Tag Archives: Wisła

Next Page

Artur Trapszyc – Rybacy nieszawscy : studium z dziejów grupy zawodowo-regionalnej w XX wieku

 

Artur Trapszyc

Rybacy nieszawscy
Studium z dziejów grupy zawodowo-regionalnej w XX wieku

Wydawca:  Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej

Toruń 2017

Sygnatura SIRr VIII/N-5

Autorem rozprawy jest dr Artur Trapszyc, kierownik Działu Rybołówstwa i Zajęć Wodnych Muzeum Etnograficznego w Toruniu, członek Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego.

Nieszawiacy to specyficzna społeczność rybacka, żyjąca wzdłuż kujawskiego odcinka Wisły.

W monografii zaprezentowano genezę grupy, etapy jej rozwoju i rozprzestrzeniania się, w końcu okoliczności zaniku społeczności.

Opisano narzędzia używane przez rybaków, ich łodzie oraz sposoby połowu.

Książka przywraca obraz Wisły z początku XX wieku – rzeki pełnej ryb, gwarnej, po której pływały łodzie rybackie i piaskarskie baty, flisackie tratwy, barki i statki pasażerskie.

Nazwa grupy wywodzi się od Nieszawy, ale jej członkami zostawali z czasem również rybacy z innych nadwiślańskich miejscowości Kujaw i ziemi dobrzyńskiej.

Charakterystyczną cechą rybaków nieszawskich były dalekie migracje w dół rzeki Wisły.

Artur Trapszyc – Dla żeglowania bezpiecznego : święci patroni i sanktuaria wodniaków wiślanych

 

Artur Trapszyc

Dla żeglowania bezpiecznego

Święci patroni i sanktuaria wodniaków wiślanych

Wydawnictwo; Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej

Toruń 2017

Sygnatura SIRr XXXIV/170

W 2017 roku Muzeum Etnograficzne w Toruniu zorganizowało wystawę „Dla żeglowania bezpiecznego. Święci patroni i sanktuaria wodniaków wiślanych”.

W samym Muzeum funkcjonuje Dział Rybołówstwa i Zajęć Wodnych, który zajmuje się problematyką wiślaną.

Kolekcja muzealna na ten temat liczy 3500 muzealiów.

W przeszłości życie zawodowe i religijne były ze sobą silnie powiązane.

Szyprowie, galarnicy, retmani, flisacy, oryle, rybacy, przewoźnicy, piaskarze i szkutnicy oddawali się pod opiekę swoim świętym patronom.

Ich religijność była częścią kultury ludowej.

Ramy chronologiczne opracowania określa rok 1466 kiedy to II pokój toruński i przyłączenie Prus Królewskich do Korony otworzyły żeglugę wiślaną.

Narracja autora doprowadzona jest aż do lat 70-tych XX wieku, kiedy to nastąpiło obumarcie żeglugi wiślanej.

Wiślani wodniacy modlili się w nadwiślańskich sanktuariach do świętych Andrzeja, Antoniego, Barbary, Jana Chrzciciela, Jana Nepomucena, Krzysztofa, Mikołaja i Wojciecha.

W książce zamieszczono bogaty materiał ikonograficzny z wizerunkami świętych, które to można odnaleźć wzdłuż całego biegu Wisły.

Oglądać można zdjęcia kościołów, klasztorów, kaplic i kapliczek, ołtarzy, obrazów i malowideł ściennych, figur, sztandarów, feretronów i relikwiarzy.

Bogusław Pawłowski – Przebieg zjawisk lodowych dolnej Wisły w latach 1960-2014

 

Bogusław Pawłowski

Przebieg zjawisk lodowych dolnej Wisły w latach 1960-2014

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Toruń 2017

Sygnatura SIRr X/49

Zjawiska lodowe są bardzo czułym na wszelkie zmiany elementem środowiska.

Pokrywa lodowa na rzekach wraz z ociepleniem klimatu tworzy się coraz później i coraz szybciej zanika.

Na Wiśle występują przy tym gwałtowne zjawiska związane z tworzeniem się zatorów lodowych i wezbraniami zatorowymi.

Badania zjawisk zatorowych na Wiśle prowadzone są już od 120 lat.

Odcinek dolnej Wisły jest najbardziej zatorogennym spośród polskich rzek.

Dr hab. Bogusław Pawłowski jest specjalistą w dziedzinie hydrologii.

Prowadzi badania w Katedrze Hydrologii i Gospodarki Wodnej na Wydziale Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

W rozprawie „Przebieg zjawisk lodowych dolnej Wisły w latach 1960-2014” zajął się określeniem przebiegu zjawisk lodowych na dolnej Wiśle oraz identyfikacją czynników, które maja wpływ na transformację reżimu lodowego rzeki.

Pomiary były dokonywane na posterunkach od Modlina, przez Wyszogród, Kępę Polską, Płock, Włocławek, Toruń, Fordon, Grudziądz do Tczewa.

Najważniejsze przyczyny zmian związane są z postaniem w 1970 roku Zbiornika Włocławek, z zanieczyszczeniem wód oraz ze zmianą temperatury zimy.

Odrębnym badanym zagadnieniem było wypełnienie koryta rzeki lodem.

Określenie prawidłowości i identyfikacja przyczyn wysokiej zatorowości, jest bardzo ważne dla oceny zagrożenia powodziami zatorowymi.