Tag Archives: Mazury

Next Page

Zygmunt Mocarski – Nauka i oświata na Pomorzu, Warmii i Mazurach

 

Zygmunt Mocarski

Nauka i oświata na Pomorzu, Warmii i Mazurach

Nadbitka ze „Słownika Geograficznego Państwa Polskiego”, t. 1, 

Warszawa 1938

Sygnatura SIRr XXXI/90

Zygmunt Mocarski był pierwszym dyrektorem Książnicy Miejskiej im. Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Uczynił on z Książnicy największą i najważniejszą bibliotekę na Pomorzu.

Mocarski uczestniczył w życie naukowe i kulturalne Torunia.

W 1926 roku założył Towarzystwo Bibliofilów im. Lelewela, którego był prezesem do 1939 r.

Przez cały okres międzywojenny pełnił również funkcję sekretarza Towarzystwa Naukowego w Toruniu.

Zygmunt Mocarski sam prowadził badania naukowe nad dziejami kultury, książki czy oświaty.

Foto: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/68814

Efektem jego zainteresowań jest wartościowy szkic poświęcony nauce i oświacie na Pomorzu, Warmii i Mazurach.

Autor podsumowuje dotychczasowe ustalenia dotyczące rozwoju nauki na ternie Prus Królewskich, Warmii i Prus Książęcych w średniowieczu, epoce nowożytnej.

Wiele miejsca poświecił sytuacji w Prusach Zachodnich i Wschodnich w okresie zaboru pruskiego.

Na dziejach nauki i oświaty odcisnęła swoje piętno nierówna walka Polaków z niemieckimi badaczami i stowarzyszeniami naukowymi wspieranymi i faworyzowanymi przez władze pruskie.

Autor przypomina wkład polskich uczonych w rozwój nauki i szkolnictwa.

Podkreśla rolę Torunia, Chełmna i Pelplina w obronie języka i kultury polskiej.

Wspomina o ożywionej działalności regionalistów wśród Kaszubów i Mazurów.

Przedstawia sylwetki zasłużonych badaczy:

  • ks. Stanisława Kujota
  • Floriana Cejnowy
  • Hieronima Derdowskiego
  • Walentego Fiałka
  • Aleksandra Majkowskiego
  • Józefa Łęgowskiego

Anna Koprowska-Głowacka – Legendy krzyżackie

 

Anna Koprowska-Głowacka

Legendy krzyżackie

Wydawnictwo Region

Gdynia 2014

Sygnatura SIRr XXXIIb/74

Anna Koprowska-Głowacka jest historykiem z wykształcenia i kolekcjonerem starych podań i legend z zamiłowania.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępnych jest kilka jej książek poświęconych Pomorzu, Kujawom i Ziemi Chełmińskiej.

1. Czarownice z Pomorza i Kujaw / Anna Koprowska-Głowacka. – Gdynia : Wydawnictwo Region, cop. 2010.
2. Duchy, zjawy i ukryte skarby : niesamowite miejsca województwa kujawsko-pomorskiego / Anna Koprowska-Głowacka ; [rys. Łukasz Salamon]. – Gdynia : Wydawnictwo Region, cop. 2011.
3. Legendy i podania z ziemi chełmińskiej / Anna Koprowska-Głowacka. – Gdynia : Wydawnictwo Region, 2009.
4. Legendy krzyżackie / Anna Koprowska-Głowacka ; [rys. Agnieszka Korfanty]. – Gdynia : Wydawnictwo Region, 2014.

Antologia „Legendy krzyżackie” zawiera 90 legend.

Łączy je postać zakonnika rycerza w białym płaszczu z czarnym krzyżem.

Państwo Zakony Krzyżackiego istniało od 1226 do 1525 roku na terenie Kujaw, Pomorza, Warmii i Mazur.

Autorka zebrała stare średniowieczne legendy poświęcone krzyżakom.

To ważna lektura dla pomorskich i mazurskich regionalistów.

Mieszkańcy wielu miejscowości odkryją na kartach książki podania dotyczące ich rodzinnych miast.

Są wśród nich legendy z Bobrownik, Brodnicy, Chełmna, Chełmzy, Golubia-Dobrzynia, Grudziądza, Radzik Dużych, Radzynia Chełmińskiego, Rywałdu, Sartowic, Torunia, Wąbrzeźna, Białej Góry, Bytowa, Człuchowa, Dzierzgonia, Gdańska, Gniewu, Grabiny-Zameczka, Lęborka, Malborka, Mezowa, Mikoszewa, Nowego Stawu, Osłonki, Podzamcza, Pomocy, Prabut, Przezmarku, Skaryszew, Zamku Kiszewskiego, Barcian, Bratian, Bryńska, Elbląga, Ełku, Grunwaldu, Kurzętnik, Lipnik, Lubawy, Łąk Bratiańskich, Pasłęka, Piszu, Ryna, Weklic i Węgorzewa.

Legendy szczególnie polecamy dzieciom i młodzieży.

Książka ozdobiona jest rysunkami Agnieszki Korfanty.

Mazury w miniaturze

belka

31122014

 

Mazury w miniaturze

W czwartek, 11 grudnia 2014 roku, odbyła się w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu (dokładnie w sali nr 8) prezentacja nowej serii Oficyny Wydawniczej „Retman” z Dąbrówna pod tytułem „Miniatury Mazurskiej”. Jej organizatorami byli: Biblioteka Uniwersytecka oraz Koło Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich przy BU UMK.

 

31122014-01

Spotkanie trwało stosunkowo krótko, bo niecałą godzinę, ale było za to bogate we wrażenia. Otworzył je dyrektor Biblioteki, dr Krzysztof Nierzwicki, który powitał wszystkich słuchaczy zgromadzonych w sali. Następnie oddał głos profesorowi Januszowi Małłkowi i redaktorowi Waldemarowi Mierzwie. Obydwaj panowie zaczęli na przemian opowiadać o procesie pisania i wydawania książek, co było pretekstem do przedstawienia swojej miłości do Mazur.

31122014-02

Zgromadzeni w sali numer 8 słuchacze mogli usłyszeć wiele ciekawych historyjek, wzbogaconych materiałem ilustracyjnym. Wśród nich warto wymienić te o wielkiej prywatnej kolekcji diabłów na Mokotowie, oryginalnej teorii zachowania polskości na Mazurach autorstwa Gottfrieda Schulza, czy też hymnie dla Prus wzorowanym na „Mazurku Dąbrowskiego”.

31122014-03

Osobno należy potraktować wątek poświęcony osobie Karola Małłka, ojca profesora Janusza Małłka, mazurskiego działacza, pisarza i nauczyciela. Redaktor Mierzwa przedstawił wiele prac Karola Małłka, a profesor barwnie opowiedział o swoim ojcu. Wątkiem przewodnim narracji były oczywiście Mazury i mazurskość.

31122014-04

W dalszej części spotkania usłyszeliśmy o remoncie domu poety Michała Kajki w Ogródku i inscenizacji dożynek w Nakomiadach.
Prezentacja zakończona została refleksjami nad obecną sytuacją rynku wydawniczego i studentami XXI wieku. Prowadzący zaprosili zebranych na III Debatę im. prof. Karola Górskiego pod tytułem „Zasmakuj w Mazurach”, która miała odbyć się tego samego dnia o godzinie 16.00 w Sali Rady Wydziału Nauk Historycznych (C 0.39) Collegium Humanisticum UMK.

 

Po prezentacji, na holu Biblioteki Uniwersyteckiej, można było nabyć publikacje Oficyny Wydawniczej „Retman” oraz mazurskie specjały w słoikach.

31122014-06

belka