Tag Archives: wojewodztwo pomorskie

Next Page

Władysław Kubiak – Ofiary zbrodni katyńskiej spośród mieszkańców województwa pomorskiego (1939 r.) – Kujawsko-Pomorska Lista Katyńska

 

Władysław Kubiak

Ofiary zbrodni katyńskiej spośród mieszkańców województwa pomorskiego (1939 r.)
Kujawsko-Pomorska Lista Katyńska

Wydawca: Włocławskie Towarzystwo Naukowe

Włocławek 2016

Sygnatura SIRr VIb/8-65

Władysław Kubiak jest doktorem nauk historycznych, regionalistą, badającym historię Kujaw Wschodnich.

Pełnił funkcje wojewody włocławskiego i wicemarszałka województwa kujawsko-pomorskiego.

Obecnie jest prorektorem Kujawskiej Szkoły Wyższej we Włocławku.

Monografia „Ofiary zbrodni katyńskiej spośród mieszkańców województwa pomorskiego (1939 r.)” zawiera listę ofiar zamieszkałych na terenie przedwojennego województwa pomorskiego .

Autor sporządził nie tylko listę ofiar.

W książce znajdują się też krótkie biogramy pomordowanych.

Co najważniejsze została przeprowadzona bardzo szczegółowa analiza socjologiczno-społeczna i zawodowa całej grupy.

Na „Kujawsko-Pomorskiej Liście Katyńskiej” znalazły się zarówno osoby urodzone na Pomorzu i Kujawach, jak i te które tu mieszkały, pracowały, służyły w jednostkach wojskowych i policyjnych, nauczały w szkołach i pracowały w urzędach.

Lista ofiar zbrodni katyńskiej z Pomorza i Kujaw zawiera prawie 2000 nazwisk zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Miednoje.

Analiza społeczno-demograficzna ofiar zbrodni katyńskiej dokonana przez Władysława Kubiaka jest bardzo szczegółowa.

Autor podaje następujące informacje:

  1. liczba ofiar
  2. stopnie wojskowe w II RP
  3. rodzaje i służby Sił Zbrojnych WP
  4. zawód cywilny
  5. zamordowani według roku urodzenia
  6. związani z regionem pomorskim
  7. pochodzenie ofiar z miast i powiatów województwa pomorskiego
  8. służba w byłych armiach zaborczych
  9. udział w wojnach i konfliktach zbrojnych
  10. rodzaj służby wojskowej
  11. wykształcenie wojskowe
  12. stan rodzinny
  13. dzieci
  14. wykształcenie cywilne
  15. pochodzenie oficerów WP z województw i państw
  16. ordery i odznaczenia wojskowe
  17. policjanci według stopni służbowych
  18. pochodzenie policjantów z województw i państw
  19. województwa, w których służyli policjanci we wrześniu 1939
  20. przynależność policjantów do jednostek PP we wrześniu 1939
  21. wykształcenie policyjne
  22. służba policjantów w WP przed objęciem pracy w PP
  23. oficerowie dyplomowani
  24. rodzaje Sił Zbrojnych
  25. funkcjonariusze Straży Granicznej, Więziennej i Żandarmerii zamordowani w Miednoje
  26. Żołnierze innych formacji zbrojnych zamordowani w Miednoje
  27. oficerowie WP, policjanci i osoby cywilne zamordowane w Bykowni

Historia Pomorza – Tom V – Część I

 

Historia Pomorza

Tom V (1918-1939)
Województwo pomorskie i Wolne Miasto Gdańsk

Część I
Ustrój, społeczeństwo i gospodarka

Toruń 2015

Sygnatura SIRr VIb/1-3t.5cz.1

Jest to już jedenasty wolumin w serii „Historia Pomorza” ukazującej się od 1969 roku.

W Informatorium dostępny jest cały komplet.

1. Historia Pomorza. T. 1, Do roku 1466. Cz. 1 / pod red. Gerarda Labudy ; oprac. Marian Biskup [et al.]. – Wyd. 2 uzup. – Poznań : Wydaw. Poznańskie, 1972.
2. Historia Pomorza. T. 1, Do roku 1466. Cz. 2 / pod red. Gerarda Labudy ; oprac. Kazimierz Ślaski, Benedykt Zientara ; bibliogr. przyg. Władysław Chojnacki. – Wyd. 2 uzup. – Poznań : Wydaw. Poznańskie, 1972.
3. Historia Pomorza : opracowanie zbiorowe. T. 2, Do roku 1815. Cz. 1, 1464/66-1648/57 / pod red. i ze wstępem Gerarda Labudy ; oprac. Marian Biskup [et al.]. – Poznań : Wydawnictwo Poznańskie, 1976.
4. Historia Pomorza : opracowanie zbiorowe. T. 2, Do roku 1815. Cz. 2, Pomorze Wschodnie w latach 1657-1815 / pod red. Gerarda Labudy ; oprac. Edmund Cieślak, Jerzy Wojtowicz, Władysław Zajewski ; przy współudz. Władysława Chojnackiego [et al.]. – Poznań : Wydawnictwo Poznańskie, 1984.
5. Historia Pomorza. T. 2, Do roku 1815. Cz. 3, Pomorze Zachodnie w latach 1648-1815 / pod red. Gerarda Labudy ; oprac. Zygmunt Szultka i Henryk Lesiński ; przy współudz. Dariusza Łukasiewicza i Alfreda Wielopolskiego ; Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk im. Tadeusza Manteuffla. – Poznań : Wydaw. Poznańskie, 2003.
6. Historia Pomorza. T. 3, (1815-1850). Cz. 1, Gospodarka, społeczeństwo, ustrój / pod red. i ze wstępem G. Labudy ; oprac. Stanisław Salmonowicz, Kazimierz Ślaski, Bogdan Wachowiak. – Poznań : Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 1993.
7. Historia Pomorza. T. 3, (1815-1850). Cz. 2, Zagadnienia polityczne, narodowościowe i wyznaniowe / pod red. Gerarda Labudy ; oprac. Janusz Jasiński ; przy współudz. Zygmunta Szultki. – Poznań : Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 1996.
8. Historia Pomorza. T. 3, (1815-1850). Cz. 3, Kultura artystyczna i umysłowa / pod red. Gerarda Labudy ; oprac. Bogusław Mansfeld [et al.]. – Poznań : Wydaw. Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2001.
9. Historia Pomorza. T. 4, (1850-1918). Cz. 1, Ustrój, gospodarka, społeczeństwo / oprac. Stanisław Salmonowicz [et al.] ; pod red. Stanisława Salmonowicza ; Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Uniwersytet Szczeciński. – Toruń : Wydaw. TN, 2000.
10. Historia Pomorza. T. 4, (1850-1918). Cz. 2, Polityka i kultura / oprac. Józef Borzyszkowski [et al] ; pod red. Stanisława Salmonowicza ; Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Uniwersytet Gdański. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. – Toruń : Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego, 2002.
11. Historia Pomorza. T. 5, (1918-1939) : Województwo pomorskie i Wolne Miasto Gdańsk. Cz. 1, Ustrój, społeczeństwo i gospodarka / opracowali Marek Andrzejewski, Bolesław Hajduk, Tomasz Łaszkiewicz, Przemysław Olstowski, Andrzej Romanow, Stanisław Salmonowicz, Ryszard Sudziński, Mieczysław Wojciechowski ; pod redakcją Szczepana Wierzchosławskiego i Przemysława Olstowskiego ; [recenzenci Józef Borzyszkowski, Kazimierz Wajda] ; Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk im. Tadeusza Manteuffla, Towarzystwo Naukowe w Toruniu. – Toruń : Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego w Toruniu, 2015.

Najnowszy tom został wydany przez Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk oraz Towarzystwo Naukowe w Toruniu pod redakcją prof. Szczepana Wierzchosławskiego i dr hab. Przemysława Olstowskiego.

Opracowanie podzielone jest na dwie części: województwo pomorskie i Wolne Miasto Gdańsk.

Ustrojowi administracyjnemu, społeczeństwu i gospodarce województwa pomorskiego w latach 1918-1939 poświęcili studia monograficzne następujący autorzy:

  • Przemysław Olstowski – Charakterystyka źródeł i stanu badań do dziejów województwa pomorskiego
  • Mieczysław Wojciechowski – Od rewolucji listopadowej do wprowadzenia administracji polskiej (1918-1920)
  • Stanisław Salmonowicz – Podziały terytorialne i organizacja administracji w województwie pomorskim (1920-1939)
  • Przemysław Olstowski – Stosunki ludnościowe w województwie pomorskim
  • Ryszard Sudziński – Gospodarka Pomorza Nadwiślańskiego (przemysł, rzemiosło, handel, gospodarka morska) w Drugiej Rzeczypospolitej
  • Tomasz Łaszkiewicz – Rolnictwo w województwie pomorskim w okresie międzywojennym

Część poświęcona Wolnemu Miastu Gdańsk składa się z następujących studiów:

  • Andrzej Romanów – Charakterystyka źródeł i stanu badań nad dziejami Wolnego Miasta Gdańska
  • Marek Andrzejewski – Struktura administracyjna i status prawny
  • Andrzej Romanow – Terytorium, stosunki demograficzne, narodowościowe i wyznaniowe. Podziały społeczno-zawodowe i warunki bytu
  • Bolesław Hajduk – Gospodarka i społeczeństwo

Władysław Raczkiewicz – Prezydent Polski i wojewoda pomorski

Władysław Raczkiewicz, Fotografia w: Monografia Wielkiego Pomorza i Gdyni, Toruń 1939, Sygnatura SIRr VIb/7-1

Władysław Raczkiewicz urodził się 21 stycznia 1885 roku na Kaukazie.

Pochodził z ziemiańskiej rodziny z okolic Mińska.

Jednak po powstaniu styczniowym jego dziad został zesłany na Syberię.

Majątek rodziny skonfiskowano.

Po odbyciu zesłania nakazano mu osiedlić się z rodziną na Kaukazie.

Władysław Raczkiewicz studiował w Petersburgu i Dorpacie.

Po studiach został adwokatem w Mińsku.

Od wczesnej młodości był zaangażowany w patriotyczną konspirację.

 

W czasie rewolucji w Rosji zaangażował się w tworzenie polskich oddziałów wojskowych.

Został nawet w 1917 roku prezesem Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego w Piotrogrodzie.

W okresie międzywojennym pełnił wiele ważnych funkcji państwowych.

Był między innymi:
– cztery razy ministrem spraw wewnętrznych (1921, 1925, 1925-1926, 1935-1936)
– cztery razy wojewodą (nowogródzkim 1921-1924,  wileńskim 1926-1930, krakowskim 1935, pomorskim 1936-1939)
– marszałkiem Senatu (1930-1935)
– prezesem Światowego Związku Polaków z Zagranicy
– prezesem Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego

Jako minister spraw wewnętrznych wydał w 1926 roku zarządzenie nadające Gdyni prawa miejskie.

Gdy był wojewodą pomorskim powstało Władysławowo wraz z wybudowaniem tam portu rybackiego (1938 rok).

Przedwojenna rezydencja wojewodów pomorskich – ul. Fredry 8. Dziś siedziba Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu.

Funkcje wojewody pomorskiego sprawował od 17 lipca 1936 roku do 5 września 1939 roku.

Urząd Wojewódzki mieścił się w Toruniu w gmachu przy Fosie Staromiejskiej 3 (obecnie Collegium Maius UMK).

Rezydencja wojewodów pomorskich znajdowała się przy ulicy Fredry 8 (obecnie siedziba Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej).

Wielką zasługą Władysława Raczkiewicza było powstanie tzw. Wielkiego Pomorza.

1 kwietnia 1938 roku granice województwa pomorskiego powiększyły się.

Do województwa pomorskiego włączono wówczas 6 powiatów z województwa poznańskiego i 4 powiaty z województwa warszawskiego.

Częścią Wielkiego Pomorza stały się Bydgoszcz i Inowrocław.

Za sprawą Władysława Raczkiewicza Toruń stał się siedzibą pomorskiego Kuratorium Oświaty i Sądu Apelacyjnego.

Pomorski Urząd Wojewódzki, Fotografia w: Monografia Wielkiego Pomorza i Gdyni, Toruń 1939, Sygnatura SIRr VIb/7-1

Pomorski Urząd Wojewódzki – pierwotnie siedziba Szkoły Przemysłowej – dziś Collegium Maius Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

 

30 września 1939 roku w Paryżu Władysław Raczkiewicz został zaprzysiężony na czwartego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Wydarzenie to pozwoliło zachować ciągłość państwa polskiego w latach II wojny światowej.

W 1945 roku odmówił współpracy ze Związkiem Radzieckim w tworzeniu rządu w kraju.

Funkcję prezydenta sprawował do swojej śmierci 15 marca 1947.

Zmarł w Wielkiej Brytanii po wielu latach zmagania się z białaczką.

Pochowany został (podobnie jak Władysław Sikorski) na cmentarzu Lotników Polskich w Newark.

Wszyscy, którzy go znali potwierdzali, że miał świetną prezencję, takt i dobre maniery.

Był przystojny, elokwentny, elegancki i obyty w towarzystwie.

Cieszył się bardzo dużym szacunkiem brytyjskiej arystokracji i rodziny królewskiej.

Posiadał umiejętność obcowania z ludźmi i dar ich zjednywania.

Unikał zatargów i był człowiekiem kompromisu.

 

 

25 października 2010 roku odsłonięto w Toruniu pomnik Władysława Raczkiewicza.

Autorem projektu jest Zbigniew Mikielewicz.

Pomnik stanął przed gmachem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

 

 

 

 

 

Zbigniew Biegański

Związki Prezydenta RP Władysława Raczkiewicza z Pomorzem i Kujawami

W: Prezydenci Rzeczypospolitej Polskiej na Pomorzu i Kujawach

Sygnatura SIRr IIIA/97

 

Naczelnik i Prezydenci II Rzeczypospolitej

Opracowanie biogramów: Alicja Pacholczyk

Warszawa 1991

Sygnatura MAG 237714

 

Wacław Szyszkowski

Raczkiewicz Władysław (1885-1947)

Polski Słownik Biograficzny
Tom XXiX, s. 607-614

Sygnatura SIRi XVIa/1-t.29

 

Zygmunt Kaczmarek

Marszałkowie Senatu II Rzeczypospolitej

Warszawa 1992

Sygnatura MAG 240014

 

Walentyna Korpalska

Raczkiewicz Władysław

W: Słownik Biograficzny Pomorza Nadwislańskiego
Tom 4, str. 26-27

Sygnatura SIRr IIIA/2t.4

 

Andrzej Ajnenkiel, Andrzej Drzycimski, Janina Paradowska

Prezydenci Polski

Warszawa 1991

Sygnatura SIRr XVIa/H-9

 

Mieczysław Wojciechowski
Władysław Raczkiewicz – działacz społeczny i państwowy na Wileńszczyźnie i Pomorzu w okresie międzywojennym (ocena jego działalności w nieznanym przemówieniu z lipca-sierpnia 1939 r.)

W: Europa Orientalis. Polska i jej wschodni sąsiedzi od średniowiecza po współczesność

Sygnatura MAG TN 35045

 

Bożena Czwojdrak, Kazimierz Miroszewski, Jakub Morawiec, Jerzy Sperka

Wielka księga królów i prezydentów Polski

Chorzów 2012

Sygnatura MAG 295175

 

Jacek Piotrowski

Władysław Raczkiewicz – zapomniany prezydent

Mówią Wieki
Nr 06/07 – czerwiec 2007
s. 26-30

Sygnatura MAG 04392-2007