańskich.

Jest to unikatowy zespół malowideł ściennych w skali Europy.

Polichromie sięgają XIV wieku.

Odkrycie malowideł przyniósł ze sobą dopiero XX wiek, zwłaszcza jego druga połowa.

Katalog polichromii ściennych jest nie tylko studium naukowym, ale przyczynia się również do ochrony zachowanych reliktów i ich popularyzacji.

Katalog obejmuje 28 kamienic mieszczańskich, w których zachowały się polichromie o cechach gotyckich od połowy XIV do początku XVI wieku.

Są wśród nich takie niezwykłe odkrycia, jak obejmujące kilka ścian i zachowane w dużych połaciach wystroje świetlic przy ul. Zeglarskiej 5 i ul. Królowej Jadwigi 9.

Większość odkrytych malowideł pochodzi z kamienic położonych w obrębie dawnego Starego Miasta Torunia, gdzie mieszkały kupieckie i patrycjuszowskie elity miasta.

Książka została podzielona na dwie partie.

Partia pierwsza poświęcona jest historii odkryć i działań konserwatorskich, przedstawia stań badań.

Omawia zagadnienia artystyczne , systemy malarskie, technikę wykonania, chronologie i styl malowideł.

Charakteryzuje prezentowane treści, ich funkcje i zleceniodawców.

Druga partia książki to właściwy Katalog.

Katalog sporządzono w układzie topograficznym według współczesnych adresów.

Opis katalogowy informuje o datowaniu polichromii i jego lokalizacji (funkcja Pomieszczenia).

Dla najważniejszych zabytków wykonano dokumentację rysunkową.

Katalog podaje charakterystykę obiektu, stan zachowania, stań badań.

Opis katalogowy obejmuje również komentarz autorów, bibliografię oraz dokumentację fotograficzną.

Książka jest dwujęzyczna w języku polskim i angielskim.

Jest oczywiście bogato ilustrowana kolorowymi fotografiami.

Zbigniew Nawrocki – Historyczne kamienice w Toruniu : gotyk

 

Zbigniew Nawrocki

Historyczne kamienice w Toruniu
Gotyk 

Wydawnictwo: Firma Fotograficzno-Wydawnicza Photo Studio WM

Toruń 2016

Sygnatura SIRr XXXIIIb/173

Zbigniew Nawrocki jest wybitnym zabytkoznawcą i konserwatorem.

Od 1991 do 2000 roku był Miejskim Konserwatorem Zabytków w Toruniu.

W tym czasie w 1997 roku Toruń został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Jest autorem kilkudziesięciu publikacji, artykułów i książek.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępne są następujące jego książki:

  1.  Historyczne kamienice w Toruniu : gotyk / Zbigniew Nawrocki. – Toruń : Firma Fotograficzno-Wydawnicza Photo Studio WM 2016.
  2.  Materiały szkoleniowe dla przewodników turystycznych województwa toruńskiego / Zarząd Wojewódzki PTTK w Toruniu Wojewódzka Komisja Przewodnicka ; zespół redakcyjny: Antoni Ziółkiewicz, Andrzej Urbański, Zbigniew Nawrocki. – Toruń : Wojewódzka Komisja Przewodnicka przy Zarządzie Wojewódzkim PTTK w Toruniu 1979.
  3.  Pofranciszkański kościół NMP w Toruniu : próba rekonstrukcji dziejów budowy / Zbigniew Nawrocki. – [Toruń ; w Poznaniu : Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Oddział 1966].
  4.  Pofranciszkański kościół p. w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu / Zbigniew Nawrocki ; redaktor Józef Nowakowski ; fotografia Krzysztof Daniel. – Toruń : Parafia p. w. Wniebowzięcia NMP i bł. Stefana Wincentego Frelichowskiego [2006].
  5.  Pofranciszkański Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu / [tekst Zbigniew Nawrocki ; red. Aleksandra Kuczborska]. – Toruń : Wojewódzki Ośrodek Informacji Turystycznej ; Muzeum Okręgowe ; Urząd Miejski 1995.
  6.  Rekonstrukcja elewacji dawnej Ekonomii Gimnazjum Toruńskiego / Zbigniew Nawrocki. – Toruń : Państwowe Wydaw. Naukowe, 1974.
  7.  Toruń / [red. Kamila Dominiak, Zbigniew Nawrocki, Bernard D. Tomaszewski ; tł. Andrzej Lis]. – Bydgoszcz : Wydawnictwo „Tekst”, Plan centrum : [1] k. złoż. cop. 1993 
  8.  Toruń – światowe dziedzictwo kultury / [red. Janina Słomińska ; wstęp Andrzej Tomaszewski, Marek Rubnikowicz, Zbigniew Nawrocki ; układ graf. Michał Rygielski ; tł. na j. ang. Edward Maliszewski]. – Toruń : Wydawnictwo Młotkowski 2003.
  9.  Toruń – światowe dziedzictwo kultury / [red. Janina Słomińska ; wstęp Andrzej Tomaszewski, Zdzisław Bociek ; konsult. Zbigniew Nawrocki ; układ graf. Michał Rygielski ; tł. na j. ang. Edward Maliszewski, Waldemar Skrzypczak]. – Toruń : UNESCO : Akces Krzysztof Młotkowski, 1998.
  10.  Toruńska Starówka : [informator turystyczny] / Zbigniew Nawrocki. – Gdańsk : Krajowa Agencja Wydawnicza 1982.
  11.  Zamek Krzyżacki w Toruniu / [tekst Zbigniew Nawrocki ; zdjęcia W. Stępień, Sławomir Szczerbiński]. – Toruń : Wojewódzki Ośrodek Informacji Turystycznej : Urząd Miejski : Muzeum Okręgowe [2003].
  12.  Zamek w Braniewie / Zbigniew Nawrocki. – Olsztyn : [Państwowe Wydawnictwo Naukowe] 1970.

Książka „Historyczne kamienice w Toruniu : gotyk” wypełnia lukę wydawniczą.

Toruń doczekał się już dużej literatury na temat swoich kościołów, fortyfikacji, Ratusza Staromiejskiego.

Ciągle brakowało jednak monografii poświęconej zabytkowym kamienicom.

W Toruniu znajduje się prawie 700 zabytkowych kamienic od gotyku do XX wieku.

Autor opisuje nie tylko fasady kamienic.

Wiele uwagi poświęca też ich wnętrzom, polichromiom, stropom, układom, historycznym funkcjom, schodom, ogrzewaniu, sklepieniom, umywalkom, oknom, przedprożom, sieniom, pionom komunikacyjnym.

W książce znajdują się liczne zdjęcia, rysunki i plany.

Opisano stare gotyckie kamienice znajdujące się na toruńskiej starówce przy ulicach Chełmińskiej, Ducha Św., Kopernika, Królowej Jadwigi, Łaziennej, Mostowej, Panny Marii, Piekarach, Rabiańskiej, Rynku Staromiejskim, Szczytnej, Szerokiej, Szewskiej, Wielkich Garbarach, Żeglarskiej.